Атыраудағы отбасы өлімі: қылмыстың жасалу мерзімі анықталды

 

  el24.kz Атырау қаласында бір отбасының өліміне қатысты қылмыстық іс бойынша жаңа мәліметтер белгілі болды. 

Тергеу деректеріне сәйкес, отбасы мүшелері бір мезгілде қаза таппаған. Құзырлы органдар алғашқы және кейінгі қылмыстардың арасында бірнеше ай уақыт өткенін анықтаған.

Прокуратура мәліметінше, күдікті Сұлтан Сәрсемалиев алдымен Наурыз Мұқанғалиевты мамыр айында өлтірген. Ал қалған үш отбасы мүшесі қараша айында қаза тапқан.

Алдын ала мәлімет бойынша, қылмыс үшінші тұлғалардың қатысуынсыз, жалғыз адам тарапынан жасалған. Сот-психиатриялық сараптама қорытындысы күдіктінің есі дұрыс екенін көрсетті. Демек, ол өз әрекеттері үшін толық жауап бере алады.

Прокурор көмекшісі Жандар Болатбектің айтуынша, марқұмдардың денесінен ас үй пышағымен салынған көптеген кесіп-тесу жарақаттары табылған. Әрқайсысында кемінде алтыдан жарақат бар екені анықталған. Жарақаттар негізінен кеуде, мойын және өмірлік маңызды ағзаларға бағытталған.

Сонымен қатар, марқұмдардың қызы Ақбаян Мұқанғалиеваға қатысты сараптаманың түпкілікті қорытындысы әлі жарияланған жоқ.

Қаза тапқандардың туыстары сот процесінің ашық әрі әділ өтуін талап етуде.

Алдын ала ақпарат бойынша, қылмыстық іс мамыр айында сотқа жолдануы мүмкін. Қазіргі уақытта тергеу амалдары жалғасып жатыр.

Қазақстанда азаматтардың жеке деректерін заңсыз таратқан қылмыстық топ әшкереленді

 

   el24.kz Қазақстанның ірі қалаларында азаматтардың құпия деректерін заңсыз жинап, таратумен айналысқан қылмыстық топ анықталды. 

Қазақстан Республикасының Ұлттық қауіпсіздік комитеті баспасөз қызметінің мәліметінше, 2026 жылдың наурыз айында Астана және Алматы қалаларында жүргізілген жедел іс-шаралар нәтижесінде заңсыз әрекеттер әшкереленген.

Тергеу материалдарына сәйкес, қылмыстық іс фигуранттары интернет арқылы заңсыз жолмен алынған жеке мәліметтерді сатып отырған. Бұл деректерді сатып алушылар қатарында кейбір микроқаржы ұйымдары мен коллекторлық агенттіктердің өкілдері, сондай-ақ жеке тұлғалар болған.

Ведомство хабарлағандай, тінту барысында компьютерлік техника, электронды ақпарат тасымалдағыштар, ірі көлемдегі ақша қаражаты және басқа да заттай дәлелдемелер тәркіленген.

Қазіргі уақытта аталған факті бойынша Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 147-бабы (жеке өмірге қол сұғылмаушылықты бұзу), 208-бабы және 210-бабы бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеру амалдары жүргізіліп жатыр.

Құзырлы органдар азаматтарға жеке деректердің қауіпсіздігіне мұқият қарауды және күмәнді сервистер мен үшінші тұлғаларға жеке ақпаратты бермеуді ескертеді.

Зейнетақы жинақтарын мерзімінен бұрын алу тәртібі өзгеруі мүмкін: жаңа есептеу жүйесі талқылануда

 

 el24.kz Қазақстанда зейнетақы жинақтарын мерзімінен бұрын пайдалануға мүмкіндік беретін жеткілікті шекке қатысты жаңа өзгерістер қарастырылып жатыр. Бұл мәселе соңғы уақытта қоғамда кең талқыланып, мемлекеттік деңгейде қайта қаралу үстінде.

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаев үкімет отырысынан кейінгі брифингте бұл бағыттағы жұмыс жалғасып жатқанын мәлімдеді. Оның айтуынша, қазіргі есептеу әдістемесін жаңарту бойынша бірнеше нұсқа ұсынылған және келісу кезеңі әлі аяқталған жоқ.

Бұған дейін жеткілікті шек ең төменгі жалақы, базалық зейнетақы, күнкөріс деңгейі сияқты әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштер негізінде есептеліп келген. Осы жүйе аясында азаматтар өз жинақтарының белгілі бір бөлігін тұрғын үй сатып алу, емделу немесе қаржылық қажеттіліктерге пайдаланып келген.

Алайда соңғы жылдары бұл тетікке сұраныс артып, зейнетақы қорынан алынған қаражат көлемі айтарлықтай өскені айтылуда. Ресми деректерге сәйкес, бірнеше жыл ішінде триллиондаған теңге көлеміндегі қаражат азаматтардың жеке мақсаттарына жұмсалған.

Осы жағдайды ескере отырып, мемлекеттік органдар есептеу тәсілін түбегейлі жаңартуды ұсынып отыр. Жаңа модель – актуарлық тәсілге негізделуі мүмкін. Бұл әдіс тек ағымдағы әлеуметтік көрсеткіштерді емес, сонымен қатар адамның жасын, өмір сүру ұзақтығын, инвестициялық табыстылықты және демографиялық өзгерістерді де есепке алады.

Мамандардың пікірінше, мұндай тәсіл зейнетақы жүйесінің ұзақ мерзімді тұрақтылығын сақтауға мүмкіндік береді. Яғни, азаматтар бүгінгі қажеттіліктер үшін қаражатты ерте шешіп алған жағдайда, болашақтағы зейнетақы көлемінің төмендеп кету қаупі азаяды.

Министрлік өкілдері қаулы жобасы бірнеше рет қайта қаралғанын, қазір түрлі мемлекеттік органдардан ұсыныстар жиналып жатқанын айтады. Барлық есептеу әдістері сараптамадан өткеннен кейін бір нұсқа таңдалып, ресми бекітуге жіберілмек.

Сала мамандарының айтуынша, жеткілікті шек қайта қаралса, бұл азаматтардың зейнетақы жинақтарын пайдалану мүмкіндігіне де әсер етуі ықтимал. Сондықтан жаңа жүйенің енгізілуі әлеуметтік теңгерім мен қаржылық тұрақтылық арасындағы тепе-теңдікті сақтауға бағытталмақ.

Қорытынды шешім алдағы айларда белгілі болуы мүмкін. Егер жаңа әдістеме қабылданса, зейнетақы жинақтарын мерзімінен бұрын алу тәртібі айтарлықтай өзгеруі ықтимал.

2029 жылы Жерге ең жақын ұшып өтетін Апофис астероиды: адамзат үшін сирек мүмкіндік

 

 el24.kz 2029 жылдың сәуір айында Жерге жақын маңнан диаметрі шамамен 350 метр болатын Апофис астероиды ұшып өтеді. Бұл оқиға астрономия саласында соңғы ондаған жылдағы ең маңызды әрі сирек құбылыстардың бірі ретінде бағаланып отыр.

Ғалымдардың есептеуінше, астероид Жерден бар болғаны 32–38 мың шақырым қашықтықта өтеді.

Мұндай арақашықтық кейбір жасанды серіктердің орбитасымен шамалас, тіпті кей жағдайда одан да төмен, ал Айға дейінгі қашықтықпен салыстырғанда шамамен он есе жақын. Ғарыштық өлшеммен қарағанда, бұл – Жердің дәл қасынан өтумен тең.

Аталған астероид алғаш рет анықталған кезде оның Жермен соқтығысу ықтималдығы бар деген болжам айтылып, ғылыми ортада үлкен алаңдаушылық туғызған еді. Алайда кейінгі жылдары жүргізілген дәл әрі ұзақ мерзімді бақылаулар нәтижесінде оның орбитасы толықтай нақтыланып, қауіп жоқ екені ресми түрде расталды. NASA және басқа да халықаралық зерттеу орталықтары 2029 жылы да, одан кейінгі бірнеше ондаған жыл ішінде де Апофистің Жермен соқтығысу қаупі болмайтынын мәлімдеді. Соған қарамастан, ғалымдар оның қозғалысын бақылауды тоқтатпай, тұрақты түрде зерттеп келеді.

Апофистің ерекше тұстарының бірі – оның Жерге соншалық жақын келуі салдарынан қарапайым адамдарға да көрінетіндігі. Мамандардың айтуынша, 2029 жылдың 13 сәуірінде бұл астероидты арнайы телескопсыз-ақ, жалаң көзбен бақылауға мүмкіндік болады. Ол аспанда жұлдызға ұқсас жарқырап, бірнеше сағат ішінде айтарлықтай жылдам қозғалып өтетін нысан ретінде байқалады. Мұндай мүмкіндік адамзатқа өте сирек беріледі, сондықтан бұл күн астрономияға қызығушылар үшін тарихи сәт болмақ.

Ғалымдар Апофистің траекториясына ерекше назар аударып отыр, себебі ол геостационарлық серіктер орналасқан аймаққа өте жақын өтеді. Теориялық тұрғыда бұл байланыс жүйелеріне, телехабар таратуға немесе навигациялық қызметтерге белгілі бір деңгейде әсер етуі мүмкін. Дегенмен ғылыми қауымдастық мұндай ықтималдықтың өте төмен екенін және айтарлықтай техникалық ақаулар күтілмейтінін атап өтеді. Қазіргі технологиялық мүмкіндіктер мұндай жағдайларға дайын болуға мүмкіндік береді.

Бұл оқиғаның ғылыми маңызы да зор. Апофис Жердің гравитациялық өрісіне өте жақын кіргендіктен, оның орбитасы аздап өзгеруі мүмкін. Сонымен қатар астероидтың құрылымы мен беткі қабатында да белгілі бір өзгерістер болуы ықтимал. Осындай процестерді зерттеу арқылы ғалымдар болашақта Жерге қауіп төндіруі мүмкін нысандарды алдын ала анықтау және олардан қорғану әдістерін жетілдіре алады. Осыған байланысты халықаралық ғарыш агенттіктері арнайы зерттеу миссияларын жоспарлап отыр.

Жалпы алғанда, Апофис астероидының 2029 жылғы Жер маңынан ұшып өтуі – адамзат үшін қауіпсіз, бірақ ғылыми тұрғыдан аса маңызды әрі бірегей құбылыс. Ол бізге ғарыш кеңістігін тереңірек түсінуге, сондай-ақ болашақтағы ықтимал қауіптердің алдын алуға бағытталған зерттеулерді дамытуға үлкен мүмкіндік береді.

 
 
 

 

Желтоқсаншыларды қорлаған пікір: желідегі жазба үшін қылмыстық іс қозғалды

 

 el24.kz Қазақстанда әлеуметтік желіде 1986 жылғы Желтоқсан оқиғасына қатысушыларды қорлаған пікір қалдырған әйелге қатысты қылмыстық іс қозғалды. Оқиға қоғамда үлкен резонанс тудырып, құқық қорғау органдарының араласуына себеп болды.

Полиция қызметкерлері желідегі даулы пікірдің авторын анықтап, оны бөлімшеге жеткізген. Қазіргі уақытта оның әрекеттеріне Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес құқықтық баға беріліп жатыр.

Құзырлы органдар істің мән-жайын жан-жақты тексеріп, тиісті шешім қабылдайтынын мәлімдеді.

Бұған дейін Threads әлеуметтік желісінде қолданушы Виолетта Паршина 1986 жылғы Желтоқсан оқиғасы қатысушылары туралы жазба астына қорлайтын сөздер қалдырған. Атап айтқанда, ол пікірінде «маскүнемдер, ақымақтар, ауылдан шыққан» деген сияқты ауыр әрі қорлайтын тіркестерді қолданған. Бұл жазба қазақстандықтардың наразылығын туғызып, әлеуметтік желілерде кеңінен талқыланды.

Қоғамдық реакция тек пікір білдірумен шектелмей, қолданушылар әйелдің жұмыс істеген компаниясына да жаппай теріс пікір қалдыра бастаған. Соның салдарынан ұйымның 2GIS сервисіндегі рейтингі небәрі бір тәуліктің ішінде күрт төмендеп кеткен.

Аталған жағдай қоғамда сөз бостандығы мен жауапкершілік мәселесін қайта көтерді. Сарапшылардың пікірінше, тарихи оқиғалар мен ұлттық құндылықтарға қатысты пікір білдіру кезінде азаматтар заң талаптарын ескеріп, қоғамдық әдеп нормаларын сақтауы тиіс.

22 жыл бойы сақталған аманат: Мұстафа Өзтүріктің қызы әке мұрасын тапты

 

   el24.kz Атақты жекпе-жек шебері Мұстафа Өзтүріктің қызы Неслихан Өзтүрік әлеуметтік желідегі әсерлі жазбасымен көпшіліктің назарын аударды. Ол әкесіне қатысты ұзақ жылдар бойы сақталған құнды мұраның табылғанын хабарлады.

Неслихан Өзтүріктің айтуынша, бірнеше апта бұрын ол Алматы қаласына арнайы сапармен келген. Сол сапар барысында ол әкесінің көзі тірісінде сеніп тапсырған адамы – Қайыр Мейірбеков Сейсембекұлымен кездескен.

«2004 жылы менің апам оған әкемнің шапаны мен төлқұжатын аманат етіп тапсырған еді. 22 жыл бойы ол екеуін де қазынадай сақтап келді. Сол үшін мен оған шын жүректен алғыс айтамын», – деп жазды ол.

Оның сөзінше, бұл кездесу ерекше толқынысқа толы болған. Неслихан Қайыр ағаға әкесінің жеке заттарын өзіне табыстай аласыз ба?-деп сұраған. Сонымен қатар, ол бұл мұраны жеке өзіне сақтамай, халық игілігіне беруді көздейтінін жеткізген.

«Мен оны өзім үшін сақтамаймын… Мен оны халқымызға табыстағым келеді. Келесі ұрпақ үшін. Олар одан күш ала алуы үшін», – деді ол.

Неслихан Өзтүрік әкесінің жылдар бойы сақталған басқа да естеліктерін жинақтап, алдағы уақытта Қазақстандағы музейлердің біріне тапсыруды жоспарлап отырғанын айтты. Оның айтуынша, бұл – тек отбасының емес, тұтас халықтың мұрасы.

Бұл оқиға көпшілікке рухани құндылықтың, аманатқа адалдықтың және тарихи мұраны сақтаудың маңызын тағы бір мәрте еске салды.

Сағынбау сені мүмкін бе?...

Подробности
Категория: Сырласу

            Мен онымен курортта таныстым. Алғаш көргенде ақ жүрекке жақын, көзге ыстық болып көрінді. Он бес күніміз ертегіге бергісіз болып өтті де кетті. Курорттағы қыз -қырқынның бəрі қызыға да, қызғана қарайтын еді. Ол көрікті де сымбаттыболатын. Қасында жүрсең өзіңді бақытты сезінесің, əңгімелері де əсерлі, ішіңді пыстырмайтын. Бір күніміз,бір күнімізден қызықты өтті. Ол кез өмірімдегі қайталанбас ең бақытты күндерімнің бірі болған екен.    

               Қоштасарда бір бірімізді қимай қоштастық. Қош, сонымен телефонмен ғана хабарласып тұрдық. Қаншама ұйқы көрмеген түндер, қаншама күндер маза көрмеген, айлап күндер өтіп жатты. Күндердің бір күнінде, ол мені өз қаласына шақырды. Қанатсыз ұшу дегенді мен сонда сезіндім. Кездестік, сағынышымызды бастық, мауқымызды бастық. Ұйқы көрмеген түндер, өз лəззатын сыйлап жатты.

             Айтылмаған сыр қалмады, небір армандар да ақтарылды. Ертесіне қайтарымда шығарып салды, қимай қоштастық. Мені шығарып салғанда айтқаны отбасының бар екен. Осы уақытқа дейін айта алмағанын, мені ренжітіп алғысы келмегенін, менен айырылып қалғысы келмегенін айтқанда, аспан айналып түскендей болды. Кешірім сұрап қала берді қол бұлғап. Содан үйіме жеткенімше көз жасым құрғамады. Неге?- деген сансыз сұрақ мида қалып қойды. Қош. Сонымен оны санамнан өшірдім. Өшірдім дегенім жай сөз ғана. Қандай қиын еді өшіру, ұмыту, сағынбау.

       

             Баяғы күліп ойнау да жоқ, алға деген ұмтылыс та жоқ. Мағынасы қалмағандай өмірдің. Алданып қалғандай сезіндім өзімді. Уақыт емші. Өз дегенін жасады, Ұмыттым.
Арада он жыл өткенде кім ойлаған оны іздеп тауып келеді деп. Сонау бір түкпірдегі ауылдағы үйімді тауып келген, қаншама адасып, əркімнен сұрастырып жүріп зорға тауып алыпты. Міне, ғажап, он жыл өткенде не мекен жайым жоқ, не телефон нөмерім жоқ қолында, тауып алған. Мені тауып алғанда, оны көргендегі қуаныш сезімін айтып жеткізу мүмкін емес. Өкпе ренішімнің ізі де қалмаған. Кешірген  екенмін. Көшеде ешкімнен қысылмай құшақтасып ,аймаласып тұып қалыппыз.Қуаныштан көзден жастар кетіп жатты. Іздеген табады деген, Құдайдың құдіретінде шек жоқ қой. Бір күн қасында болдым. Айтылмаған сырымыз қалмады. Ұмытпағанын, есінде үнемі болғанымды, сағынғанын бəрін -бəрін жеткізіп жатыр. 

  • Бірақ отбасын да тастап кете алмайтынын жеткізді. Мен оны қинағым келмеді. Ұмытуын өтіндім. Ұмыт, іздеме, сағынба. Осы үш ауыз сөзді жүрегім сыздап тұрып жеткіздім. Қимасам да тағыда қоштастық. Тағы да жүрекке түскен салмақ. Білемін, ол да ұмытқан жоқ əлі. Мен де ұмытқаным жоқ. Бірақ қосылмайтын тағдыр біздікі. Көңілдес болып,өзімді алдағым да келмейді.Бұл дүниеде шын ғашықтар қосылмас, қосылмасақ та маған МАХАББАТ деген СЕЗІМДІ сезіндіртіп кетті. Өкінбеймін тағдырыма, сондай адаммен жолықтырғанына, сырластырғанына. Қайда жүрсе де аман болсыншы. Бақытты болсыншы сол адам деп тілеймін. Мүмкін Алла бізді тағы кездесуді жазатын шығар. Мен оны сүйем.Күтемін. Ол менің махаббатым, сағынышым, қол жетпес арманым.