Қазақстан жолдарында жасанды интеллекті бар «ақылды» камералар орнатылып жатыр  

 

 el24.kz Қазақстандық жүргізушілер республикалық тас жолдар бойында күн батареялары мен жел турбиналарымен жабдықталған ерекше құрылымдарды жиі байқай бастады. ҚазАвтоЖол бұл нысандардың жасанды интеллект элементтерімен жабдықталған жаңа «ақылды» камералар екенін мәлімдеді.

Видеоталдаудың жаңа жүйесі жол саласын цифрландыру аясында енгізіліп жатыр. Жобаның негізгі мақсаты – жол жағдайын тәулік бойы бақылау, апаттар мен төтенше жағдайларды дер кезінде анықтап, оларға жедел әрекет ету.

Жаңа жүйелердің басты ерекшелігі – олардың толық автономды режимде жұмыс істеуі. Яғни жабдықтар электр желілері мен дәстүрлі инфрақұрылым жоқ шалғай жол учаскелерінде де үздіксіз қызмет көрсете алады.

Камералар энергияны өздігінен өндіретін күн батареялары мен жел турбиналарымен жабдықталған. Ал жолдағы жағдай туралы мәліметтер нақты уақыт режимінде өңделіп, тиісті қызметтерге жіберіледі.

Кіріктірілген жасанды интеллект көліктердің маркасын, түсін және мемлекеттік тіркеу нөмірін анықтай алады. Сонымен қатар жүйе жолдағы қауіпті жағдайларды да автоматты түрде тіркейді.

Атап айтқанда, жасанды интеллект жолдағы жаяу жүргіншілерді, бұралқы жануарларды, қарсы бағытта немесе кері қозғалып келе жатқан көліктерді, сондай-ақ тұрақ ережелерін бұзу фактілерін анықтауға бейімделген. Қауіпті жағдай тіркелген жағдайда жүйе жол қызметтеріне бірден хабарлама жібереді.

Жобаны іске асыру бірнеше кезең бойынша жүргізілуде. Алғашқы пилоттық жоба Алматы – Қонаев ақылы автожолында қолға алынған. Мұнда автономды жабдықтардың тұрақтылығы мен тиімділігі тексерілуде.

Сонымен қатар Астана – Теміртау бағытының 134 шақырымдық учаскесінде тіректерді орнату және камералар, жел турбиналары мен күн батареяларын монтаждауға дайындық жұмыстары жүргізілуде.

Ал Астана – Щучинск тас жолында болашақ құрылымдардың іргетасын қалау және коммуникациялық инфрақұрылымды дайындау кезеңі басталды.

ҚазАвтоЖол өкілдерінің айтуынша, болашақта бұл жүйелер бірыңғай интеллектуалды бақылау желісіне біріктіріліп, еліміздің автожолдарындағы қауіпсіздікті айтарлықтай арттыруға мүмкіндік береді.

 

Қазақстанда электр велосипедтерге жаңа талап енгізілді: тіркеу мен нөмір алу міндеттеледі

 

  el24.kz Қазақстанда қозғалтқышы бар велосипедтерге қатысты талаптар өзгереді. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев электр велосипедтерді мопедтер санатына енгізуді көздейтін заңға қол қойды.

Жаңа нормаларға сәйкес, қозғалтқышпен жабдықталған велосипедтер енді ресми түрде мопед ретінде танылады. Осыған байланысты олар мемлекеттік тіркеуден өтіп, арнайы нөмірлік белгі алуы тиіс.

Заңда «Жол жүрісі туралы» құжатқа өзгеріс енгізіліп, мопед ұғымы «қозғалтқышы бар велосипедтер» деген тармақпен толықтырылды. Бұл электр велосипедтердің құқықтық мәртебесін нақтылап, оларды жол қозғалысы ережелері тұрғысынан мопедтермен теңестірді.

Жаңа талаптарға сәйкес, мұндай көлік құралдарының иелері оларды мемлекеттік есепке қоюға міндетті болады. Сондай-ақ жүргізушілерге мопед иелеріне арналған жол қозғалысы ережелері қолданылады.

Атап айтқанда, қозғалтқышы бар велосипед жүргізушілеріне велосипед жолымен, велосипед жолағымен, жол жиегімен, тротуармен және жаяу жүргіншілер жолымен жүруге тыйым салынады. Олар бұдан былай қарапайым велосипедшілер сияқты емес, мопед жүргізушілері секілді жол қозғалысы талаптарын сақтауы тиіс.

Жаңа талаптар заң ресми жарияланған күннен бастап 60 күн өткен соң күшіне енеді.

Сарапшылардың пікірінше, бұл өзгерістер жол қозғалысы қауіпсіздігін арттыруға және электр көліктерінің қозғалысын тиімді реттеуге бағытталған.

Қазақстанда мұрағат және ветеринария саласы қызметкерлеріне жаңа үстемақылар енгізілді

 

  el24.kz Қазақстанда мұрағат ісі мен ветеринария саласында еңбек ететін мамандар үшін жаңа қосымша төлемдер мен үстемақылар қарастырылды. Тиісті өзгерістер Үкіметтің №564 қаулысына сәйкес 2026 жылғы 30 маусымнан бастап күшіне енді.

Жаңа нормаларға сәйкес, енді ветеринария және мұрағат ісі саласының қызметкерлері заңнамада көзделген еңбек жағдайына байланысты қосымша төлемдер мен үстемақыларды ресми түрде алуға құқылы.

Сонымен қатар құжатта ауылдық жерлерде жұмыс істейтін мамандарды қолдау шаралары да қарастырылған. Атап айтқанда, ауылдық елді мекендерде еңбек ететін қызметкерлерге жергілікті мәслихаттардың шешімі негізінде лауазымдық жалақысына кемінде 25 пайыз көлемінде үстемеақы белгіленеді.

Үкімет қаулысында орта мерзімді кезеңге арналған өзгерістер де көзделген. Соның ішінде 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап мемлекеттік қызметшілер үшін қосымша арттыру коэффициентін енгізу жоспарланып отыр.

Нәтижесінде мемлекеттік қызметкерлердің лауазымдық жалақысы 1,75 есеге дейін өседі деп күтілуде.

Жаңа өзгерістер еңбек жағдайын жақсартуға, кадр тапшылығын азайтуға және әсіресе ауылдық жерлердегі мамандарды қолдауға бағытталған.

Елордадағы Бас мешітке «Нұрсұлтан мешіті» атауы ресми түрде берілді

 

   el24.kz Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы (ҚМДБ) Астанадағы республикалық Бас мешіттің атауын өзгерту туралы шешім қабылдады. Енді еліміздің басты діни нысандарының бірі ресми түрде «Нұрсұлтан мешіті» деп аталады. Бұл туралы ҚМДБ баспасөз қызметі хабарлады.

Діни басқарманың мәліметінше, жаңа атау ресми қолданысқа енгізілді. ҚМДБ бұл өзгеріс мешіттің елдің рухани өміріндегі маңызын өзгертпейтінін атап өтті.

«Жаңа атаумен республикалық Бас мешіт алдағы уақытта да халқымыздың рухани өміріне қызмет етіп, қоғамдағы бірлік пен ынтымақты нығайтуға, дәстүрлі рухани құндылықтарды сақтауға және игі бастамаларды дамытуға үлес қоса береді», – делінген ресми хабарламада.

Астанадағы Бас мешіт – Қазақстандағы ғана емес, Орталық Азиядағы ең ірі мешіттердің бірі. Оның құрылысы 2019 жылғы 18 наурызда басталып, іргетасын қалау рәсімі сол кездегі Қазақстанның Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың қатысуымен өтті. Ал мешіт 2022 жылғы 12 тамызда салтанатты түрде ашылды.

Сәулетімен ерекшеленетін ғибадат орнының бас күмбезінің биіктігі 83 метр, ал төрт мұнарасының әрқайсысы 130 метрге жетеді. Мешіттің жабық ғимаратында бір мезетте шамамен 35 мың адам құлшылық ете алады. Ал сыртқы алаңын қоса есептегенде, 200 мыңнан астам адамды қабылдауға мүмкіндігі бар.

Бүгінде Бас мешіт тек құлшылық жасайтын орын ғана емес, сонымен қатар діни-ағартушылық, қайырымдылық және рухани-танымдық іс-шаралар өткізілетін маңызды орталыққа айналды. Мұнда күн сайын жамағатқа арналған дәрістер, Құран оқу сабақтары мен түрлі әлеуметтік жобалар ұйымдастырылып келеді.

ҚМДБ шешіміне сәйкес, енді мешіт барлық ресми құжаттарда, ақпараттық материалдарда және ресми хабарламаларда «Нұрсұлтан мешіті» атауымен көрсетілетін болады.

Ақтауда жалаңаш жүрген ер адам 20 тәулікке әкімшілік қамауға алынды

 

 el24.kz Ақтауда тұрғын үйлердің бірінде жалаңаш жүрген ер адамның әрекеті сотқа дейін жетіп, оған әкімшілік қамауға алу жазасы тағайындалды.

Оқиға тұрғындардың назарын аударып, олар бұл туралы құқық қорғау органдарына хабарлаған. Істі қарау барысында құқық бұзушының кінәсі жәбірленушінің арызымен, әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттамамен және оқиға орнынан түсірілген бейнежазбамен дәлелденді.

Сот мәліметінше, ер адам бұған дейін де осындай құқық бұзушылықтары үшін әкімшілік жауапкершілікке тартылған. Алайда ол әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл өтпей жатып, тағы да осындай әрекетке барған.

Осыған байланысты оның іс-әрекеті Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 434-бабының 2-бөлігі бойынша, яғни «Ұсақ бұзақылық» бабы негізінде қаралды.

Соттың хабарлауынша, аталған бапқа сәйкес құқық бұзушыға 60 сағаттан 100 сағатқа дейін қоғамдық жұмыстарға тарту немесе 15 тәуліктен 30 тәулікке дейін әкімшілік қамауға алу жазасы көзделген.

«Сот қаулысымен Р. ҚР ӘҚБтК-нің 434-бабының 2-бөлігі бойынша кінәлі деп танылып, оған 20 тәулік әкімшілік қамауға алу жазасы тағайындалды», – делінген соттың ресми хабарламасында.

Бекет-Атаға барған үш адам хабарсыз кетті: Маңғыстауда ауқымды іздеу жұмыстары жүріп жатыр

 

el24.kz Маңғыстау облысында Бекет-Ата жерасты мешітіне барғаннан кейін хабарсыз кеткен үш адамды іздестіру жұмыстары жалғасуда. Бұл туралы Маңғыстау облысы полиция департаменті ресми мәлімдеді.

Алдын ала мәліметке сәйкес, 34 жастағы Қанатбек Жұбатқанов, 31 жастағы Ақмарал Бисенова және 20 жастағы Мархабат Бисенова 2026 жылғы 2 шілдеде Great Wall маркалы автокөлікпен Бекет-Ата жерасты мешітіне қарай жолға шыққан.

Жоғалғандармен соңғы байланыс сол күні сағат 16:15 шамасында болған. Еріктілердің айтуынша, олар WhatsApp арқылы мешіт аумағынан түсірілген бейнежазба жіберген. Осыдан кейін байланыс үзілген.

Маңғыстау облысы полиция департаментінің хабарлауынша, қазіргі уақытта жоғалған азаматтарды іздеуге барлық қажетті күштер жұмылдырылған.

«Жоғалғандардың жүрген жерін анықтау үшін полиция қызметкерлері, Төтенше жағдайлар департаментінің бөлімшелері, "Охотзоопром" республикалық мемлекеттік қазыналық кәсіпорнының мамандары және басқа да жедел әрі бейінді қызметтер жұмылдырылды. Іздестіру жұмыстарына тікұшақтар, арнайы техника және қажетті құрал-жабдықтар тартылған. Іздеу бірнеше бағыт бойынша бір мезгілде жүргізіліп жатыр және оған барынша көп күш пен құрал жұмылдырылған», – деп хабарлады ведомство.

Полицияның мәліметінше, барлық қызмет күшейтілген режимде жұмыс істеп жатыр. Құзырлы органдар жоғалған азаматтардың орналасқан жерін мүмкіндігінше тез анықтау үшін қажетті барлық шараларды қабылдауда.

Іздестіру жұмыстарына еріктілер де белсенді түрде қатысуда. Олар Маңғыстау облысының тұрғындарын іздеу жұмыстарына қолдау көрсетуге шақырып, жергілікті аумақтарды, соның ішінде ұшқышсыз басқарылатын аппараттардың көмегімен тексеруге атсалысуға үндеді.

Қазіргі уақытта іздеу-құтқару операциясы жалғасып жатыр. Құзырлы органдар азаматтардан жоғалған адамдардың немесе олардың автокөлігінің жүрген жеріне қатысты қандай да бір ақпарат болған жағдайда, дереу полицияға хабарлауды сұрайды.

 

            Мен онымен курортта таныстым. Алғаш көргенде ақ жүрекке жақын, көзге ыстық болып көрінді. Он бес күніміз ертегіге бергісіз болып өтті де кетті. Курорттағы қыз -қырқынның бəрі қызыға да, қызғана қарайтын еді. Ол көрікті де сымбаттыболатын. Қасында жүрсең өзіңді бақытты сезінесің, əңгімелері де əсерлі, ішіңді пыстырмайтын. Бір күніміз,бір күнімізден қызықты өтті. Ол кез өмірімдегі қайталанбас ең бақытты күндерімнің бірі болған екен.    

               Қоштасарда бір бірімізді қимай қоштастық. Қош, сонымен телефонмен ғана хабарласып тұрдық. Қаншама ұйқы көрмеген түндер, қаншама күндер маза көрмеген, айлап күндер өтіп жатты. Күндердің бір күнінде, ол мені өз қаласына шақырды. Қанатсыз ұшу дегенді мен сонда сезіндім. Кездестік, сағынышымызды бастық, мауқымызды бастық. Ұйқы көрмеген түндер, өз лəззатын сыйлап жатты.

             Айтылмаған сыр қалмады, небір армандар да ақтарылды. Ертесіне қайтарымда шығарып салды, қимай қоштастық. Мені шығарып салғанда айтқаны отбасының бар екен. Осы уақытқа дейін айта алмағанын, мені ренжітіп алғысы келмегенін, менен айырылып қалғысы келмегенін айтқанда, аспан айналып түскендей болды. Кешірім сұрап қала берді қол бұлғап. Содан үйіме жеткенімше көз жасым құрғамады. Неге?- деген сансыз сұрақ мида қалып қойды. Қош. Сонымен оны санамнан өшірдім. Өшірдім дегенім жай сөз ғана. Қандай қиын еді өшіру, ұмыту, сағынбау.

       

             Баяғы күліп ойнау да жоқ, алға деген ұмтылыс та жоқ. Мағынасы қалмағандай өмірдің. Алданып қалғандай сезіндім өзімді. Уақыт емші. Өз дегенін жасады, Ұмыттым.
Арада он жыл өткенде кім ойлаған оны іздеп тауып келеді деп. Сонау бір түкпірдегі ауылдағы үйімді тауып келген, қаншама адасып, əркімнен сұрастырып жүріп зорға тауып алыпты. Міне, ғажап, он жыл өткенде не мекен жайым жоқ, не телефон нөмерім жоқ қолында, тауып алған. Мені тауып алғанда, оны көргендегі қуаныш сезімін айтып жеткізу мүмкін емес. Өкпе ренішімнің ізі де қалмаған. Кешірген  екенмін. Көшеде ешкімнен қысылмай құшақтасып ,аймаласып тұып қалыппыз.Қуаныштан көзден жастар кетіп жатты. Іздеген табады деген, Құдайдың құдіретінде шек жоқ қой. Бір күн қасында болдым. Айтылмаған сырымыз қалмады. Ұмытпағанын, есінде үнемі болғанымды, сағынғанын бəрін -бəрін жеткізіп жатыр. 

  • Бірақ отбасын да тастап кете алмайтынын жеткізді. Мен оны қинағым келмеді. Ұмытуын өтіндім. Ұмыт, іздеме, сағынба. Осы үш ауыз сөзді жүрегім сыздап тұрып жеткіздім. Қимасам да тағыда қоштастық. Тағы да жүрекке түскен салмақ. Білемін, ол да ұмытқан жоқ əлі. Мен де ұмытқаным жоқ. Бірақ қосылмайтын тағдыр біздікі. Көңілдес болып,өзімді алдағым да келмейді.Бұл дүниеде шын ғашықтар қосылмас, қосылмасақ та маған МАХАББАТ деген СЕЗІМДІ сезіндіртіп кетті. Өкінбеймін тағдырыма, сондай адаммен жолықтырғанына, сырластырғанына. Қайда жүрсе де аман болсыншы. Бақытты болсыншы сол адам деп тілеймін. Мүмкін Алла бізді тағы кездесуді жазатын шығар. Мен оны сүйем.Күтемін. Ол менің махаббатым, сағынышым, қол жетпес арманым.