Қазақстан әуе тасымалына өзгеріс: музыкалық аспаптарды салонға алып өтуге рұқсат беріледі

 

  el24.kz Қазақстан Республикасы Көлік министрлігі әуе тасымалы ережелеріне бірқатар маңызды өзгерістер енгізілетінін мәлімдеді. Жаңа түзетулерге сәйкес, музыкалық аспаптарды алғаш рет ресми түрде ұшақ салонына қол жүгі ретінде алып өтуге мүмкіндік беріледі.

Министрлік мәліметінше, қазіргі уақытта жолаушыларды, багажды және жүктерді әуе көлігімен тасымалдаудың қолданыстағы нормаларына өзгерістер әзірленіп жатыр. Бұл бастама азаматтардан түскен көптеген өтініштер негізінде қолға алынған.

Жаңа талаптарға сай, музыкалық аспаптардың өлшемдері 110×35×30 сантиметрден аспауы тиіс, ал салмағы 10 келіден жоғары болмауы қажет. Бұл талаптарға домбыра, қобыз секілді ұлттық аспаптар да кіреді.

Егер музыкалық аспап жолаушының жалғыз қол жүгі болса, оны тегін алып өтуге рұқсат беріледі. Ал белгіленген нормадан асқан жағдайда, қосымша орын үшін әуе компаниясының тарифіне сәйкес ақы төленеді.

Айта кетейік, бұған дейін Қазақстанда музыкалық аспаптарды тасымалдауға арналған бірыңғай ережелер болмаған. Олар багаж немесе қол жүгіне қойылатын жалпы талаптар бойынша ғана тасымалданып келген еді.

Жаңа өзгерістер музыканттар мен шығармашылық өкілдері үшін қолайлы жағдай жасап, ұлттық аспаптарды тасымалдауды жеңілдетеді деп күтілуде.

 
 

 

Өскемендегі зауыттағы жарылыс: қаза тапқандар туралы мәлімет белгілі болды

 

 el24.kz  Шығыс Қазақстан облысының орталығы Өскемен қаласында орналасқан өндірістік нысандардың бірінде болған жарылыс салдарынан қаза тапқандар туралы қосымша ақпарат жарияланды.

Алдын ала мәліметтерге сәйкес, қайғылы оқиға нәтижесінде екі адам көз жұмған. Құрбандардың бірі – 33 жастағы металлург Олжас Рамазанов. Марқұмның артында екі қызы қалды.

Жақындарының айтуынша, ол өз ісіне жауапкершілікпен қарайтын білікті маман әрі отбасысына қамқор әке болған.

Оқиға барысында тағы бірнеше адам түрлі деңгейдегі жарақат алып, медициналық мекемелерге жеткізілді. Дәрігерлер зардап шеккендерге қажетті көмекті толық көлемде көрсетіп жатыр. Өрт сөндіру қызметтері дер кезінде әрекет етіп, жалын толықтай ауыздықталған.

Қазіргі уақытта жарылыстың нақты себептері анықталу үстінде. Осыған байланысты арнайы комиссия құрылып, өндірістік қауіпсіздік талаптарының сақталуы тексерілуде.

Жергілікті атқарушы органдар қаза тапқандардың отбасыларына материалдық және психологиялық көмек көрсетілетінін мәлімдеді. Тергеу нәтижелері бойынша қосымша ақпарат ресми түрде жарияланатын болады.

Алматы – Ақтөбе бағытындағы пойызда жолаушы көз жұмды

 

  el24.kz Алматыдан Ақтөбеге бағыт алған жолаушылар пойызында қайғылы оқиға тіркелді. Бұл туралы «Жолаушылар тасымалы» АҚ баспасөз қызметі ресми мәлімдеді.

Компанияның хабарлауынша, 2026 жылғы 27 сәуірде №033 «Алматы – Ақтөбе» бағытындағы пойыз жол үстінде келе жатқан кезде 1966 жылы туған жолаушының денсаулығы күрт нашарлаған. Пойыз бастығы дереу алғашқы медициналық көмек көрсетіп, жедел жәрдем бригадасын шақыртқан.

Алайда оқиға орнына жеткен медицина қызметкерлері жолаушының қайтыс болғанын растады.

Баспасөз қызметінің мәліметінше, пойыздағы барлық вагондар белгіленген талаптарға сәйкес әмбебап медициналық қобдишамен жабдықталған. Сонымен қатар, ауа баптау жүйесі штаттық режимде жұмыс істеп тұрғаны атап өтілді.

«Жолаушылар тасымалы» АҚ өкілдері марқұмның туған-туыстары мен жақындарына көңіл айтып, қайғысына ортақ екенін жеткізді.

Оқиғаның нақты себептері анықталып жатыр.

2029 жылы Жерге ең жақын ұшып өтетін Апофис астероиды: адамзат үшін сирек мүмкіндік

 

 el24.kz 2029 жылдың сәуір айында Жерге жақын маңнан диаметрі шамамен 350 метр болатын Апофис астероиды ұшып өтеді. Бұл оқиға астрономия саласында соңғы ондаған жылдағы ең маңызды әрі сирек құбылыстардың бірі ретінде бағаланып отыр.

Ғалымдардың есептеуінше, астероид Жерден бар болғаны 32–38 мың шақырым қашықтықта өтеді.

Мұндай арақашықтық кейбір жасанды серіктердің орбитасымен шамалас, тіпті кей жағдайда одан да төмен, ал Айға дейінгі қашықтықпен салыстырғанда шамамен он есе жақын. Ғарыштық өлшеммен қарағанда, бұл – Жердің дәл қасынан өтумен тең.

Аталған астероид алғаш рет анықталған кезде оның Жермен соқтығысу ықтималдығы бар деген болжам айтылып, ғылыми ортада үлкен алаңдаушылық туғызған еді. Алайда кейінгі жылдары жүргізілген дәл әрі ұзақ мерзімді бақылаулар нәтижесінде оның орбитасы толықтай нақтыланып, қауіп жоқ екені ресми түрде расталды. NASA және басқа да халықаралық зерттеу орталықтары 2029 жылы да, одан кейінгі бірнеше ондаған жыл ішінде де Апофистің Жермен соқтығысу қаупі болмайтынын мәлімдеді. Соған қарамастан, ғалымдар оның қозғалысын бақылауды тоқтатпай, тұрақты түрде зерттеп келеді.

Апофистің ерекше тұстарының бірі – оның Жерге соншалық жақын келуі салдарынан қарапайым адамдарға да көрінетіндігі. Мамандардың айтуынша, 2029 жылдың 13 сәуірінде бұл астероидты арнайы телескопсыз-ақ, жалаң көзбен бақылауға мүмкіндік болады. Ол аспанда жұлдызға ұқсас жарқырап, бірнеше сағат ішінде айтарлықтай жылдам қозғалып өтетін нысан ретінде байқалады. Мұндай мүмкіндік адамзатқа өте сирек беріледі, сондықтан бұл күн астрономияға қызығушылар үшін тарихи сәт болмақ.

Ғалымдар Апофистің траекториясына ерекше назар аударып отыр, себебі ол геостационарлық серіктер орналасқан аймаққа өте жақын өтеді. Теориялық тұрғыда бұл байланыс жүйелеріне, телехабар таратуға немесе навигациялық қызметтерге белгілі бір деңгейде әсер етуі мүмкін. Дегенмен ғылыми қауымдастық мұндай ықтималдықтың өте төмен екенін және айтарлықтай техникалық ақаулар күтілмейтінін атап өтеді. Қазіргі технологиялық мүмкіндіктер мұндай жағдайларға дайын болуға мүмкіндік береді.

Бұл оқиғаның ғылыми маңызы да зор. Апофис Жердің гравитациялық өрісіне өте жақын кіргендіктен, оның орбитасы аздап өзгеруі мүмкін. Сонымен қатар астероидтың құрылымы мен беткі қабатында да белгілі бір өзгерістер болуы ықтимал. Осындай процестерді зерттеу арқылы ғалымдар болашақта Жерге қауіп төндіруі мүмкін нысандарды алдын ала анықтау және олардан қорғану әдістерін жетілдіре алады. Осыған байланысты халықаралық ғарыш агенттіктері арнайы зерттеу миссияларын жоспарлап отыр.

Жалпы алғанда, Апофис астероидының 2029 жылғы Жер маңынан ұшып өтуі – адамзат үшін қауіпсіз, бірақ ғылыми тұрғыдан аса маңызды әрі бірегей құбылыс. Ол бізге ғарыш кеңістігін тереңірек түсінуге, сондай-ақ болашақтағы ықтимал қауіптердің алдын алуға бағытталған зерттеулерді дамытуға үлкен мүмкіндік береді.

 
 
 

 

Қазақстанда жол қозғалысы ережелеріне жаңа өзгерістер енгізіледі

 

  el24.kz 2026 жылғы 12 шілдеден бастап Қазақстанда жол қозғалысы ережелеріне бірқатар маңызды өзгерістер күшіне енеді. Бұл жаңашылдықтар жол қауіпсіздігін арттыруға, құқық қорғау органдары қызметінің ашықтығын қамтамасыз етуге және жол қозғалысына қатысушылардың жауапкершілігін күшейтуге бағытталған.

Полицияның жүргізушілермен қарым-қатынасы өзгереді

Жаңа талаптарға сәйкес, полиция қызметкері көлікті тоқтатқан жағдайда жүргізушіге кідіріссіз жақындап, тоқтату себебін нақты әрі түсінікті түрде түсіндіруге міндетті. Бұл норма азаматтардың құқықтарын қорғау және қызметкерлердің әрекеттерін ашық жүргізу мақсатында енгізіліп отыр.

Сонымен қатар, жүргізуші полиция қызметкерінен қызметтік куәлігін көрсетуді талап ете алады. Алайда куәлік жүргізушінің қолына берілмейді, тек көзбен танысу үшін ұсынылады.

Егер құқық бұзушылық автоматты камералар арқылы тіркелген болса, жүргізушіге сол құқық бұзушылықтың фото немесе бейнематериалдары көрсетілуі тиіс.

Жылдамдықты анықтаудың жаңа тәсілі

Ережелердегі тағы бір маңызды өзгеріс – көлік жылдамдығын анықтау тәртібіне қатысты. Енді жылдамдық тек белгілі бір нүктеде ғана емес, жолдың белгілі бір бөлігіндегі орташа көрсеткіш арқылы да есептелуі мүмкін.

Бұл үшін арнайы сертификатталған автоматты өлшеу жүйелері қолданылады. Мұндай тәсіл жүргізушілердің тек камера алдында ғана емес, бүкіл жол бойында жылдамдық режимін сақтауына ықпал етеді.

Жаяу жүргіншілерге қойылатын талаптар күшейтіледі

Жаңа өзгерістер жаяу жүргіншілерге де қатысты. Егер полиция, жедел жәрдем немесе өрт сөндіру қызметінің көлігі көк немесе қызыл маякпен және дыбыстық белгімен жақындаса, жаяу жүргіншілерге жолға шығуға тыйым салынады.

Ал егер олар жол үстінде болса, дереу жолды босатып, арнайы көліктердің кедергісіз өтуіне жағдай жасауы қажет.

Өзгерістердің мақсаты

Енгізіліп отырған бұл нормалар жол-көлік оқиғаларының санын азайтуға, арнайы қызметтердің жедел әрекет етуіне мүмкіндік беруге және жол қозғалысына қатысушылар арасында тәртіпті күшейтуге бағытталған.

Мамандардың айтуынша, жаңа талаптарды сақтау – әрбір азаматтың қауіпсіздігіне тікелей әсер етеді. Сондықтан жүргізушілер мен жаяу жүргіншілерге жаңартылған ережелермен алдын ала танысып, оларды қатаң сақтау ұсынылады.

 
 
 

 

Фонограмма туралы ескерту енді міндетті

 

     el24.kz Қазақстанда концерттік қызметке қатысты жаңа талап күшіне енді. 2026 жылғы 16 сәуірде ҚР Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева қол қойған бұйрыққа сәйкес, енді әншілер фонограмма қолданатын болса, көрермендерді алдын ала ескертуге міндетті. Жаңа норма 2026 жылғы 2 мамырдан бастап қолданысқа енгізілді.

Жаңа талапқа сәйкес, концертте фонограмма пайдаланылса, бұл туралы ақпарат кемінде 30 күн бұрын жариялануы тиіс. Ескерту билет сататын орындарда, жарнамаларда, бұқаралық ақпарат құралдарында және әлеуметтік желілерде көрсетілуі қажет. Ал теле-радио жарнамаларда бұл мәлімет анық естілетін немесе көрінетін түрде берілуі керек.

Министрлік бұл өзгерістердің басты мақсаты – көрерменнің ақпарат алу құқығын қорғау және концерттердің ашықтығын арттыру екенін атап өтті. Енді тыңдарман билет сатып алмас бұрын концерттің жанды дауыста өтетінін немесе фонограмма қолданылатынын алдын ала біле алады.

Осылайша, жаңа ереже мәдени іс-шаралардағы ашықтықты күшейтіп, көрермен мен орындаушы арасындағы сенімді арттыруға бағытталған.

 
 

 

            Мен онымен курортта таныстым. Алғаш көргенде ақ жүрекке жақын, көзге ыстық болып көрінді. Он бес күніміз ертегіге бергісіз болып өтті де кетті. Курорттағы қыз -қырқынның бəрі қызыға да, қызғана қарайтын еді. Ол көрікті де сымбаттыболатын. Қасында жүрсең өзіңді бақытты сезінесің, əңгімелері де əсерлі, ішіңді пыстырмайтын. Бір күніміз,бір күнімізден қызықты өтті. Ол кез өмірімдегі қайталанбас ең бақытты күндерімнің бірі болған екен.    

               Қоштасарда бір бірімізді қимай қоштастық. Қош, сонымен телефонмен ғана хабарласып тұрдық. Қаншама ұйқы көрмеген түндер, қаншама күндер маза көрмеген, айлап күндер өтіп жатты. Күндердің бір күнінде, ол мені өз қаласына шақырды. Қанатсыз ұшу дегенді мен сонда сезіндім. Кездестік, сағынышымызды бастық, мауқымызды бастық. Ұйқы көрмеген түндер, өз лəззатын сыйлап жатты.

             Айтылмаған сыр қалмады, небір армандар да ақтарылды. Ертесіне қайтарымда шығарып салды, қимай қоштастық. Мені шығарып салғанда айтқаны отбасының бар екен. Осы уақытқа дейін айта алмағанын, мені ренжітіп алғысы келмегенін, менен айырылып қалғысы келмегенін айтқанда, аспан айналып түскендей болды. Кешірім сұрап қала берді қол бұлғап. Содан үйіме жеткенімше көз жасым құрғамады. Неге?- деген сансыз сұрақ мида қалып қойды. Қош. Сонымен оны санамнан өшірдім. Өшірдім дегенім жай сөз ғана. Қандай қиын еді өшіру, ұмыту, сағынбау.

       

             Баяғы күліп ойнау да жоқ, алға деген ұмтылыс та жоқ. Мағынасы қалмағандай өмірдің. Алданып қалғандай сезіндім өзімді. Уақыт емші. Өз дегенін жасады, Ұмыттым.
Арада он жыл өткенде кім ойлаған оны іздеп тауып келеді деп. Сонау бір түкпірдегі ауылдағы үйімді тауып келген, қаншама адасып, əркімнен сұрастырып жүріп зорға тауып алыпты. Міне, ғажап, он жыл өткенде не мекен жайым жоқ, не телефон нөмерім жоқ қолында, тауып алған. Мені тауып алғанда, оны көргендегі қуаныш сезімін айтып жеткізу мүмкін емес. Өкпе ренішімнің ізі де қалмаған. Кешірген  екенмін. Көшеде ешкімнен қысылмай құшақтасып ,аймаласып тұып қалыппыз.Қуаныштан көзден жастар кетіп жатты. Іздеген табады деген, Құдайдың құдіретінде шек жоқ қой. Бір күн қасында болдым. Айтылмаған сырымыз қалмады. Ұмытпағанын, есінде үнемі болғанымды, сағынғанын бəрін -бəрін жеткізіп жатыр. 

  • Бірақ отбасын да тастап кете алмайтынын жеткізді. Мен оны қинағым келмеді. Ұмытуын өтіндім. Ұмыт, іздеме, сағынба. Осы үш ауыз сөзді жүрегім сыздап тұрып жеткіздім. Қимасам да тағыда қоштастық. Тағы да жүрекке түскен салмақ. Білемін, ол да ұмытқан жоқ əлі. Мен де ұмытқаным жоқ. Бірақ қосылмайтын тағдыр біздікі. Көңілдес болып,өзімді алдағым да келмейді.Бұл дүниеде шын ғашықтар қосылмас, қосылмасақ та маған МАХАББАТ деген СЕЗІМДІ сезіндіртіп кетті. Өкінбеймін тағдырыма, сондай адаммен жолықтырғанына, сырластырғанына. Қайда жүрсе де аман болсыншы. Бақытты болсыншы сол адам деп тілеймін. Мүмкін Алла бізді тағы кездесуді жазатын шығар. Мен оны сүйем.Күтемін. Ол менің махаббатым, сағынышым, қол жетпес арманым.