Амнистия туралы жаңа заң: Бишімбаев жаза мерзімін қысқартуға өтініш бере ала ма?

 

  el24.kz Қазақстанда қылмыстық және әкімшілік амнистия туралы жаңа заң жобасы Мәжілісте бірінші оқылымда қаралды. Құжат аясында бірқатар сотталған азаматтарды жауапкершіліктен босату, айыппұлдарды есептен шығару және жаза мерзімдерін қысқарту ұсынылып отыр. Заң жобасы қоғамда қызу талқыланып, әсіресе экс-министр Қуандық Бишімбаев ісіне қатысты сұрақтар қайта көтеріле бастады.

Заң жобасын Мәжіліс депутаты Снежанна Имашева таныстырды. Оның айтуынша, амнистия негізінен қылмыстық теріс қылықтар мен ауырлығы жеңіл және орташа қылмыстарға қатысты қолданылады. Егер келтірілген залал болмаса немесе толық өтелсе, мұндай істер бойынша адамдар қылмыстық жауапкершіліктен босатылуы мүмкін.

Сонымен қатар заң жобасында ауыр және аса ауыр қылмыстар бойынша да белгілі бір жеңілдіктер қарастырылған. Атап айтқанда, сот белгілеген материалдық шығын толық өтелген жағдайда сотталған адамның жаза мерзімін қысқарту мүмкіндігі қарастырылып отыр. Алайда бұл автоматты түрде жүзеге аспайды — соңғы шешімді сот қабылдайды.

Осы тұста қоғам назарын қайта аудартқан іс — Қуандық Бишімбаев пен марқұм Салтанат Нүкенова ісі болды. Бишімбаев жұбайын аса қатыгездікпен өлтіргені үшін сотталған еді.

2024 жылдың қыркүйегінде сот оны Нүкенованың отбасына 16,8 миллион теңге көлемінде өтемақы төлеуге міндеттеген. Кейін марқұмның ата-анасы бұл өтемақыны өндіріп алудан бас тартқаны белгілі болды. Ал Салтанаттың ағасы Айтбек Амангелді моральдық шығын ретінде 1,5 миллиард теңге талап етіп, апелляциялық шағым түсірген. Алайда сот бастапқы шешімді өзгеріссіз қалдырды.

Сарапшылардың пікірінше, егер амнистия туралы заң қазіргі нұсқасында қабылданса және сот белгілеген барлық талаптар толық орындалса, теориялық тұрғыда Бишімбаев та жаза мерзімін қысқарту туралы өтініш бере алады. Бірақ бұл оның жазадан босатылады дегенді білдірмейді. Әрбір жағдайда сот жеке шешім қабылдайды және қылмыстың ауырлығы, қоғамдық резонанс, жәбірленуші тараптың ұстанымы секілді факторлар ескеріледі.

Әзірге заң жобасы тек бірінші оқылымда мақұлданған. Құжат алдағы уақытта әлі де талқыланып, өзгерістер енгізілуі мүмкін. Сондықтан амнистияның нақты кімдерге және қандай көлемде қолданылатыны заң толық қабылданғаннан кейін белгілі болады.

Қазақстанда 66 мыңнан астам азамат банкрот деп танылып, 250 млрд теңге қарызы есептен шығарылды

 

   el24.kz 2023 жылдан бері қолданыста жүрген «Қазақстан Республикасы азаматтарының төлем қабілеттілігін қалпына келтіру және банкроттығы туралы» Заң мыңдаған қазақстандыққа қарыз жүктемесін азайтуға мүмкіндік берді.

Бұл туралы Сенат отырысында Мемлекеттік кірістер комитетінің дәрменсіз борышкерлермен жұмыс басқармасының басшысы Меруерт Сисембаева мәлімдеді.

Ресми деректерге сәйкес, заң күшіне енгеннен бері елімізде 66 397 азамат банкрот деп танылған. Соның ішінде мемлекеттік кірістер органдары арқылы 65 765 азаматтың 134,8 млрд теңге көлеміндегі қарызы есептен шығарылған.

Ал сот тәртібімен 632 азамат банкрот деп танылып, олардың 115 млрд теңге берешегі жойылған. Осылайша, жалпы алғанда шамамен 250 млрд теңге қарыз есептен шығарылды.

Сонымен қатар 1 118 азамат төлем қабілеттілігін қалпына келтіру рәсімін қолданған. Бұл рәсім борышкерлерге қарыздарын белгілі бір кесте бойынша өтеуге және қаржылық жағдайын реттеуге мүмкіндік береді.

Меруерт Сисембаеваның айтуынша, заң қабылданғаннан бері бірнеше рет жетілдірілген. Соңғы өзгерістердің нәтижесінде банкроттық рәсімдерін қолдану тәртібі жеңілдетіліп, кейбір талаптар алынып тасталды. Сондай-ақ өтініш беру процесі оңтайландырылып, жекелеген санаттар үшін рәсім мерзімі қысқартылған.

Сонымен бірге бірқатар мәселелер әлі де өзекті болып отыр. Атап айтқанда, кей азаматтардың иелігінде құны өте төмен ETN бағалы қағаздарының болуы олардың банкроттық рәсімінен өтуіне кедергі келтіреді. Көп жағдайда адамдар мұндай активтердің бар екенін білмейді.

Бұдан бөлек, қаржы ұйымдарының заң талаптарын бұзған жағдайдағы жауапкершілігі нақты айқындалмаған. Сондай-ақ кей банктер мен қаржы ұйымдары мемлекеттік органдардың шешімдеріне жиі шағымданып, қосымша тексерістер жүргізуді талап етеді.

Сарапшылардың пікірінше, банкроттық туралы заң азаматтарға қарыздан құтылуға нақты мүмкіндік бергенімен, оны одан әрі жетілдіру және қаржы секторымен өзара жұмысты күшейту маңызды болып қала береді.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

Павлодар облысында Ан-2 ұшағы апатқа ұшырап, бір ұшқыш қаза тапты

 

 el24.kz Павлодар облысында Ан-2 ұшағы апатқа ұшырап, салдарынан бір адам қаза тапты. Екінші ұшқыш түрлі жарақатпен ауруханаға жеткізілген. Оқиғаның мән-жайы анықталып жатыр.

Көлік министрлігінің мәліметінше, апат 27 мамыр күні Павлодар облысының Железинка ауылы маңында болған. Әуе кемесі «Жеңіл және аса жеңіл авиацияны пайдаланушылар» заңды тұлғалар бірлестігіне тиесілі.

Ведомствоның хабарлауынша, ұшақ авиациялық-химиялық жұмыстарды орындау кезінде апатқа ұшыраған. Алдын ала мәлімет бойынша, әуе кемесі электр желілеріне соғылған.

«Бортта экипаждың екі мүшесі болған. Оқиға салдарынан бір ұшқыш қаза тапты. Екінші ұшқышты ТЖД қызметкерлері алып шықты, ол есін біледі», — делінген ресми хабарламада.

Қазіргі уақытта зардап шеккен ұшқышқа медициналық көмек көрсетіліп жатыр.

Көлік министрлігі әуе апатының себептерін ведомствоның Көліктегі оқиғалар мен инциденттерді тергеу департаментінің мамандары анықтайтынын мәлімдеді. Тергеу тобы оқиға орнына аттанған.

Павлодар облысында Ан-2 ұшағы апатқа ұшырап, бір ұшқыш қаза тапты

 

 el24.kz Павлодар облысында Ан-2 ұшағы апатқа ұшырап, салдарынан бір адам қаза тапты. Екінші ұшқыш түрлі жарақатпен ауруханаға жеткізілген. Оқиғаның мән-жайы анықталып жатыр.

Көлік министрлігінің мәліметінше, апат 27 мамыр күні Павлодар облысының Железинка ауылы маңында болған. Әуе кемесі «Жеңіл және аса жеңіл авиацияны пайдаланушылар» заңды тұлғалар бірлестігіне тиесілі.

Ведомствоның хабарлауынша, ұшақ авиациялық-химиялық жұмыстарды орындау кезінде апатқа ұшыраған. Алдын ала мәлімет бойынша, әуе кемесі электр желілеріне соғылған.

«Бортта экипаждың екі мүшесі болған. Оқиға салдарынан бір ұшқыш қаза тапты. Екінші ұшқышты ТЖД қызметкерлері алып шықты, ол есін біледі», — делінген ресми хабарламада.

Қазіргі уақытта зардап шеккен ұшқышқа медициналық көмек көрсетіліп жатыр.

Көлік министрлігі әуе апатының себептерін ведомствоның Көліктегі оқиғалар мен инциденттерді тергеу департаментінің мамандары анықтайтынын мәлімдеді. Тергеу тобы оқиға орнына аттанған.

Ресей тарапы AZAL ұшағы апатынан зардап шеккендерге өтемақы төлейді

 

   el24.kz Әзербайжан мен Ресей үкіметтері 2024 жылдың желтоқсанында болған ұшақ апатына байланысты өтемақы төлеу жөнінде келісімге келді. Бұл туралы «Әзербайжан әуе жолдары» (AZAL) жабық акционерлік қоғамының басқарма төрағасы Самир Рзаев APA ақпарат агенттігі мен Әзербайжан мемлекеттік телеарнасы AzTV-ге берген сұхбатында мәлімдеді.

Самир Рзаевтың айтуынша, Ресей тарапы ұшақ апатынан қаза тапқан Әзербайжан азаматтарының мұрагерлеріне өтемақы төлеуге келіскен. Сонымен қатар, «AZAL» әуекомпаниясына келтірілген материалдық шығын да толық көлемде өтелетін болды.

«Жалпы алғанда, Ресей тарапы бөлінген қаражатты Әзербайжанға жақын арада аударуды жоспарлап отыр. Ол қаражат түскеннен кейін, біздің міндетіміз – аталған соманы қаза тапқандардың мұрагерлеріне төлеп беру», – деді AZAL басшысы.

Оның сөзінше, бұл шешім екі ел арасындағы үкіметаралық келіссөздердің нәтижесінде қабылданған. Қазіргі таңда қаражатты аудару және төлемдерді жүзеге асыру тетіктері пысықталып жатыр.

Еске салайық, 2024 жылдың желтоқсанында болған ұшақ апаты қоғамда үлкен резонанс тудырып, оқиғаға байланысты арнайы тергеу амалдары жүргізілген болатын.

Астанада Бейімбет Майлиннің ескерткішіне шыққан бойжеткеннің ісі сотқа жолданды

 

   el24.kz Бейімбет Майлин ескерткішіне шығып суретке түскен бойжеткеннің әрекеті әлеуметтік желіде қызу талқыға түсті. Оқиға Астанадағы Қаламгерлер аллеясында болған.

Куәгерлердің бірі әлеуметтік желіде монумент жанында демалып отырған сәтте ескерткіш басына шығып алған қыздарды байқап, видеоға түсірген. Бейнежазба желіде кең таралып, көпшілік тарапынан сынға ұшырады.

Осыдан кейін елордалық полиция қызметкерлері тексеру жүргізіп, видеодағы қыздың жеке басын анықтады. Полиция мәліметінше, ол — Астананың 18 жастағы тұрғыны.

Астана қалалық полиция департаментінің хабарлауынша, бойжеткен мәдени нысан мен қоғамдық орынға құрметсіздік танытқаны үшін жауапкершілікке тартылған.

«Құқық бұзушы ұсақ бұзақылық жасағаны үшін жауаптылыққа тартылды. Материалдар шешім қабылдау үшін сотқа жолданды», – делінген ведомство хабарламасында.

Тәртіп сақшылары мәдениет және тарихи мұра нысандарына ұқыптылықпен қарау қажеттігін еске салды. Сонымен қатар ескерткіштерді қасақана бүлдіру немесе қорлау әрекеттері вандализм ретінде бағаланып, заң аясында жауапкершілікке әкелуі мүмкін екенін атап өтті.

Айта кетейік, Қаламгерлер аллеясындағы «Үш бәйтерек» монументі қазақ әдебиетінің көрнекті өкілдеріне арналған мәдени орындардың бірі саналады.

 

            Мен онымен курортта таныстым. Алғаш көргенде ақ жүрекке жақын, көзге ыстық болып көрінді. Он бес күніміз ертегіге бергісіз болып өтті де кетті. Курорттағы қыз -қырқынның бəрі қызыға да, қызғана қарайтын еді. Ол көрікті де сымбаттыболатын. Қасында жүрсең өзіңді бақытты сезінесің, əңгімелері де əсерлі, ішіңді пыстырмайтын. Бір күніміз,бір күнімізден қызықты өтті. Ол кез өмірімдегі қайталанбас ең бақытты күндерімнің бірі болған екен.    

               Қоштасарда бір бірімізді қимай қоштастық. Қош, сонымен телефонмен ғана хабарласып тұрдық. Қаншама ұйқы көрмеген түндер, қаншама күндер маза көрмеген, айлап күндер өтіп жатты. Күндердің бір күнінде, ол мені өз қаласына шақырды. Қанатсыз ұшу дегенді мен сонда сезіндім. Кездестік, сағынышымызды бастық, мауқымызды бастық. Ұйқы көрмеген түндер, өз лəззатын сыйлап жатты.

             Айтылмаған сыр қалмады, небір армандар да ақтарылды. Ертесіне қайтарымда шығарып салды, қимай қоштастық. Мені шығарып салғанда айтқаны отбасының бар екен. Осы уақытқа дейін айта алмағанын, мені ренжітіп алғысы келмегенін, менен айырылып қалғысы келмегенін айтқанда, аспан айналып түскендей болды. Кешірім сұрап қала берді қол бұлғап. Содан үйіме жеткенімше көз жасым құрғамады. Неге?- деген сансыз сұрақ мида қалып қойды. Қош. Сонымен оны санамнан өшірдім. Өшірдім дегенім жай сөз ғана. Қандай қиын еді өшіру, ұмыту, сағынбау.

       

             Баяғы күліп ойнау да жоқ, алға деген ұмтылыс та жоқ. Мағынасы қалмағандай өмірдің. Алданып қалғандай сезіндім өзімді. Уақыт емші. Өз дегенін жасады, Ұмыттым.
Арада он жыл өткенде кім ойлаған оны іздеп тауып келеді деп. Сонау бір түкпірдегі ауылдағы үйімді тауып келген, қаншама адасып, əркімнен сұрастырып жүріп зорға тауып алыпты. Міне, ғажап, он жыл өткенде не мекен жайым жоқ, не телефон нөмерім жоқ қолында, тауып алған. Мені тауып алғанда, оны көргендегі қуаныш сезімін айтып жеткізу мүмкін емес. Өкпе ренішімнің ізі де қалмаған. Кешірген  екенмін. Көшеде ешкімнен қысылмай құшақтасып ,аймаласып тұып қалыппыз.Қуаныштан көзден жастар кетіп жатты. Іздеген табады деген, Құдайдың құдіретінде шек жоқ қой. Бір күн қасында болдым. Айтылмаған сырымыз қалмады. Ұмытпағанын, есінде үнемі болғанымды, сағынғанын бəрін -бəрін жеткізіп жатыр. 

  • Бірақ отбасын да тастап кете алмайтынын жеткізді. Мен оны қинағым келмеді. Ұмытуын өтіндім. Ұмыт, іздеме, сағынба. Осы үш ауыз сөзді жүрегім сыздап тұрып жеткіздім. Қимасам да тағыда қоштастық. Тағы да жүрекке түскен салмақ. Білемін, ол да ұмытқан жоқ əлі. Мен де ұмытқаным жоқ. Бірақ қосылмайтын тағдыр біздікі. Көңілдес болып,өзімді алдағым да келмейді.Бұл дүниеде шын ғашықтар қосылмас, қосылмасақ та маған МАХАББАТ деген СЕЗІМДІ сезіндіртіп кетті. Өкінбеймін тағдырыма, сондай адаммен жолықтырғанына, сырластырғанына. Қайда жүрсе де аман болсыншы. Бақытты болсыншы сол адам деп тілеймін. Мүмкін Алла бізді тағы кездесуді жазатын шығар. Мен оны сүйем.Күтемін. Ол менің махаббатым, сағынышым, қол жетпес арманым.