Каспийдегі қайғылы оқиға: Әскери-теңіз күштерінің бұрынғы бас қолбасшысы қамауға алынды

 

el24.kz Қазақстанда Әскери-теңіз күштерінің бұрынғы бас қолбасшысы ұсталып, уақытша ұстау изоляторына қамалды. Сот күдіктіге қатысты қамауда ұстау түріндегі бұлтартпау шарасын санкциялаған. Бұл туралы Ішкі істер министрлігі Tengrinews.kz редакциясының ресми сауалына берген жауабында мәлімдеді.

ІІМ мәліметінше, әскери-тергеу бөлімшесі Каспий теңізіндегі оқу-жаттығу кезінде әскери қызметшілердің қаза болу фактісі бойынша қозғалған қылмыстық істі тергеуді жалғастырып жатыр.

Ведомствоның хабарлауынша, Қазақстан Қарулы күштері Әскери-теңіз күштерінің бұрынғы бас қолбасшысы, 1-дәрежелі капитан қызметіне салғырт қарады деген күдікке ілінген.

«ІІМ-нің әскери-тергеу бөлімшесі Каспий теңізіндегі оқу-жаттығу кезінде әскери қызметшілердің қаза болу фактісі бойынша қозғалған қылмыстық істі тергеу аясында қызметіне салғырт қарады деген күдікпен Қазақстан Қарулы күштері Әскери-теңіз күштерінің бұрынғы бас қолбасшысы, 1-дәрежелі капитанды ұстап, уақытша ұстау изоляторына қамады», – деп хабарлады ІІМ.

Сот күдіктіге қатысты қамауда ұстау түріндегі бұлтартпау шарасын санкциялаған. Қазіргі уақытта сотқа дейінгі тергеу жалғасып жатыр.

Каспийдегі қайғылы оқиға қалай болды?

Қайғылы жағдай 24 қыркүйекте Маңғыстау облысында Әскери-теңіз күштерінің оқу-жаттығуы кезінде болған.

«Хазар қорғаны – 2026» оқу-жаттығуы барысында әскери қызметшілер Каспий теңізінің жағалауында оқу-жауынгерлік тапсырмаларды орындаған. Сол кезде ауа райы күрт бұзылып, жел күшейген. Нәтижесінде бірқатар әскери қызметші теңізге ағып кеткен.

Алғашқы ақпаратта теңізге 19 әскери қызметшінің кеткені айтылған. Кейін бұл мәлімет нақтыланып, оқиға салдарынан 14 әскери қызметшінің қаза болғаны белгілі болды. Әскери қызметшілердің қаза болуына байланысты қылмыстық іс қозғалып, оқиғаның барлық мән-жайын анықтау үшін тергеу басталды.

Бірнеше әскери лауазымды тұлға ұсталған

Бұған дейін ІІМ Каспийдегі қайғылы оқиғаға байланысты Қарулы күштердің бірнеше жоғары лауазымды әскери қызметшісі ұсталғанын хабарлаған болатын.

Олардың арасында Әскери-теңіз күштері бас қолбасшысының бірінші орынбасары әрі штаб бастығы, екі әскери бөлімнің командирі, сондай-ақ теңіз жаяу әскері ротасы мен катер командирлері бар. Барлығы күдікті деп танылып, уақытша ұстау изоляторына қамалған.

Олардың бірі – Данияр Хайрушев. Қорғаныс министрлігінің ашық деректеріне сәйкес, ол бұған дейін Әскери-теңіз күштері бас қолбасшысының бірінші орынбасары қызметін атқарған. Әскери қызмет барысында жауынгерлік даярлық бағытына жауап берген.

Бұрынғы бас қолбасшы қызметінен босатылған

Каспийдегі қайғылы оқиғадан кейін Әскери-теңіз күштерінің басшылығында өзгерістер болды.

Оқу-жаттығу кезінде Әскери-теңіз күштерінің бас қолбасшысы қызметін 1-дәрежелі капитан Қанат Ниязбеков атқарған. Кейін ол және Қорғаныс министрінің екі орынбасары қызметтерінен босатылды. Қорғаныс министрі Дәурен Қосанов та қызметінен кеткен.

27 қыркүйекте Президент жарлығымен Айдос Мырзахметов Қазақстанның Қорғаныс министрі болып тағайындалды.

Тергеу не анықтады?

Әскери қызметшілердің қаза болу дерегі бойынша тергеу амалдары жүргізіліп жатыр. Бұған дейін Бас прокуратура оқиға орны қаралғанын, әскери қызметшілерден жауап алынғанын және бірқатар сараптама тағайындалғанын хабарлаған.

Қылмыстық іс аясында қызметіне салғырт қарау және кеме жүргізу қағидаларын бұзу нұсқалары қарастырылып жатыр.

Сонымен қатар оқу-жаттығуды дайындау мен жоспарлау кезінде тәуекелдерді бағалау, десант түсіруді ұйымдастыру және әскери қызметшілердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағыттарында кемшіліктер болғаны айтылды.

Қазір тергеу жалғасып жатыр. Күдіктілердің кінәсі соттың заңды күшіне енген үкімімен ғана анықталады.

Орал маңында қосалқы станцияда 10 жастағы бала тоқ соғып, көз жұмды

 

  el24.kz Батыс Қазақстан облысында қайғылы жағдай болды. Орал қаласына қарасты Круглоозерный кентінде 10 жастағы бала электр қосалқы станциясында тоққа түсіп, көз жұмды.

БҚО Полиция департаментінің мәліметінше, оқиға 2026 жылғы 1 қыркүйек күні болған. 2015 жылы туған бала электр қосалқы станциясына кіріп, электр тогынан зардап шеккен. Ол оқиға орнында қайтыс болған.

Аталған факті бойынша қылмыстық іс қозғалып, қазіргі уақытта сотқа дейінгі тергеу жүргізіліп жатыр. Құқық қорғау органдары оқиғаның барлық мән-жайын анықтауда. Полицияның хабарлауынша, тергеу барысына қатысты өзге ақпарат Қазақстан Республикасы Қылмыстық-процестік кодексінің 201-бабына сәйкес жария етілмейді.

Бұған дейін кейбір бұқаралық ақпарат құралдарында жергілікті тұрғындардың қосалқы станция аумағы қоршалмағаны және нысан есігінің құлыпталмағаны туралы айтқаны жазылды. Алайда бұл ақпарат әзірге полиция тарапынан ресми түрде расталған жоқ. Сондықтан нысандағы қауіпсіздік талаптарының сақталуы тергеу аясында анықталуға тиіс.

Полиция ата-аналар мен заңды өкілдерге балаларға қауіпсіздік ережелерін үнемі түсіндіріп отыру қажеттігін ескертті. Ведомство электр қосалқы станциялары мен электрмен жабдықтаудың өзге де нысандары адам өмірі мен денсаулығына аса қауіпті екенін атап өтті. Мұндай нысандардың аумағына балалардың кіруіне жол бермеу қажет.

Қайғылы оқиғаның нақты себептері мен оған қатысты барлық мән-жай тергеу нәтижесінде белгілі болады.

 

Қостанайда бұрынғы әйелін қызғаныштан атып өлтірген ер адам 12 жылға сотталды

 

  el24.kz Қостанайда бұрынғы әйелін аңшылық карабинмен атып өлтірген ер адамға қатысты сот үкімі шықты. Ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 

Қайғылы оқиға 2026 жылдың наурыз айында Қостанай қаласында болған. Сотта анықталғандай, бұрынғы ерлі-зайыптылар арасында қызғанышқа байланысты жанжал туындаған. Сол кезде ер адам аңшылық карабинін алып, бұрынғы әйеліне екі рет көздеп оқ атқан. Оқ әйелдің басы мен кеуде тұсына тиген. Алған жарақаттарының салдарынан 37 жастағы әйел оқиға орнында қаза тапқан.

Қылмыс жасағаннан кейін ер адам оқиға орнынан кетіп қалған. Алайда көп ұзамай полицияға өз еркімен барып, кінәсін мойындаған. Бұған дейін полиция оның өзіне тіркелген аңшылық қаруын тәркілегенін хабарлаған еді.

Іс Қостанай қаласының мамандандырылған ауданаралық қылмыстық істер жөніндегі сотында қаралды. Сотталушы сот отырысында өз кінәсін толық мойындаған.

Мемлекеттік айыптаушы оған 14 жыл бас бостандығынан айыруды сұраған. Ал марқұмның туыстары барынша қатаң жаза тағайындауды талап еткен.

Сот ер адамды Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 99-бабының 1-бөлігі бойынша қасақана адам өлтіргені үшін кінәлі деп таныды. Бұл бап бойынша 8 жылдан 15 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылған.

Жаза тағайындау кезінде сот оның полицияға өз еркімен келіп, кінәсін мойындағанын және шын жүректен өкінгенін жеңілдететін мән-жай ретінде ескерген. Ал жауаптылықты ауырлататын мән-жайлар анықталмаған. Осыған байланысты сот 12 жыл бас бостандығынан айыру жазасын тағайындады.

Сотталған азамат жазасын қылмыстық-атқару жүйесінің орташа қауіпсіздік мекемесінде өтейді.

Сонымен қатар, жәбірленуші тараптың азаматтық талабы ішінара қанағаттандырылып, сотталған адамнан марқұмның жақындарына моральдық зиянды өтеу үшін өтемақы өндіріп алу туралы шешім қабылданды.

Сот үкімі әзірге заңды күшіне енген жоқ және оған заңда белгіленген тәртіппен шағым жасалуы мүмкін.

Қауіпсіздік кеңесі аппаратында кадрлық өзгерістер болды

 

  el24.kz Қазақстанның Қауіпсіздік кеңесі аппаратында бірқатар кадрлық тағайындау жүргізілді. Мемлекет басшысының өкімдерімен бірнеше лауазымға жаңа басшылар тағайындалды.

Нұржан Хажимұратұлы Каджиақбаров Қазақстан Республикасы Қауіпсіздік кеңесі аппараты басшысының бірінші орынбасары болып тағайындалды. Ол бұған дейін атқарған қызметінен босатылды.

Ал Руслан Фатихұлы Жақсылықов Қауіпсіздік кеңесі аппараты басшысының орынбасары қызметіне келді. Ол да бұрынғы қызметінен босатылды.

Сонымен қатар Геннадий Иванович Зуев Қауіпсіздік кеңесі аппараты басшысының орынбасары болып тағайындалды. Бұл тағайындау да Мемлекет басшысының өкімімен жүзеге асқан.

Осы кадрлық өзгерістермен қатар Мұрат Қалибекұлы Баймұқашев Қазақстан Республикасы Қауіпсіздік кеңесі аппаратының басшысы болып тағайындалды. Ол бұған дейін Қауіпсіздік кеңесі хатшысының орынбасары қызметін атқарған.

Руслан Жақсылықов бұған дейін Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрі қызметін атқарған. Ол 2022 жылғы қаңтарда Қорғаныс министрі болып тағайындалып, 2025 жылғы маусымға дейін осы қызметте болды.

Қауіпсіздік кеңесі — ұлттық қауіпсіздік пен қорғаныс қабілетін қамтамасыз ету саласындағы бірыңғай мемлекеттік саясатты үйлестіретін конституциялық орган. Оның аппараты Қауіпсіздік кеңесінің қызметін ақпараттық-талдамалық және ұйымдастырушылық тұрғыдан қамтамасыз етеді.

Осылайша, Қауіпсіздік кеңесі аппаратындағы жаңа тағайындаулар оның басшылық құрамын жаңартуға бағытталған маңызды кадрлық өзгерістердің бірі болды.

Өскеменде порнографиялық материалдар дайындап, таратқан 14 адам сотталды

 

  el24.kz Өскеменде порнографиялық материалдарды дайындап, таратумен айналысқан ұйымдасқан қылмыстық топтың 14 мүшесіне сот үкімі шықты.

Бұл туралы Шығыс Қазақстан облысының прокуратурасы хабарлады.

Өскемен қаласының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотында порнографиялық материалдарды дайындау және тарату фактісі бойынша қылмыстық іс қаралған.

Тергеу мәліметтеріне сәйкес, 2018-2024 жылдар аралығында 14 адамнан құралған ұйымдасқан қылмыстық топ елдің бірнеше өңірінде заңсыз қызмет жүргізіп, одан тұрақты табыс алған.

Мемлекеттік айыптау тарапы сотқа сотталушылардың тағылған қылмыстарға қатысы бар екенін дәлелдейтін материалдарды ұсынған.

Сот ұйымдасқан қылмыстық топтың 14 мүшесінің кінәсі толық дәлелденді деген қорытындыға келген. Нәтижесінде олардың барлығына бас бостандығынан айыру түріндегі әртүрлі мерзімге жаза тағайындалды.

Прокуратураның ресми хабарламасында сотталушыларға тағайындалған жазаның нақты мерзімі жеке-жеке көрсетілмеген.

Сонымен қатар сот үкімі әзірге заңды күшіне енген жоқ. Яғни сотталғандар немесе олардың қорғаушылары заңда белгіленген тәртіппен апелляциялық шағым бере алады.

Қылмыстық топ бірнеше жыл әрекет еткен

Ресми мәлімет бойынша, топтың заңсыз қызметі бірнеше жылға созылған. 2018 жылдан 2024 жылға дейін олар Қазақстанның бірнеше аумағында әрекет етіп, заңсыз жолмен тұрақты кіріс алған.

Прокуратура ұйымдасқан топтың барлық 14 мүшесінің қылмысқа қатысы сот барысында дәлелденгенін атап өтті.

Қазіргі таңда сот үкімі заңды күшіне енбегендіктен, іс бойынша түпкілікті процессуалдық шешім апелляциялық шағымдардың қаралуына байланысты өзгеруі мүмкін.

ШҚО прокуратурасының ресми ақпаратына сәйкес, бұл іс бойынша 14 адам сотталған, алайда үкім әлі заңды күшіне енген жоқ.

Түркістан облысында құқықбұзушылықты видеоға түсіргендерге 43 мың теңгеге дейін сыйақы беріледі

 

 el24.kz Түркістан облысында әкімшілік құқықбұзушылықты фото немесе видеоға түсіріп, оны анықтауға көмектескен азаматтарға ақшалай сыйақы беру тәртібі бекітілді. Сыйақының ең жоғары мөлшері 10 АЕК немесе 43 250 теңге болады.

Бұған дейін осындай жүйе Астана қаласында енгізілген еді. Енді Түркістан облысында да азаматтарды құқықбұзушылықтың алдын алуға және оны анықтауға белсенді қатыстыру мақсатында жаңа тәртіп күшіне енбек.

Тиісті қаулыға 3 тамызда қол қойылып, 4 тамызда Әділет министрлігінде тіркелген. Құжат алғашқы ресми жарияланған күннен кейін он күнтізбелік күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Жаңа ереже 2026 жылғы 2 наурыздан бастап күшіне енген «Құқық бұзушылық профилактикасы туралы» заңға негізделген.

Әр видео үшін ақша төленбейді

Азамат құқықбұзушылықты видеоға немесе фотоға түсіріп, полицияға жолдағанымен, бірден сыйақы ала алмайды.

Алдымен хабарланған құқықбұзушылық фактісі расталуы керек. Сонымен қатар бұл жағдайдың автоматты камералар арқылы, полиция қызметкерлері, лауазымды тұлғалар немесе басқа азаматтар тарапынан бұрын тіркелмегені анықталады.

Одан кейін әкімшілік іс бойынша шығарылған қаулы заңды күшіне енуі және құқықбұзушы салынған айыппұлды толық төлеуі қажет.

Осы талаптардың барлығы орындалғаннан кейін ғана материалдар арнайы комиссияның қарауына жіберіледі.

Сыйақы мөлшері қанша?

Түркістан облысында азаматтарға берілетін сыйақының ең жоғары мөлшері 10 АЕК-ке дейін, яғни 2026 жылы 43 250 теңге болып белгіленген.

Алайда әр азаматқа міндетті түрде 43 250 теңге төленбейді. Нақты соманы арнайы комиссия құқықбұзушылықты анықтауға азаматтың қосқан үлесіне қарай белгілейді.

Жаңа тәртіпте сыйақының өндірілген айыппұл сомасына қатысты нақты пайызы көрсетілмеген. Сондықтан төлем көлемін комиссия белгіленген ең жоғары шектен асырмай анықтайды.

Салыстыру үшін, Астанада құқықбұзушылықты анықтауға көмектескен азаматтарға берілетін сыйақының ең жоғары мөлшері 20 АЕК-ке немесе 86 500 теңгеге дейін жетеді.

Сыйақы алу үшін қалай хабарлау керек?

Құқықбұзушылық туралы ақпарат берген азамат жасырын түрде өтініш бере алмайды. Сыйақы алу үшін арнайы өтініш толтырып, өзінің ЖСН-ін, жеке куәлік деректерін, мекенжайын және банк шотын көрсетуі қажет.

Құқықбұзушылық туралы ақпаратты бірнеше жолмен хабарлауға болады:

  • «Е-Өтініш» ақпараттық жүйесі арқылы;
  • «102» мобильді қосымшасы арқылы;
  • полицияның кезекші бөліміне жүгіну арқылы.

Бұл ретте жіберілген фото немесе видео құқықбұзушылықты анықтауға мүмкіндік беретіндей нақты болуы тиіс.

Комиссия өтінішті қанша уақытта қарайды?

Сыйақы беру мәселесін аудандық және облыстық маңызы бар қала әкімдіктері жанынан құрылатын арнайы комиссиялар қарайды.

Комиссия құрамында кемінде бес адам болады. Оның құрамына мәслихат депутаттары, қоғамдық кеңес мүшелері, мемлекеттік және құқық қорғау органдарының өкілдері кіреді. Комиссия жұмысына әкім төрағалық етеді.

Өтінішті қарау мерзімі 15 жұмыс күнін құрайды. Қажет болған жағдайда бұл мерзім тағы 10 жұмыс күніне ұзартылуы мүмкін.

Егер комиссия сыйақы беру туралы шешім қабылдаса, қаражат азаматтың банк шотына 30 күнтізбелік күннен кешіктірілмей аударылуы тиіс.

Алайда маңызды шарт бар: сыйақы жергілікті бюджетте осы мақсатқа қаражат қарастырылған жағдайда ғана төленеді.

Азамат сыйақыдан бас тарта алады

Ережеде азаматқа өзіне тиесілі ақшалай сыйақыдан бас тартуға да мүмкіндік берілген.

Құқықбұзушылықты анықтауға көмектескен адам қаражатты өзі алмай, оны Қазақстанда тіркелген қайырымдылық ұйымына аударуды сұрай алады.

Ақшалай емес марапаттар да қарастырылған

Құқықбұзушылықтың алдын алуға немесе оны анықтауға үлес қосқан азаматтарды ынталандыру тек ақшалай төлеммен шектелмейді.

Ережеге сәйкес, белсенді азаматтарға алғыс жариялау, құрмет грамотасымен марапаттау, оқуға жіберу немесе жұмыс орны бойынша марапатқа ұсыну сияқты ынталандыру шаралары қолданылуы мүмкін.

Ал ерекше жағдайларда азаматты мемлекеттік наградаға немесе құрметті атаққа ұсыну мүмкіндігі де қарастырылған.

Осылайша, Түркістан облысында тұрғындардың құқықбұзушылықтарды анықтауға қатысуын ынталандыратын жаңа жүйе енгізілмек. Дегенмен сыйақы алу үшін құқықбұзушылықтың бұрын тіркелмеген болуы, деректің расталуы және әкімшілік іс бойынша барлық қажетті рәсімдердің аяқталуы сияқты бірқатар талап орындалуы қажет.

Сағынбау сені мүмкін бе?...

Подробности
Категория: Сырласу

            Мен онымен курортта таныстым. Алғаш көргенде ақ жүрекке жақын, көзге ыстық болып көрінді. Он бес күніміз ертегіге бергісіз болып өтті де кетті. Курорттағы қыз -қырқынның бəрі қызыға да, қызғана қарайтын еді. Ол көрікті де сымбаттыболатын. Қасында жүрсең өзіңді бақытты сезінесің, əңгімелері де əсерлі, ішіңді пыстырмайтын. Бір күніміз,бір күнімізден қызықты өтті. Ол кез өмірімдегі қайталанбас ең бақытты күндерімнің бірі болған екен.    

               Қоштасарда бір бірімізді қимай қоштастық. Қош, сонымен телефонмен ғана хабарласып тұрдық. Қаншама ұйқы көрмеген түндер, қаншама күндер маза көрмеген, айлап күндер өтіп жатты. Күндердің бір күнінде, ол мені өз қаласына шақырды. Қанатсыз ұшу дегенді мен сонда сезіндім. Кездестік, сағынышымызды бастық, мауқымызды бастық. Ұйқы көрмеген түндер, өз лəззатын сыйлап жатты.

             Айтылмаған сыр қалмады, небір армандар да ақтарылды. Ертесіне қайтарымда шығарып салды, қимай қоштастық. Мені шығарып салғанда айтқаны отбасының бар екен. Осы уақытқа дейін айта алмағанын, мені ренжітіп алғысы келмегенін, менен айырылып қалғысы келмегенін айтқанда, аспан айналып түскендей болды. Кешірім сұрап қала берді қол бұлғап. Содан үйіме жеткенімше көз жасым құрғамады. Неге?- деген сансыз сұрақ мида қалып қойды. Қош. Сонымен оны санамнан өшірдім. Өшірдім дегенім жай сөз ғана. Қандай қиын еді өшіру, ұмыту, сағынбау.

       

             Баяғы күліп ойнау да жоқ, алға деген ұмтылыс та жоқ. Мағынасы қалмағандай өмірдің. Алданып қалғандай сезіндім өзімді. Уақыт емші. Өз дегенін жасады, Ұмыттым.
Арада он жыл өткенде кім ойлаған оны іздеп тауып келеді деп. Сонау бір түкпірдегі ауылдағы үйімді тауып келген, қаншама адасып, əркімнен сұрастырып жүріп зорға тауып алыпты. Міне, ғажап, он жыл өткенде не мекен жайым жоқ, не телефон нөмерім жоқ қолында, тауып алған. Мені тауып алғанда, оны көргендегі қуаныш сезімін айтып жеткізу мүмкін емес. Өкпе ренішімнің ізі де қалмаған. Кешірген  екенмін. Көшеде ешкімнен қысылмай құшақтасып ,аймаласып тұып қалыппыз.Қуаныштан көзден жастар кетіп жатты. Іздеген табады деген, Құдайдың құдіретінде шек жоқ қой. Бір күн қасында болдым. Айтылмаған сырымыз қалмады. Ұмытпағанын, есінде үнемі болғанымды, сағынғанын бəрін -бəрін жеткізіп жатыр. 

  • Бірақ отбасын да тастап кете алмайтынын жеткізді. Мен оны қинағым келмеді. Ұмытуын өтіндім. Ұмыт, іздеме, сағынба. Осы үш ауыз сөзді жүрегім сыздап тұрып жеткіздім. Қимасам да тағыда қоштастық. Тағы да жүрекке түскен салмақ. Білемін, ол да ұмытқан жоқ əлі. Мен де ұмытқаным жоқ. Бірақ қосылмайтын тағдыр біздікі. Көңілдес болып,өзімді алдағым да келмейді.Бұл дүниеде шын ғашықтар қосылмас, қосылмасақ та маған МАХАББАТ деген СЕЗІМДІ сезіндіртіп кетті. Өкінбеймін тағдырыма, сондай адаммен жолықтырғанына, сырластырғанына. Қайда жүрсе де аман болсыншы. Бақытты болсыншы сол адам деп тілеймін. Мүмкін Алла бізді тағы кездесуді жазатын шығар. Мен оны сүйем.Күтемін. Ол менің махаббатым, сағынышым, қол жетпес арманым.