Қоғам белсендісі Сергей Снегиревтің айтуынша, Қазақстанда қоғамдық тамақтану орындарына арналған ит етін жасырын дайындайтын көлеңкелі жүйе ұзақ уақыт бойы жұмыс істеген. Оның сөзінше, Астанадағы бірқатар танымал франшизалар құрамына ит еті араластырылған тартылған фаршты сатып алған болуы мүмкін. Белсенді бұл мәліметтер құқық қорғау органдары жүргізген тергеу материалдарында кездескенін алға тартты.

Снегиревтің айтуынша, бақылау сатып алуы кезінде сатушы ең аз көлем ретінде 100 келі ет ұсынған. Кейін күдіктінің үйінде жүргізілген тінту барысында шамамен 750 келі ет тәркіленген. Тергеу нұсқасына сәйкес, бұл ет басқа өнімдерге араластыру үшін дайындалған. Кейбір ақпарат көздерінде ол өнімдердің қоғамдық тамақтану орындарына жеткізілуі мүмкін болғаны айтылған.

Бұл мәселеге байланысты бұған дейін Ақмола облысында тіркелген оқиға да қайта еске алынды. 2023 жылы қаңғыбас иттерді ұстап, сойып, етін сатты деген күдікпен ер адам ұсталғаны туралы ақпарат тараған еді. Кейін бұл іс сотқа жетіп, күдіктіге айыппұл салынғаны хабарланған. Алайда нақты қандай мейрамханалар немесе мекемелерге ет жеткізілгені ресми түрде жарияланбаған.

Подкаст барысында зообелсенді Темірлан Тоспаев Орал қаласындағы жағдайға да тоқталды. Оның айтуынша, қаңғыбас жануарларды аулау тендерін жергілікті ет өңдеу кәсіпорны жеңіп алған. Бұл жайт қоғамда түрлі күмән туғызған. Өз кезегінде қала әкімдігі мұны мемлекеттік сатып алу заңнамасының талаптарымен түсіндіріп, конкурсқа қатысуға өтініш берген жалғыз мекеме осы болғанын мәлімдеген.

Белсенділер Алматы облысында бірнеше жыл бұрын болған оқиғаны да еске салды. Ол кезде еріктілер жаппай ұсталған иттер сақталған орынды анықтаған. Олардың арасында қаңғыбас жануарлармен қатар мойнында қарғыбауы бар үй иттері де болғаны айтылған. Кейбір тұрғындар сол жерден өз жануарларын танығандарын мәлімдеген еді.

Талқылау барысында Мәжіліс депутаты Еділ Жаңбыршин туралы да сөз қозғалды. Ол бұған дейін бірнеше рет адам өмірі жануар өмірінен маңызды екенін айтып, қаңғыбас иттердің балалар мен әйелдерге шабуыл жасайтынын алға тартқан болатын. Сонымен қатар депутат қаңғыбас жануарларға қатысты эвтаназия мәселесін қолдап пікір білдірген.

Ал Сергей Снегирев жануарларға жауапкершілікпен қарау туралы заңға өзгерістер енгізу жұмысын дәл осы депутаттың басқаруына күмәнмен қарайтынын жеткізді. Оның пікірінше, мұндай маңызды мәселемен жануарларды қорғау саласын терең түсінетін мамандар айналысуы қажет.

Қазіргі уақытта Астана мейрамханаларына қатысты айтылған мәлімдемелер бойынша мемлекеттік органдар ресми тексеру қорытындыларын жариялаған жоқ. Сондықтан белсенділер келтірген ақпараттар қоғамда қызу талқыланып жатқанымен, нақты қандай мейрамханалар немесе мекемелер қатысы бар екені ресми түрде расталмаған.

Үкімет кулуарында журналистердің сұрағына жауап берген Мәдениет және ақпарат вице-министрі Евгений Кочетов қазіргі уақытта министрлік қазақстандық кинода пайдаланылған реквизиттер қорымен жұмыс жүргізіп жатқанын айтты. Оның сөзінше, алдағы уақытта бұл жәдігерлер арнайы көрмелерге қойылып, бірыңғай жүйеге келтіріледі.

«Қазақстандық кинода қолданылған барлық реквизит көрмеге қойылады», — деді вице-министр.

Соңғы күндері қоғамда «Қыз Жібек» фильміндегі тарихи камзолдың сақталуына қатысты қызу талқылау жүрген болатын. Әлеуметтік желілерде кейбір қолданушылар министрлік мұндай құнды жәдігерлердің жағдайына жеткілікті деңгейде көңіл бөлмеген деген пікір білдірген.

Алайда Евгений Кочетов бұл сынмен келіспейтінін айтты. Оның сөзінше, аталған камзол осы уақытқа дейін Қазақфильм музейінде басқа да кино реквизиттерімен бірге арнайы талаптарға сай сақталған.

«Бұл онша дұрыс емес пікір. Мүлде олай емес. Ол “Қазақфильм” музейінде жалпы реквизиттердің арасында сақталды. Бізде жәдігерлерді сақтау бойынша белгілі бір талаптар бар, сондықтан Мәдениет министрлігі бұған мән бермеді деп айта алмаймын», — деді вице-министр.

Оның айтуынша, министрлік ұзақ жылдар бойы қазақстандық кино тарихына қатысты көптеген реквизиттерді сақтаумен айналысып келеді. Бұған дейін Қазақфильм музейі дәл осындай форматта жұмыс істеген.

Енді ведомство кино мұраларын қайта қарап, оларды цифрландыруды жоспарлап отыр. Бұл жұмыстар тарихи жәдігерлерді сақтаумен қатар, оларды болашақ ұрпаққа қолжетімді етуге мүмкіндік береді. Министрлік өкілдерінің мәліметінше, цифрландыру аясында кино реквизиттері туралы толық ақпараттық база жасалуы мүмкін.

Айта кетейік, Қыз Жібек — қазақ кино өнерінің алтын қорына енген тарихи фильмдердің бірі. Фильмдегі костюмдер мен әшекейлер ұлттық мәдени мұраның маңызды бөлігі ретінде бағаланады.