Новелла

Жеткер  Жүсіп

Көктем туып, көк шыққан шақ. Сол жылы дихандар «Бидай көл»` жаққа егін салды. Таңның атысы, күннің батысы, егінші үшін қарбалас кезең Көктемнің бір күні болса да жылға азық .Құлаштай кетпен сілтеген диханның қимылын қосқа қара болсын деп ерітіп келген ұлы Нұрланның даусы бөлді.

 

Дидар Амантай

– Ғани!

Естіген жоқ. Қалың ойға шомып отыр. Екі ара – тізілген үстел, қаптаған орындық, толған кісі. Біреу-міреуді қақпай-соқпай өкпе тұстан аман-есен өте шығарына күмәні бар. Қапылыста, ыдыс-аяқты іліп әкетіп, дастарқанды аударып-төңкеріп кете ме деп қорқады. Шақыртқаны жөн.

 

Ұшып барып дәл ішін үстелдің бұрышына соғып, еденге құлап ішін ұстаған күйі есінен танып қалды.
- Оңбаған. Сен не істедің? Келініне солай қол көтере ме екен? Жоғал көзіме көрінбей құры? - бар дауысымен айқайлап, есенгіреп тұрған күйеуіне ас үйден жүгіріп барып пышақ алып, қорқытып үйден қуып жіберді. Ұлының аямасын білген әке басы ауған жаққа қаша жөнелді.

 

Қара суықта ауырып көк жөтел маза бермеген соң ағасын аяп бостандыққа шығарды. Арақ ішпеуге, ешкімді ұрып соқпауға, тек үйде тыныш отыруға уәдесін алып, ант су ішкен соң ғана келісіп бостандық берді.

Құдайберген біршама өзгеріп, момын адамға айналып, Сәкенге көмектесіп қорасын тазалап, малдарына жақсы күтім жасап жүрді. Ешкімге соқтықпай, жан адамға зиян келтірмей үн түнсіз жүрді.

 

Сонау алпысыншы жылдары Бекеннің атағы жер жарардай дүркіреп тұрды. Бес мыңнан астам қой, үйір үйір жылқы, қора толы сиыр.
Бір емес үш бірдей жап жас әйелді жар етіп алған. Алпысыншы жылдың соңына қарай бәйбішесі Гүлжаннан туылған тұңғыш ұл перзентінің құрметіне ұлан асыр көкпар той берді. Салымға тігілген қара малдың есебі жоқ.