Дина Төлепберген: «Мұхтар Шаханов бізді тек сөзбен емес, іспен қорғады»

 

  el24.kz Тележүргізуші, журналист Дина Төлепберген желідегі парақшасында ақын, қоғам қайраткері Мұхтар Шаханов туралы әсерлі естелігімен бөлісті.

Журналистің айтуынша, бұл оқиға 2006 жылы, Астанаға жаңадан қоныс аударған кезеңімен байланысты. Ол кезде Дина Төлепберген телеарнаға жұмысқа орналасқанымен, көп ұзамай қазақ тіліне қатысты қысымды байқайды.

Тіл мәселесіне байланысты өз пікірін ашық білдіргені үшін ол және бірқатар әріптестері жұмыстан босатылған.

Қиын кезеңде жас журналистер қолдау іздеп, Мұхтар Шахановтың үйіне барған. Ақын оларды мұқият тыңдап, мәселені Парламент деңгейінде көтеруге уәде берген. Кейін ол Мәжіліс отырысында депутаттық сауал жолдап, журналистердің жағдайын назарға ұсынған.

Дина Төлепбергеннің сөзінше, ақын тек сөз жүзінде емес, іс жүзінде де қолдау көрсеткен. Жұмыстан айырылып, қаржылық қиындыққа тап болған бірнеше журналисті өз үйіне паналатып, оларға демеу болған. Бұл қадам оның адамгершілік қасиеті мен азаматтық болмысының биіктігін көрсеткен.

Ақынның депутаттық сауалынан кейін телеарнада тексеріс жүргізіліп, басшылық ауысқан. Кейіннен қазақ тілінің үлесін реттейтін 50/50 қағидасы енгізілген. Ал Дина Төлепберген өз кезегінде КТК арнасына жұмысқа орналасқан.

Журналист ақынмен арадағы қарым-қатынастың өміріндегі ерекше орын алатынын атап өтті. Оның айтуынша, Мұхтар Шаханов әрдайым ақыл-кеңесін беріп, түсінбеген заңдық мәселелерді сабырмен түсіндіріп отырған. Мәжіліске барған сайын оған арнайы кіріп, батасын алып жүргенін де еске алды.

«Осындай тұлғаның жанында болғаным – мен үшін үлкен бақыт. Бір үйде отырып, бір кабинетте сөйлескен сәттер – өмірімнің ең қымбат естеліктері», – дейді ол.

Сөз соңында журналист ақын мұрасын ұлықтаудың маңызын атап өтті. Оның пікірінше, Мұхтар Шахановтың өсиетін дәріптеп, шығармаларын оқу арқылы ғана оның есімі мен еңбегі мәңгілік сақталады.

Алматыда Мұхтар Шахановпен қоштасу рәсімі өтті: зиялы қауым ел рухына айналған тұлғаны еске алды

 

 el24.kz Алматы қаласындағы Абай атындағы опера және балет театры ғимаратында қазақтың көрнекті ақыны, жазушысы әрі қоғам қайраткері Мұхтар Шахановпен қоштасуға арналған қаралы жиын өтті.

Қаралы жиынға елдің зиялы қауым өкілдері, жазушылар, қоғам қайраткерлері мен мәдениет саласының танымал тұлғалары жиналды. Рәсім барысында жұртшылық ақынның рухына тағзым етіп, оның қазақ әдебиеті мен қоғамдағы орны ерекше екенін атап өтті.

Қоштасу рәсіміне әлемге танымал әнші Димаш Құдайберген де қатысып, ақынның отбасына және жақындарына көңіл айтты.

Сондай-ақ жиында мемлекет және қоғам қайраткерлері сөз сөйлеп, Мұхтар Шахановтың ел руханиятына қосқан үлесін ерекше атап өтті. Олардың қатарында Сенат Төрағасы Мәулен Әшімбаев, Премьер-министрдің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева, сондай-ақ Алматы қаласының әкімі Дархан Сатыбалды бар.

Ресми мәліметке сәйкес, 19 сәуір күні Мұхтар Шаханов 84 жасқа қараған шағында дүниеден озды. Оның қазасы қазақ қоғамы үшін ауыр қаза ретінде қабылданып, ел көлемінде үлкен қайғы тудырды.

Әртүрлі ақпарат көздері мен БАҚ материалдарында атап өтілгендей, Мұхтар Шаханов қазақ әдебиетінде ғана емес, ұлттық руханиятта да айрықша орны бар тұлға ретінде бағаланады. Ол өз шығармаларында қоғамдағы өткір мәселелерді көтеріп, әсіресе 1986 жылғы Желтоқсан оқиғасының ақиқатын ашық жырлауымен кеңінен танылған.

Ақынның мұрасы мен азаматтық ұстанымы оның есімін қазақ руханияты тарихында мәңгілік қалдырды.

Зейнетақы жинақтарын мерзімінен бұрын алу тәртібі өзгеруі мүмкін: жаңа есептеу жүйесі талқылануда

 

 el24.kz Қазақстанда зейнетақы жинақтарын мерзімінен бұрын пайдалануға мүмкіндік беретін жеткілікті шекке қатысты жаңа өзгерістер қарастырылып жатыр. Бұл мәселе соңғы уақытта қоғамда кең талқыланып, мемлекеттік деңгейде қайта қаралу үстінде.

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаев үкімет отырысынан кейінгі брифингте бұл бағыттағы жұмыс жалғасып жатқанын мәлімдеді. Оның айтуынша, қазіргі есептеу әдістемесін жаңарту бойынша бірнеше нұсқа ұсынылған және келісу кезеңі әлі аяқталған жоқ.

Бұған дейін жеткілікті шек ең төменгі жалақы, базалық зейнетақы, күнкөріс деңгейі сияқты әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштер негізінде есептеліп келген. Осы жүйе аясында азаматтар өз жинақтарының белгілі бір бөлігін тұрғын үй сатып алу, емделу немесе қаржылық қажеттіліктерге пайдаланып келген.

Алайда соңғы жылдары бұл тетікке сұраныс артып, зейнетақы қорынан алынған қаражат көлемі айтарлықтай өскені айтылуда. Ресми деректерге сәйкес, бірнеше жыл ішінде триллиондаған теңге көлеміндегі қаражат азаматтардың жеке мақсаттарына жұмсалған.

Осы жағдайды ескере отырып, мемлекеттік органдар есептеу тәсілін түбегейлі жаңартуды ұсынып отыр. Жаңа модель – актуарлық тәсілге негізделуі мүмкін. Бұл әдіс тек ағымдағы әлеуметтік көрсеткіштерді емес, сонымен қатар адамның жасын, өмір сүру ұзақтығын, инвестициялық табыстылықты және демографиялық өзгерістерді де есепке алады.

Мамандардың пікірінше, мұндай тәсіл зейнетақы жүйесінің ұзақ мерзімді тұрақтылығын сақтауға мүмкіндік береді. Яғни, азаматтар бүгінгі қажеттіліктер үшін қаражатты ерте шешіп алған жағдайда, болашақтағы зейнетақы көлемінің төмендеп кету қаупі азаяды.

Министрлік өкілдері қаулы жобасы бірнеше рет қайта қаралғанын, қазір түрлі мемлекеттік органдардан ұсыныстар жиналып жатқанын айтады. Барлық есептеу әдістері сараптамадан өткеннен кейін бір нұсқа таңдалып, ресми бекітуге жіберілмек.

Сала мамандарының айтуынша, жеткілікті шек қайта қаралса, бұл азаматтардың зейнетақы жинақтарын пайдалану мүмкіндігіне де әсер етуі ықтимал. Сондықтан жаңа жүйенің енгізілуі әлеуметтік теңгерім мен қаржылық тұрақтылық арасындағы тепе-теңдікті сақтауға бағытталмақ.

Қорытынды шешім алдағы айларда белгілі болуы мүмкін. Егер жаңа әдістеме қабылданса, зейнетақы жинақтарын мерзімінен бұрын алу тәртібі айтарлықтай өзгеруі ықтимал.

Енді Қазақстанда мұғалімдердің пәндік білімін бағалау сынағы жүргізілмейді

                       фото ашық дереккөзден

 el24.kz Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова әлеуметтік желідегі парақшасында тестілеу рәсімі алынып тасталғанын мәлімдеді. “ОЗП, яғни мұғалімдердің, ұстаздарымыздың пәндік білімін бағалау тесті тоқтатылды.
 
Өте жақсы. Менің ойымша мемлекет басышысы сіздерге зор сенім артып үлкен жанашырлық танытуда. Сондықтан баршаңызды құттықтаймын.

Сәйкесінше, хат білім басқармаларына бүгін жолданды”, – деді министр. Алайда екі жыл үзіліс жасап, басқа жұмысқа кетіп, қайта оралатын мұғалімдер, бағалау сынағынан өтуге міндеттеледі.
 
“Модератор, сарапшы, зерттеуші, шебер санатындағы мұғалімдер мен білім беру ұйымдарының басшылары үшін тест толық тоқтатылды. Ал төлем жасап қойғандар ақшасын кері қайтара алады. Дегенмен педагог мамандығына алғаш келетіндер тестілеуден өтуге міндетті”, – деп мәлім етті Ұлттық тестілеу орталығы. Осы жөнңнде ресми ақпаратпен мақала дайында тақырып қой
 

Баян Алагөзова мен Мөлдір Әуелбекова арасында дау: концерттен бас тарту жанжалға ұласты

              фото Malim.kz

    el24.kz Продюсер Баян Алагөзова мен әнші Мөлдір Әуелбекова арасында дау туындады. Танымал продюсер әлеуметтік желіде жазба жариялап, бұрынғы әріптесіне қатысты өткір пікір білдірді.

Баян Алагөзова өз жазбасында Мөлдір Әуелбековаға қарата ренішін ашық жеткізген. Оның айтуынша, әншімен арадағы жағдай шиеленісіп кеткен.


«Мен енді саған да, маған да, мен сен үшін жасағанның бәріне түкіруге жол бермеймін! “20 жыл KeshYOU” атты шуды фильмнің үшінші бөлімін күтіңіздер. Әлде оның сатқын екенін айтуға уақыт келген шығар?» – деп жазды продюсер.

Сонымен қатар, ол алдағы фильмде Мөлдірдің беделін көтеруге тырысқанын, алайда әншінің концертке қатысудан біржақты бас тартқанын атап өтті.

Еске сала кетейік, бұған дейін Мөлдір Әуелбекова KeshYOU тобының мерейтойлық концертіне қатыспайтынын мәлімдеген болатын. Әнші бұл шешімін жеке таңдауы ретінде түсіндірді.

«KeshYOU концертіне қатыспау туралы шешім қабылдадым. Менсіз-ақ, алтын құраммен керемет кеш өтетініне сенімдімін. Осылайша, өнер жолымдағы үлкен бір кезеңді өзім үшін аяқтаймын», – деді ол.

Әуелбекова сондай-ақ өзінің 20 жылдан астам шығармашылық жолында түрлі кезеңдерді бастан өткергенін, сахнамен қатар басқа салаларда да еңбек еткенін жеткізді.

Бұл жағдай шоу-бизнес өкілдері мен жанкүйерлер арасында қызу талқыланып жатыр. Екі тараптың қарым-қатынасы қалай өрбитіні әзірге белгісіз.

 
 

 

22 жыл бойы сақталған аманат: Мұстафа Өзтүріктің қызы әке мұрасын тапты

 

   el24.kz Атақты жекпе-жек шебері Мұстафа Өзтүріктің қызы Неслихан Өзтүрік әлеуметтік желідегі әсерлі жазбасымен көпшіліктің назарын аударды. Ол әкесіне қатысты ұзақ жылдар бойы сақталған құнды мұраның табылғанын хабарлады.

Неслихан Өзтүріктің айтуынша, бірнеше апта бұрын ол Алматы қаласына арнайы сапармен келген. Сол сапар барысында ол әкесінің көзі тірісінде сеніп тапсырған адамы – Қайыр Мейірбеков Сейсембекұлымен кездескен.

«2004 жылы менің апам оған әкемнің шапаны мен төлқұжатын аманат етіп тапсырған еді. 22 жыл бойы ол екеуін де қазынадай сақтап келді. Сол үшін мен оған шын жүректен алғыс айтамын», – деп жазды ол.

Оның сөзінше, бұл кездесу ерекше толқынысқа толы болған. Неслихан Қайыр ағаға әкесінің жеке заттарын өзіне табыстай аласыз ба?-деп сұраған. Сонымен қатар, ол бұл мұраны жеке өзіне сақтамай, халық игілігіне беруді көздейтінін жеткізген.

«Мен оны өзім үшін сақтамаймын… Мен оны халқымызға табыстағым келеді. Келесі ұрпақ үшін. Олар одан күш ала алуы үшін», – деді ол.

Неслихан Өзтүрік әкесінің жылдар бойы сақталған басқа да естеліктерін жинақтап, алдағы уақытта Қазақстандағы музейлердің біріне тапсыруды жоспарлап отырғанын айтты. Оның айтуынша, бұл – тек отбасының емес, тұтас халықтың мұрасы.

Бұл оқиға көпшілікке рухани құндылықтың, аманатқа адалдықтың және тарихи мұраны сақтаудың маңызын тағы бір мәрте еске салды.

Подробности
Категория: Сырласу

 

Бұрын үлкендерден «көшеге шықпа, сығандар тонап кетеді» дегенді естуші едік. Онда да оны далада бейсауат жүрмес үшін баланы қорқытудың бір амалы деп түсінетінмін. Бірақ гипнозшының бір емес, бірнеше мәрте құрбаны болам деген менің үш ұйықтасам түсіме енбеген.

2000-жылдардың басында, мектепті тәмамдаған соң жастық арманның жетегімен Алматыға келдім. Бірақ тауым шағылып, оқуға түсе алмадым. Ауылға қайтуға бет жоқ. Көп кітап сатып алып, келесі жылғы емтиханға дайындалайын, күнделікті қажетті ақшамды өзім табайын деп шештім.

Подробности
Категория: Проза

 

Жәудір Нартай

Мен он төртке толған жылы, үлкен әпкем 24 ке келген еді. Біздің ауылдан онша қашық емес, тау бөктеріндегі шағын ғана қалашықта күйеуі екеуі көп қабатты үйлердің бірінде тұрып жатты. Оқу жылы аяқталған соң, әке-шешем қолыма бір дорбаны ұстатты да, әпкемнің қалін біліп келуге қалаға жіберді. Ауыр дорбамды арқалап, әпкем тұратын қалашыққа келдім. Бес қабатты тұрғын үйдің төртінші қабатына мықшыңдап жаяу көтерілдім.

Есікті әпкемнің өзі ашты.

Подробности
Категория: Проза

 

Мирас Мұқаш

Біздің үйдің қасында бір шал тұрады. Тұрмайды да, біреудің күркесін паналап жатады. Өйткені оның үйі де, бала-шағасы да, туысқандары да жоқ.

Өзі қазақ та орыс та емес, бірақ түрі осы екеуіне де ұқсайды. Екі тілде де сөйлемейді. Себебі — мылқау. Әбден қартайған. Беті мыж-мыж. Түрі аянышты. Үстіндегі киімдері де жыртық-жыртық. Қысы-жазы кір-кір пальтосын тастамайды.

Подробности
Категория: Ғибратты әңгімелер

 

Ата-анамыз ес білгеннен «Қарғыс алма, алғыс ал» деген нақылды құлағымызға құйып өсірді. Осы сөздің әбден санамызға сіңгені соншалықты бес күн жалғанда ешкімнің ала жібін аттамай, кім-кімнің де көңіліне қарап жүргенді қалаймыз.

Қарғыс дегенді естігенде тұла-бойымыз тітіркеніп, еріксізден көңіл-күйіміз құбыла түседі. Өмір болғаннан кейін бәрі де кездеседі. Мына жалғанды жалпағынан басқысы келетін жандар да аз емес арамызда. Әрине, олар тура жолдан тайқып, арамдықты алдына шығарып, талай адамның наласы мен қарғысына қалып жататыны тағы бар.

Подробности
Категория: Проза

 

Әңгіме

Ділдар Мамырбаева

Базардан оны-мұнымды сатып алып, шығар есікке таяй бергенімде терісі сүйегіне ілінген, ұрты суалған, қақырық толы кеудесі кіркіреп тұрған, түрі жапалаққа айналып кеткендей бір қайыршы мені көптен көрмеген танысындай құшақтай алды. Шашының ұйпа-тұйпасы шыққан, жара-жара бетінің адам қарарлық кейпі жоқ. Итеріп жібердім. Жиіркеніп, үсті-басымды қаққыштай бастадым.

— Кешір, кешір, — деді қалбалақтап. Оның сөйлегені тұнық дүниені лайлап жібергендей болып, табан астында ашуым қызсын.

Подробности
Категория: Әлем жаңалықтары

 

Жер бетінде адамзат коронавируспен 10 ай 16 күн ауырып келеді.

Осы уақыт ішінде ғалымдар мен дәрігерлер қауіпті аурудың кейбір құпияларын аша алды, бірақ күн сайын аурудың сан қыры ашылып жатыр. Ауа райы инфекцияның таралуына қалай әсер етеді? Адам коронавирусты қанша рет жұқтыра алады? Не себепті адамдар бұрын-соңды болмаған ауруларға шалдығады. Сұрақ көп. Коронавирустық инфекцияны қайталап жұқтырудың қаупі анағұрлым ауыр дейді.

Подробности
Категория: Тылсым дүние

 

Түлкібас ауданының Жабағылы ауылында бізбен көршілес жап-жас ерлі-зайыпты Руслан мен Айман тұрып жатты.

Бұл жаққа олар Қазығұрт ауданынан көшіп келген-тін. Русланның әкесі сол кезде 80-ге келіп қалған қария еді, анда-санда қонаққа келіп тұратын. Өте ширақ кісі болатын. Өз ауылында молда екен. Бірде мен ол кісіден: «Жалғыз балаңыз Русланды неге қолыңызда ұстамай басқа жаққа жібергенсіз?»  деп сұрадым. Қария қиналыңқырап тұрып: «Қайтейін, ақыл-есі кіргенше шетте жүрсін деген ниетпен өзім рұқсат бердім. Себебі ішкілікке бір табан жақын. Өзі гитарада тамаша ойнайды. Бірақ жүрген жері шу-шұрқан, төбелес»,  деген еді.

Подробности
Категория: Даңқ пен Дақпырт

 

Қазақстандық актер, театр әртісі Нұрлыбек Жұбатқан әріптестерінің өзге ағымға кіріп кеткенін айтты. Өзі сахнада жүрген ұл-қыздарды жолынан қайтарғанын мойындады. 

 

Нұрлыбек Жұбатқан бір кездері мыңдаған көрерменді күлдіре алған актер. Миллиондаған көрермені бар. Сахнадағы әріптестерім бір күндері жолынан тайып, өзге ағым жетегінде кетті деп налиды ол. 

Подробности
Категория: Керек кеңес
 
Ғалымдар қара бұрыштан COVID-19 белсенділігін басатын зат тапты.

Үнді технологиялық институтының физика департаментінің мамандары коронавируспен 30 дәмдеуіштің өзара әрекеттесуін зерттеді.

Подробности
Категория: Әлем жаңалықтары
 
Коронавирус адам терісіне тоғыз сағатқа дейін тіршілік ете алады.

Бұл туралы Жапония ғалымдарының Clinical Infectious Diseases журналында жарияланған зерттеуінде жазылған. Зерттеу барысында Киото префектурасы медициналық университетінің (Жапония) мамандары адам терісіне әртүрлі қоздырғыштарды қауіпсіз қолдануға мүмкіндік беретін модель жасады. 

Подробности
Категория: Сырласу
Сіз таңдаған сурет ішкі жан-дүниеңіздің айнасы. Шын мәнінде мінезіңіз қандай екенін анықтайды.

1. Көшбасшы. Сіз әрдайым өз қалауыңызға қол жеткізесіз. Ешқашан ойыңызды жасырмайсыз және адамдарға турасын айтқанды жаныңыз сүйеді. Сіз өтірік айтуға үйренбегенсіз. Ашықтығыңыз бен турашылдығыңыздың арқасында айналаңыздағы адамдар сізді сыйлайды. Қандай бастаманы қолға алсаңыз да сізге шынайы қолдау білдіретін достарыңыз өте көп.

Подробности
Категория: Елең еткізер

 

Министрдің айтуынша, егер Қазақстандағы эпидемиологиялық жағдай тағы нашарласа, үкімет бизнес пен тұрғындарға қолдау көрсетеді.

"Қазір нақты төлемдер, әсіресе әлеуметтік төлемдердің көлемі жайлы айту әлі ерте", - деді Нұрымбетов.

Нұрымбетов еңбек министрлігі денсаулық сақтау министрлігінің басшысы ұсынған үш сценарийдің ең

нашарына дайындалып жатқанын айтты.

Подробности
Категория: Елең еткізер

 

Праймеризге еліміздегі белгілі өнер және спорт жұлдыздары да белсене қатысты. Қоғамда орны бар қайраткерлер де қатардан көрініп жатыр. Azatmedia.kz порталы әлеуметтік желілерде миллиондаған оқырманы бар танымал жұлдыздардың қанша дауыс жинағанын сараптап көріпті.

Қабатов Тұрсынбек Амагелдіұлы

Елімізге белгілі әзіл-сықақшы. Оның әрбір әзілін ел сүйіп көреді. Инстаграм әлеуметтік желісінде 1,6 миллион оқырманы бар. Дегенмен, праймеризде жолы болмады. Жинаған дауыс саны &ndash 243.

Подробности
Категория: Жаңалықтар
 
Тасымалдаушы компания рейстің кешігуін теміржол рельстерін күрделі жөндеуден өткізумен байланыстырды.
 
"Қазақстан темір жолы" ұлттық компаниясы жолаушылар пойыздарының қозғалыс кестесі неге бұзылғанын түсіндірді. Компанияның баспасөз қызметінің хабарлауынша, осы жылдың сәуір айынан бастап жолаушылар мен жүк пойыздарының жылдамдығын арттыру және жолды қауіпсіз ету мақсатында теміржолдарды жаңарту жұмыстары жүргізіліп жатыр. "Жұмыс штаттық режимде жүргізілуде.
  1. Тоқаев мемқызметкерлер мен олардың отбасы мүшелеріне сый беруге толық тыйым салды
  2. Кавасаки синдромына ересектердің шалдығуы мүмкін екені анықталды
  3. Иммунитет төмендегенін қалай білуге болады ?
  4. Желіден жар іздегендерге 7 кеңес