Қазақстан жолдарында жасанды интеллекті бар «ақылды» камералар орнатылып жатыр  

 

 el24.kz Қазақстандық жүргізушілер республикалық тас жолдар бойында күн батареялары мен жел турбиналарымен жабдықталған ерекше құрылымдарды жиі байқай бастады. ҚазАвтоЖол бұл нысандардың жасанды интеллект элементтерімен жабдықталған жаңа «ақылды» камералар екенін мәлімдеді.

Видеоталдаудың жаңа жүйесі жол саласын цифрландыру аясында енгізіліп жатыр. Жобаның негізгі мақсаты – жол жағдайын тәулік бойы бақылау, апаттар мен төтенше жағдайларды дер кезінде анықтап, оларға жедел әрекет ету.

Жаңа жүйелердің басты ерекшелігі – олардың толық автономды режимде жұмыс істеуі. Яғни жабдықтар электр желілері мен дәстүрлі инфрақұрылым жоқ шалғай жол учаскелерінде де үздіксіз қызмет көрсете алады.

Камералар энергияны өздігінен өндіретін күн батареялары мен жел турбиналарымен жабдықталған. Ал жолдағы жағдай туралы мәліметтер нақты уақыт режимінде өңделіп, тиісті қызметтерге жіберіледі.

Кіріктірілген жасанды интеллект көліктердің маркасын, түсін және мемлекеттік тіркеу нөмірін анықтай алады. Сонымен қатар жүйе жолдағы қауіпті жағдайларды да автоматты түрде тіркейді.

Атап айтқанда, жасанды интеллект жолдағы жаяу жүргіншілерді, бұралқы жануарларды, қарсы бағытта немесе кері қозғалып келе жатқан көліктерді, сондай-ақ тұрақ ережелерін бұзу фактілерін анықтауға бейімделген. Қауіпті жағдай тіркелген жағдайда жүйе жол қызметтеріне бірден хабарлама жібереді.

Жобаны іске асыру бірнеше кезең бойынша жүргізілуде. Алғашқы пилоттық жоба Алматы – Қонаев ақылы автожолында қолға алынған. Мұнда автономды жабдықтардың тұрақтылығы мен тиімділігі тексерілуде.

Сонымен қатар Астана – Теміртау бағытының 134 шақырымдық учаскесінде тіректерді орнату және камералар, жел турбиналары мен күн батареяларын монтаждауға дайындық жұмыстары жүргізілуде.

Ал Астана – Щучинск тас жолында болашақ құрылымдардың іргетасын қалау және коммуникациялық инфрақұрылымды дайындау кезеңі басталды.

ҚазАвтоЖол өкілдерінің айтуынша, болашақта бұл жүйелер бірыңғай интеллектуалды бақылау желісіне біріктіріліп, еліміздің автожолдарындағы қауіпсіздікті айтарлықтай арттыруға мүмкіндік береді.

 

Қазақстанда электр велосипедтерге жаңа талап енгізілді: тіркеу мен нөмір алу міндеттеледі

 

  el24.kz Қазақстанда қозғалтқышы бар велосипедтерге қатысты талаптар өзгереді. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев электр велосипедтерді мопедтер санатына енгізуді көздейтін заңға қол қойды.

Жаңа нормаларға сәйкес, қозғалтқышпен жабдықталған велосипедтер енді ресми түрде мопед ретінде танылады. Осыған байланысты олар мемлекеттік тіркеуден өтіп, арнайы нөмірлік белгі алуы тиіс.

Заңда «Жол жүрісі туралы» құжатқа өзгеріс енгізіліп, мопед ұғымы «қозғалтқышы бар велосипедтер» деген тармақпен толықтырылды. Бұл электр велосипедтердің құқықтық мәртебесін нақтылап, оларды жол қозғалысы ережелері тұрғысынан мопедтермен теңестірді.

Жаңа талаптарға сәйкес, мұндай көлік құралдарының иелері оларды мемлекеттік есепке қоюға міндетті болады. Сондай-ақ жүргізушілерге мопед иелеріне арналған жол қозғалысы ережелері қолданылады.

Атап айтқанда, қозғалтқышы бар велосипед жүргізушілеріне велосипед жолымен, велосипед жолағымен, жол жиегімен, тротуармен және жаяу жүргіншілер жолымен жүруге тыйым салынады. Олар бұдан былай қарапайым велосипедшілер сияқты емес, мопед жүргізушілері секілді жол қозғалысы талаптарын сақтауы тиіс.

Жаңа талаптар заң ресми жарияланған күннен бастап 60 күн өткен соң күшіне енеді.

Сарапшылардың пікірінше, бұл өзгерістер жол қозғалысы қауіпсіздігін арттыруға және электр көліктерінің қозғалысын тиімді реттеуге бағытталған.

Қазақстанда мұрағат және ветеринария саласы қызметкерлеріне жаңа үстемақылар енгізілді

 

  el24.kz Қазақстанда мұрағат ісі мен ветеринария саласында еңбек ететін мамандар үшін жаңа қосымша төлемдер мен үстемақылар қарастырылды. Тиісті өзгерістер Үкіметтің №564 қаулысына сәйкес 2026 жылғы 30 маусымнан бастап күшіне енді.

Жаңа нормаларға сәйкес, енді ветеринария және мұрағат ісі саласының қызметкерлері заңнамада көзделген еңбек жағдайына байланысты қосымша төлемдер мен үстемақыларды ресми түрде алуға құқылы.

Сонымен қатар құжатта ауылдық жерлерде жұмыс істейтін мамандарды қолдау шаралары да қарастырылған. Атап айтқанда, ауылдық елді мекендерде еңбек ететін қызметкерлерге жергілікті мәслихаттардың шешімі негізінде лауазымдық жалақысына кемінде 25 пайыз көлемінде үстемеақы белгіленеді.

Үкімет қаулысында орта мерзімді кезеңге арналған өзгерістер де көзделген. Соның ішінде 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап мемлекеттік қызметшілер үшін қосымша арттыру коэффициентін енгізу жоспарланып отыр.

Нәтижесінде мемлекеттік қызметкерлердің лауазымдық жалақысы 1,75 есеге дейін өседі деп күтілуде.

Жаңа өзгерістер еңбек жағдайын жақсартуға, кадр тапшылығын азайтуға және әсіресе ауылдық жерлердегі мамандарды қолдауға бағытталған.

Елордадағы Бас мешітке «Нұрсұлтан мешіті» атауы ресми түрде берілді

 

   el24.kz Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы (ҚМДБ) Астанадағы республикалық Бас мешіттің атауын өзгерту туралы шешім қабылдады. Енді еліміздің басты діни нысандарының бірі ресми түрде «Нұрсұлтан мешіті» деп аталады. Бұл туралы ҚМДБ баспасөз қызметі хабарлады.

Діни басқарманың мәліметінше, жаңа атау ресми қолданысқа енгізілді. ҚМДБ бұл өзгеріс мешіттің елдің рухани өміріндегі маңызын өзгертпейтінін атап өтті.

«Жаңа атаумен республикалық Бас мешіт алдағы уақытта да халқымыздың рухани өміріне қызмет етіп, қоғамдағы бірлік пен ынтымақты нығайтуға, дәстүрлі рухани құндылықтарды сақтауға және игі бастамаларды дамытуға үлес қоса береді», – делінген ресми хабарламада.

Астанадағы Бас мешіт – Қазақстандағы ғана емес, Орталық Азиядағы ең ірі мешіттердің бірі. Оның құрылысы 2019 жылғы 18 наурызда басталып, іргетасын қалау рәсімі сол кездегі Қазақстанның Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың қатысуымен өтті. Ал мешіт 2022 жылғы 12 тамызда салтанатты түрде ашылды.

Сәулетімен ерекшеленетін ғибадат орнының бас күмбезінің биіктігі 83 метр, ал төрт мұнарасының әрқайсысы 130 метрге жетеді. Мешіттің жабық ғимаратында бір мезетте шамамен 35 мың адам құлшылық ете алады. Ал сыртқы алаңын қоса есептегенде, 200 мыңнан астам адамды қабылдауға мүмкіндігі бар.

Бүгінде Бас мешіт тек құлшылық жасайтын орын ғана емес, сонымен қатар діни-ағартушылық, қайырымдылық және рухани-танымдық іс-шаралар өткізілетін маңызды орталыққа айналды. Мұнда күн сайын жамағатқа арналған дәрістер, Құран оқу сабақтары мен түрлі әлеуметтік жобалар ұйымдастырылып келеді.

ҚМДБ шешіміне сәйкес, енді мешіт барлық ресми құжаттарда, ақпараттық материалдарда және ресми хабарламаларда «Нұрсұлтан мешіті» атауымен көрсетілетін болады.

Ақтауда жалаңаш жүрген ер адам 20 тәулікке әкімшілік қамауға алынды

 

 el24.kz Ақтауда тұрғын үйлердің бірінде жалаңаш жүрген ер адамның әрекеті сотқа дейін жетіп, оған әкімшілік қамауға алу жазасы тағайындалды.

Оқиға тұрғындардың назарын аударып, олар бұл туралы құқық қорғау органдарына хабарлаған. Істі қарау барысында құқық бұзушының кінәсі жәбірленушінің арызымен, әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттамамен және оқиға орнынан түсірілген бейнежазбамен дәлелденді.

Сот мәліметінше, ер адам бұған дейін де осындай құқық бұзушылықтары үшін әкімшілік жауапкершілікке тартылған. Алайда ол әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл өтпей жатып, тағы да осындай әрекетке барған.

Осыған байланысты оның іс-әрекеті Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 434-бабының 2-бөлігі бойынша, яғни «Ұсақ бұзақылық» бабы негізінде қаралды.

Соттың хабарлауынша, аталған бапқа сәйкес құқық бұзушыға 60 сағаттан 100 сағатқа дейін қоғамдық жұмыстарға тарту немесе 15 тәуліктен 30 тәулікке дейін әкімшілік қамауға алу жазасы көзделген.

«Сот қаулысымен Р. ҚР ӘҚБтК-нің 434-бабының 2-бөлігі бойынша кінәлі деп танылып, оған 20 тәулік әкімшілік қамауға алу жазасы тағайындалды», – делінген соттың ресми хабарламасында.

Бекет-Атаға барған үш адам хабарсыз кетті: Маңғыстауда ауқымды іздеу жұмыстары жүріп жатыр

 

el24.kz Маңғыстау облысында Бекет-Ата жерасты мешітіне барғаннан кейін хабарсыз кеткен үш адамды іздестіру жұмыстары жалғасуда. Бұл туралы Маңғыстау облысы полиция департаменті ресми мәлімдеді.

Алдын ала мәліметке сәйкес, 34 жастағы Қанатбек Жұбатқанов, 31 жастағы Ақмарал Бисенова және 20 жастағы Мархабат Бисенова 2026 жылғы 2 шілдеде Great Wall маркалы автокөлікпен Бекет-Ата жерасты мешітіне қарай жолға шыққан.

Жоғалғандармен соңғы байланыс сол күні сағат 16:15 шамасында болған. Еріктілердің айтуынша, олар WhatsApp арқылы мешіт аумағынан түсірілген бейнежазба жіберген. Осыдан кейін байланыс үзілген.

Маңғыстау облысы полиция департаментінің хабарлауынша, қазіргі уақытта жоғалған азаматтарды іздеуге барлық қажетті күштер жұмылдырылған.

«Жоғалғандардың жүрген жерін анықтау үшін полиция қызметкерлері, Төтенше жағдайлар департаментінің бөлімшелері, "Охотзоопром" республикалық мемлекеттік қазыналық кәсіпорнының мамандары және басқа да жедел әрі бейінді қызметтер жұмылдырылды. Іздестіру жұмыстарына тікұшақтар, арнайы техника және қажетті құрал-жабдықтар тартылған. Іздеу бірнеше бағыт бойынша бір мезгілде жүргізіліп жатыр және оған барынша көп күш пен құрал жұмылдырылған», – деп хабарлады ведомство.

Полицияның мәліметінше, барлық қызмет күшейтілген режимде жұмыс істеп жатыр. Құзырлы органдар жоғалған азаматтардың орналасқан жерін мүмкіндігінше тез анықтау үшін қажетті барлық шараларды қабылдауда.

Іздестіру жұмыстарына еріктілер де белсенді түрде қатысуда. Олар Маңғыстау облысының тұрғындарын іздеу жұмыстарына қолдау көрсетуге шақырып, жергілікті аумақтарды, соның ішінде ұшқышсыз басқарылатын аппараттардың көмегімен тексеруге атсалысуға үндеді.

Қазіргі уақытта іздеу-құтқару операциясы жалғасып жатыр. Құзырлы органдар азаматтардан жоғалған адамдардың немесе олардың автокөлігінің жүрген жеріне қатысты қандай да бір ақпарат болған жағдайда, дереу полицияға хабарлауды сұрайды.

 

Подробности
Категория: Елең еткізер

 

 el24.kz Атырау облысында төрт адамның өліміне қатысты айыпталып отырған Сұлтан Сәрсемәлиевке байланысты сот процесі жалғасып жатқанымен, оның бұрынғы жұбайы әрі қаза тапқандардың қызы және қарындасы Ақбаян Мұқанғалиеваның психикалық жағдайына қатысты мәселе әлі де ашық күйінде қалып отыр.

Подробности
Категория: Бүгін

 

  el24.kz   Бұрынғы ұлттық экономика министрі Қуандық Бишімбаевтың экс-жұбайы Назым Қахарман жақын арада өмірбаяндық кітабын оқырман назарына ұсынатынын мәлімдеді.

Автордың айтуынша, қазіргі уақытта кітап баспа қарауында жатыр. Туындының ресми таныстырылымын осы жылдың күзінде өткізу жоспарланып отыр.

Подробности
Категория: Проза

 

  Сабырбек Олжабай

   Еңселі үш қабатты үйге кіріп келген Болатбек аңырады да қалды. Жо-жоқ, оны таң-тамаша қалдырған зәулім сарайдың алтынмен аптап, күміспен қаптап қойған көз суарарлық сұлу да сымбатты көрінісі мен қымбат жиһаздары емес еді.

Қарсы алдында үріп ауызға салғандай келісті келіншек тұрды. Япырай, мынадай да сұлулық болады екен ғой, гүлді халатының алдыңғы өңірі сәл ғана ашық қалыпты да, қос алмасы серіппедей сыртқа теуіп тұрған келіншектің мойылдай қарашығына тұсалды да қалды.

Подробности
Категория: Елең еткізер

 

   el24.kz Бейімбет Майлин ескерткішіне шығып суретке түскен бойжеткеннің әрекеті әлеуметтік желіде қызу талқыға түсті. Оқиға Астанадағы Қаламгерлер аллеясында болған.

Куәгерлердің бірі әлеуметтік желіде монумент жанында демалып отырған сәтте ескерткіш басына шығып алған қыздарды байқап, видеоға түсірген. Бейнежазба желіде кең таралып, көпшілік тарапынан сынға ұшырады.

Подробности
Категория: Бүгін

 

 el24.kz Павлодар облысында Ан-2 ұшағы апатқа ұшырап, салдарынан бір адам қаза тапты. Екінші ұшқыш түрлі жарақатпен ауруханаға жеткізілген. Оқиғаның мән-жайы анықталып жатыр.

Көлік министрлігінің мәліметінше, апат 27 мамыр күні Павлодар облысының Железинка ауылы маңында болған. Әуе кемесі «Жеңіл және аса жеңіл авиацияны пайдаланушылар» заңды тұлғалар бірлестігіне тиесілі.

Подробности
Категория: Елең еткізер

 

  el24.kz Ақтөбе облысының Қарғалы ауданында мектеп қызметкері қайғылы жағдайда қаза тапты. Оқиға 25 мамыр күні Жосалы ауылында болған.

Бұған дейін бұл жағдай туралы жергілікті «Диапазон» басылымы хабарлаған.

Подробности
Категория: Елең еткізер

 

el24.kz Қоғамда үлкен резонанс тудырған Атыраудағы отбасының жоғалуына қатысты қылмыстық іс бойынша Ақбаян Мұқанғалиеваның бұл қылмысқа қатысы жоқ екені анықталды. Осыған байланысты оған қатысты қозғалған қылмыстық қудалау ресми түрде тоқтатылды.

Подробности
Категория: Әлем жаңалықтары

 

   el24.kz Әзербайжан мен Ресей үкіметтері 2024 жылдың желтоқсанында болған ұшақ апатына байланысты өтемақы төлеу жөнінде келісімге келді. Бұл туралы «Әзербайжан әуе жолдары» (AZAL) жабық акционерлік қоғамының басқарма төрағасы Самир Рзаев APA ақпарат агенттігі мен Әзербайжан мемлекеттік телеарнасы AzTV-ге берген сұхбатында мәлімдеді.

Подробности
Категория: Проза

 

   Жұмабай Шаштайұлы

Қара базардың бүгiнгi Арынғазы атты миллионерi қараңғы түнде шырт ұйқыда жатқан жерiнен шошып оянды.

Тұсындағы жiбек шатырлы шамдал шамның түймесiн басып қалғанда-ақ жарқ ете түскен жарыққа көзi шағылысты. Қыбылаға қарата тұмсығымен шаншыла iлiнген қасқырдың көзiнiң орны бiрталай аралыққа жырылып, тап сол жердiң қылшықтарына тұзды қақ тұрып қалғандай айғыздана ағараңдайды. Арынғазы қасқыр көзiнiң орнындағы мұншалықты жырыққа бұрын зер салып қарамағанына таң бола, аңырып қалды. Егер ашып қалса жыртқыштың жанарымен ұшырасатындай тұла бойы тiтiренiп өттi.

Подробности
Категория: Елең еткізер

 

  el24.kz Қазақстанда қылмыстық және әкімшілік амнистия туралы жаңа заң жобасы Мәжілісте бірінші оқылымда қаралды. Құжат аясында бірқатар сотталған азаматтарды жауапкершіліктен босату, айыппұлдарды есептен шығару және жаза мерзімдерін қысқарту ұсынылып отыр. Заң жобасы қоғамда қызу талқыланып, әсіресе экс-министр Қуандық Бишімбаев ісіне қатысты сұрақтар қайта көтеріле бастады.

Подробности
Категория: Елең еткізер

 

  el24.kz Қазақстанда қоғамдық тамақтану орындарына қатысты даулы мәселе қайтадан қоғам талқысына түсті. Экологтар мен жануарларды қорғаушылар «Честно Говоря» подкасты барысында Астанадағы кейбір танымал мейрамханаларда ұсынылған тағамдардың құрамына ит еті араластырылған болуы мүмкін екенін мәлімдеді.

Белсенділердің сөзінше, бұл деректер бірнеше жыл бұрын сотта қаралып, белгілі бір фактілер ресми түрде тіркелген.

Подробности
Категория: Елең еткізер

 

  el24.kz Қазақстанның Мәдениет және ақпарат министрлігі «Қыз Жібек» фильміндегі аңызға айналған камзолға қатысты қоғамда туындаған пікірталасқа жауап беріп, тарихи кино реквизиттерін сақтау және цифрландыру жұмыстары туралы мәлімдеді. Ведомство өкілдерінің айтуынша, ұлттық кино мұраларын жүйелеу және оларды көпшілікке қолжетімді ету бағытында жаңа жұмыстар қолға алынбақ.

Подробности
Категория: Керек кеңес

 

 el24.kz Санскрит тілінде «чакра» сөзі «дөңгелек» немесе «диск» деген мағынаны білдіреді. Чакралар — денедегі негізгі энергетикалық арналар өтетін орталықтар деп есептеледі.

Гурудев Шри Шри Рави Шанкар айтуынша, адам денесінде «нади» деп аталатын 72 мыңнан астам энергетикалық арна бар. Надилер қан тамырларының денеге қан тарататыны сияқты, бүкіл денеге өмірлік күш энергиясын — «прананы» тасымалдайды.

Подробности
Категория: Әлем жаңалықтары

 

 el24.kz Қытайдың оңтүстігіндегі Гуанси-Чжуан автономиялық ауданында 2026 жылғы 18 мамырға қараған түні 5,2 магнитудалы жер сілкінісі тіркелді. Жерасты дүмпулері жергілікті уақыт бойынша түнде Лючжоу қаласы маңында болған.

Табиғи апат салдарынан екі адам қаза тауып, тағы бір адам із-түзсіз жоғалды. Бұл туралы жергілікті билік құрған төтенше жағдайларды жою жөніндегі жедел штаб хабарлады.

  1. Алматы облысында аудандық полиция бастығының орынбасары әйелін көлікпен қағып өлтірді деген күдікке ілінді
  2. Атыраудағы резонанс: Жангелдин ауылындағы бір отбасының қазасына қатысты сотта айыптау актісі жарияланды
  3. Оралда бұрынғы полиция қызметкері қызды зорлады деген күдікпен ұсталды
  4. Қазақстанда 66 мыңнан астам азамат банкрот деп танылып, 250 млрд теңге қарызы есептен шығарылды