70-жылдары біздің ауылда мыңғырған малы бар Есенбай деген бай кісі болды. Адамдардың айтуына қарағанда, малының санын Есенбайдың өзі де білмейді. Сол маңда отар қой, табын сыйыр, үйір жылқы көрінсе «бұл Есенбайдың малы» дейтін. Есенбайдың малының сансыз көп екенін содан да аңғаруға болатын. Соған қарағанда ол маңда Есенбайдың малынан басқа мал жүрмесе керек. Білетіндер «ауылдағы қалған адамдардың бүкіл малын қосқанда Есенбайдың малының оннан біріне жетпейді» деуші еді.

Сол Есенбайдың байлығын аузын ашқанда бірден көруге болатын. Есенбай аузын ашқанда отыз екі алтын тіс жарқырап көрінетін (сол кездері алтын тіс мода болған).

Біз білмейтін жұмбақ әлем

Бұл оқиға 80-жылдардың соңында болған еді. Ол кезде мен 16-ға жаңа толған бозбаламын. Біздің ауылда бір жалғызбасты әйел Қадір деген жалғыз ұлымен тұратын. Баласы отызға таяп қалса да үйленбеген еді. Қияли болатын. Бала дейтін бала емес, жігіт дейтін жігіт емес. Жұмыс та істемейтін. Үнемі таң атысымен орманға кетіп, кеш болғанда үйіне оралатын. Сұрағандарға «Сайтан қабірді» іздеп жүрмін» дейтін.


Тылсым дүние
Жұмыс бабымен екі жігіт Калининградқа іссапармен баратын болдық. Алғашында пойызбен баратын болғанбыз. Кейіннен қасымдағы серігім көлікпен барып қайтайық деп ұсыныс айтты. Ондағы ойы – Калининградтан сәл әріде тұратын ата-анасына да барып қайту екен. Мен келістім.

Белгіленген күні екеуміз жеңіл көлікпен жолға шықтық. Егер ешқайда бұрылмай, тура жүрсек, шамамен 8-9 сағатта Калининградта боламыз. Бұл екі араға көлікпен алғаш жүруіміз болғандықтан жолға таңертең ерте шықтық. Үш сағаттай жүрген соң серігім машинаның жанармайы азайғанын айтып, «жанар май құю стансасы» деген белгіні жіберіп алмай, мұқият қарап отыруды тапсырды. Жақын маңда ауыл көрінбейді. Май бітсе, далада қалатын түріміз бар.

 

Таяуда бір кісінің "аруақ деген адамдардың ойдан шығарып алғаны" дегенін естідім. Қонақта отырып дауласуды жөн көрмедім. Бірақ сол кісінің сөзі еш есімнен кетпей қойды. Сондықтан аруақтың бар екеніне дәлел болатын өз басымнан өткен оқиғаны "Алаш айнасына" жазып отырмын. Егер сол кісі менің осы жазғанымды оқыса, аруақтың бар екеніне сенер деп ойлаймын.

Тылсым дүние, біз түсіне бермейтін жұмбақ  әлем...

Жаратқанның құлдары имандылыққа әр түрлі жолдармен келеді. Бір адамдар туылғаннан иманды, енді біреудің басына таяқ тигенде, теперіш көргенде Тәңірісі есіне түседі.
Ал мен Алланың жолына бір-ақ күнде түскен мына бір жігіт туралы естіген әңгімемді баяндағалы отырмын. Алайда, ол адам Құран оқып, Құдай жолына түсер алдында көрге түсіп-шығуға мәжбүр болған екен.
Оқиға мынадай. «Отырған қыз орнын табады» деген рас қой. Қырыққа қарай аяңдаған бір құрбымызға жаратқанның жақсы бір күнінде құдалар келді. Ескірмейтін ескі дәстүр бойынша қызға сөз айттырып, сырға таға келіпті.
Күйеуге шығайын деп отырған қызды да, қызды алайын де жатқан жігітті де жақсы танитын едік. Осы екі достың бас қосуының өзі де Алланың жазуы деп білетін, өзінше бір хикая.