Қазақстандық актер: Сахнада ән салып, өнер көрсетіп жүргендер теріс ағымның жетегіне еріп кетті

 

Қазақстандық актер, театр әртісі Нұрлыбек Жұбатқан әріптестерінің өзге ағымға кіріп кеткенін айтты. Өзі сахнада жүрген ұл-қыздарды жолынан қайтарғанын мойындады. 

 

Нұрлыбек Жұбатқан бір кездері мыңдаған көрерменді күлдіре алған актер. Миллиондаған көрермені бар. Сахнадағы әріптестерім бір күндері жолынан тайып, өзге ағым жетегінде кетті деп налиды ол. 

 

"Қазақ жерінде қасиет қонған ерекше адамдар көп. Соның бірі халық емшісі - Жанарыс Еңсепов еді. Жұрт оған "Қыдыр ата" деп ат қойды.

Алдына барған науқастар айығып, шаруасы теріс кеткендер оңалып жатты.2007 жылы Қыдыр атаға баруға тура келді. Мен емес, театр науқасқа ұшырады. Олай дейтінім сахнада ән салып, өнер көрсетіп жүрген кейбір қыз-жігіттер ойламаған жерден теріс ағымның жетегіне еріп, домбыра көрсе шошитын болды. Тым жақсы таланттар көз алдымда жоғалып барады. Содан таң атпай кезекке тұрып, Қыдыр атаның қабылдауына келдім. Бір жағынан жүрегім дүрсілдеп қорқып тұрмын. Жүздеген халық ем қабылдайтын аулада емшіні күтіп отыр. Бір кезде кіріп келді. Бірінші рет бетпе-бет көруім еді. Көзіме көненің батыры елестеді. Тұлғасы ірі, көз жанары өткір екен. Көпшіліктің арасынан мені танып қалды.

"Өнердің адамы төрде отыру керек" деп қасына шақырып алды. Қуанып қалдым. Бұл жерге эстрада жұлдыздары мен саясаттың сарбаздары да жиі келіп бата алатынын білдім.

Келген шаруамды айтып едім, "тентектеріңді түгел алып кел, өзім жеке қабылдаймын" деді.

Нұрлыбек Жұбатқанның айтуынша, әріптестерін емшінің алдына әкеп, көзарасын түбегейлі өзгерткен. Домбыра көрсе, шошитын өнерпаздар қайта сахнаға оралған екен.

"Содан балаша мәз болып шықтым. Ертеңіне әлгі адасқан әртістерді алдына әрең көндіріп апардым. Екі сағат қазақ ұлтының қасиеттері туралы керемет әңгімелер қозғады. Саналарына әбден сіңдіріп тастаған небір құйтырқы сұрақтарына шеберлікпен жауап берді. Бір аптадан соң таланттарына дақ түсе бастағандар түзеліп қайта қатарға қосылды.

Міне, осы кездесуден кейін, жақсы таныс болып кеттік. Қазір, өкінішке қарай Қыдыр ата өмірде жоқ. Бірақ,оның рухы мәңгі тірі",- деп жазды актер парақшасында.

"Рухы пейште шалықтасын. Тәңірім жарылқасын", "Қаза қайырлы болсын. Топырағы торқа болсын", "Алла алдынан жарылқасын", "Алланың сүйікті құлы", деп жазды желідегілер. 

Дереккөз : Stan.kz

Бұрынғыдан да көп адам өледі: Коронавирусты қайта жұқтырудың қаупі қандай?

 

Жер бетінде адамзат коронавируспен 10 ай 16 күн ауырып келеді.

Осы уақыт ішінде ғалымдар мен дәрігерлер қауіпті аурудың кейбір құпияларын аша алды, бірақ күн сайын аурудың сан қыры ашылып жатыр. Ауа райы инфекцияның таралуына қалай әсер етеді? Адам коронавирусты қанша рет жұқтыра алады? Не себепті адамдар бұрын-соңды болмаған ауруларға шалдығады. Сұрақ көп. Коронавирустық инфекцияны қайталап жұқтырудың қаупі анағұрлым ауыр дейді.

Бұл рас па?    Коронавирусты қайта жұқтыру қаупі бары рас, тіпті ауру соңы өлімге әкелуі мүмкін. Бұл Нидерландыда жасалған қорытынды. Әлемдік медицинаны дүр сілкіндірген алғашқы өлім жағдайы сол елде тіркелді.

89 жастағы науқас әйел вирустық инфекциядан қайтыс болды. Оған коронавирус диагнозы қойылған, бірақ сәтті емдеуден кейін әйел ауруханадан шығарылды. Екі айдан кейін ол өзін қайта нашар сезінді. Ауруды қайта жұқтырған науқас көз жұмды.

 Әлемде 23 адам коронавирусты екі рет жұқтырған. Олардың арасында қазақстандықтар жоқ. Сарапшылардың айтуынша, үш айда адам қайтадан вирусты жұқтыруы мүмкін. Коронавирустан кейін қазақстандықтардың ағзасында бұрын-соңды болмаған аурулар пайда болады

"Теориялық тұрғыдан біз коронавирустық инфекцияны жылына төрт рет жұқтыруымыз мүмкін. Әрбір инфекциядан кейін денсаулық нашарлайды. Мұның бәрі адамдардың өмір сүру жасының күрт төмендеуіне әкелуі мүмкін.

Сондықтан, тіпті ауырып қалғандарда, тіпті вакцинацияланғандардан да біз белгілі бір қауіпсіздік шараларын сақтауды талап етеміз. Егер коронавирус бірінші рет жұққанда науқастың өкпесінің бір бөлігін зақымдаса (онда фиброз пайда болады - өкпенің қатаюы), онда өкпенің қалдықтары екінші рет ауырғанда жеткіліксіз болуы мүмкін.

Біз бұрын коронавируспен ауырғандар екінші рет ауруды жұқтырса, өліп кетуі мүмкін деп қорқып отырмыз", - деді медицина ғылымдарының докторы Дмитрий Еделев. Тек вакцинация екі инфекцияның бірін-бірі қабаттастыру қаупін азайта алады. Бұл қазақстандық мамандардың пікірі.

Олар тұмауға қарсы ақаулар бірнеше ықтимал қауіпті вирустардан бірден қорғайды және коронавирустың ағынын әлсіретеді деп сендіреді. Ал қауіпті ауру тобындағы қазақстандықтар міндетті түрде екпе салдыруы керек.

Бұл, әсіресе, зейнеткерлер мен жүкті әйелдерге қатысты. "Біз алдағы күз-қыс маусымында тұмау мен коронавирустық инфекцияның эпидемиясын күтеміз. Әрине, халықтың денсаулығына, денсаулық сақтау жүйесінің жағдайына үлкен қауіп төндіреді.

Ауру қалай жүреді, біз әлі нақты айта алмаймыз. Ең алдымен біздің міндетіміз - дифференциалды диагностика жүргізу. Науқастың тұмаумен әлде коронавируспен ауыратынын анықтаймыз. Біз мұндай науқастарды тексеру әдісін әзірледік. Егер екі вирустық ауру анықталса, бірінші болып тұмауды емдейді, дейді мамандар", - деді С. Асфендияров атындағы ҚазҰМУ-дың инфекциялық және тропикалық аурулар кафедрасының профессоры Равиля Егембердиева.

ПТР тестінің нәтижесін алғаннан кейін ғана олар коронавируспен күресті бастайды. Мамандар бұл жағдайларда хаттамаларға сәйкес жұмыс істейді. Тұмауға қатысты жеке ем, коронавирусқа арналған бөлек ем түрі бар. 

    Дереккөз : ktk.kz

О дүниеден оралған жігіт

 

Түлкібас ауданының Жабағылы ауылында бізбен көршілес жап-жас ерлі-зайыпты Руслан мен Айман тұрып жатты.

Бұл жаққа олар Қазығұрт ауданынан көшіп келген-тін. Русланның әкесі сол кезде 80-ге келіп қалған қария еді, анда-санда қонаққа келіп тұратын. Өте ширақ кісі болатын. Өз ауылында молда екен. Бірде мен ол кісіден: «Жалғыз балаңыз Русланды неге қолыңызда ұстамай басқа жаққа жібергенсіз?»  деп сұрадым. Қария қиналыңқырап тұрып: «Қайтейін, ақыл-есі кіргенше шетте жүрсін деген ниетпен өзім рұқсат бердім. Себебі ішкілікке бір табан жақын. Өзі гитарада тамаша ойнайды. Бірақ жүрген жері шу-шұрқан, төбелес»,  деген еді.

Руслан құс фабрикасында электрик болып жұмыс істеді. Бір күні аздап ащы судан тартып алған ол жұмысшылар автобусына мінбей, төтесінен тартқан. Көктем кезі ғой, күн күркіреп, жауын жауып тұрған. Сөйтіп, электр бағанының жанынан өте бергенде Русланға жай түседі. Құдай оңдағанда, оны сол маңда мал бағып жүрген малшы көріп қалып, жұмыс орнына хабар береді. Ондағылар дереу көлік тауып, аудандық ауруханаға жеткізеді.

Қабылдау бөлімінде әрі-бері қараған дәрігерлер ешқандай тіршілік белгісі білінбеген соң, оны өлдіге санап мәйітханаға жөнелтеді. Русланның ауылына хабар жіберіледі. Ертесіне Газ-53 көлігімен бір-екі ағайыны өлікті алып кетуге келеді.

О тоба, сот сарапшысы мен ағайыны мәйітханаға кірсе, басын салбыратып, өз-өзіне келе алмай отырған Русланды көріп шошып кетеді. Дәрігерлер оны енді шұғыл жансақтау бөліміне жөнелтеді. Ауруханада бір аптадай емделген соң Русланды үйіне қайтарады.

«Інім, қалың қалай, аман-есенбісің? Сауықтың ба?»  дегенімде, «Аман-саумын, сол күні жұмысқа төтесінен бара салайын деп шыққанымды білемін. Басқасы есімде жоқ»,  деді.

Одан әрі: «Бір адамдардың ортасына түсіппін. Істеген істерімнің бәрін біреуі тізбектеп айтып шықты. Мен болсам «рас-рас» деп басымды изей бердім. Басында бөркі, аяғында етік, шапан киген біреуі қасыма келіп: «Бұл жақсы, иманды қарияның ұлы, үйіне қайтарайық. Атасының жолына түсіп, ел-жұртқа шапағаты көптеп тиетін болады»,  деді-дағы, жанындағыларға қолын сермегені сол екен, бәрі де бір сәтте көзден ғайып болды.

Мені мәйітханадан қалай алып шыққандарын да білмеймін. Дәрігерлер де ештеңе айтпады. Тек кетерде «жақсы болдың, найзағай оты жаныңа түсіп, есіңнен танып қалыпсың, енді абай бол» деп шығарып салды. Үйге келген соң өзімнің танымастай өзгергенімді түсіндім. Ешқашан ішкілік ішпеген адамдаймын. Қасиетті Құранның кейбір сүрелері аузыма өзінен-өзі құйылды. Жақындарымның өмірі көз алдыма тізбектеле берді.

Бірінен-бірі естіп, науқастар келе бастады. Бірде Жамбыл (ол кезде осылай аталатын) қаласынан 50-ден асқан бір әскери адамды алып келді. Аяғын баса алмай үш жыл жатыпты. Жұмыс бабымен киелі жерден окоп қаздырыпты. Онысын өзі айтқан жоқ. Мен біліп тұрдым. Содан бір апта емделген соң өз аяғымен жүріп, еліне қайтты. Аға, мына есіктің алдында тұрған су жаңа «Жигулиді» алғысын айтып, тастап кетті. Мені білесіз ғой, көлік жүргізе алмаймын. Туысқан ініме келіп алып кетсін деп сәлем айттым»,  деді.

Мен кетерімде одан болашағым туралы сұрадым. Ол:

«Әй, жақсы көретін көкем-ай, сізде бәрі жақсы болады. Бірақ келесі көктемде абай болыңыз, бір қауіп бар»,  деді.

Оны есімнен шығарып алыппын. Бірде жұмыстан соң үйге қайтуға автобус күтіп тұр едім. Жолдың арғы бетінен Нарғозы деген досым қол бұлғап шақырды. Оның Газ-24 деген көлігі бар еді. Досыма жетейін деп арықтан аттай бергенімде, аяғым тайып құлап түстім. Оң аяғым сәл ауырғандай болды. Елең қылған жоқпын, үйге жетіп алайын деген оймен жүре бердім.

Түннің бір уағында аяғым қақсап, маза бермеді. Содан сынықшы апайды алдырдым. Ол кісі әрі-бері қарап, бір шыбығымның шыққанын айтып, қатты қағазбен аяғымды орап тастады. Ертесіне рентгенге түссем, шынында да, солай екен. Содан 49 күн дегенде жазылдым. Бұл кезде Русланды Атыраудан бір танысы келіп көшіріп әкеткен еді. Содан бері одан хабарсызбын. Мүмкін, МБМ-нан оқып қалар деген ниетпен қолыма қалам алдым. Қайда жүрсең де аман бол, жақсы інім!

 Байғозы ӘБІЛДАЕВ

Т.Рысқұлов ауылы, Түлкібас ауданы

Оңтүстік Қазақстан облысы

mazhab.kz

 

Коронавирустың адам терісінде өмір сүру ұзақтығы айтылды

 
Коронавирус адам терісіне тоғыз сағатқа дейін тіршілік ете алады.

Бұл туралы Жапония ғалымдарының Clinical Infectious Diseases журналында жарияланған зерттеуінде жазылған. Зерттеу барысында Киото префектурасы медициналық университетінің (Жапония) мамандары адам терісіне әртүрлі қоздырғыштарды қауіпсіз қолдануға мүмкіндік беретін модель жасады. 

 
Нәтижесінде дәрігерлер олардың өмір сүру уақытын белгілеу және атау үшін теріге жүз мыңға жуық түрлі вирустар енгізді.  Коронавирустар басқа белгілі вирустарға қарағанда белсенді болып қалатына анықталды.
 
Тұмау вирустары теріде екі сағатқа дейін қауіпті болып қалатыны белгілі болды. Ал SARS-CoV-2 коронавирусын инактивациялау мерзімі 6-дан 11 сағатқа дейін және орташа есеппен 9 сағатқа дейін созылды. 
 
 Сондай-ақ, дәрігерлер металл, әйнек немесе пластмасса сияқты беттерде коронавирустар бірнеше күн бойы белсенді бола алатынын растады. Қорытындылай келе, жапондық мамандар терінің ашық жерлерін және беттерін 80% этанолмен өңдеген кезде SARS-CoV-2 бөлшектері шамамен 15 секундта өлетінін байқады. Дәрігерлер қолды ағынды сумен және сабынмен үнемі жуу және оларды алкоголь негізіндегі антисептикалық заттармен өңдеу қажеттілігін еске салды.
 
Дереккөз: Stan.kz

АНТИБИОТИК бұл АУРУҒА ем БОЛМАЙДЫ

 
Ә дегеннен АНТИБИОТИК алуға ДӘРІХАНАҒА жүгіре бермеңіз. Оның ПАЙДАСЫНА қарағанда ЗИЯНЫ көп екенін біле жүріңіз.
Қазір адамдар түшкіре қалса болды, антибиотикпен емделуді бастайды. Десе де мұның дұрыс еместігін білген жөн. Өйткені дәрінің бәрі сіздің саулығыңызға пайдалы емес. Әрбір ауруды емдейтін дәрі де әртүрлі. Тіпті, бір аурумен ауырған екі науқасқа бірдей дәрі ұсынылмайды.

Өйткені адам ағзасы, иммундық жүйесі, тіпті, аурудың жағдайы әртүрлі болады. Сондықтан да қай жеріңіз қалай ауырса да міндетті түрде ДӘРІГЕРМЕН кеңесіңіз. Дәріхана сөресінде самсап тұрған антибиотиктің бәрі сізді ауруыңыздан айықтырмайтынын біліңіз. Антибиотик деген не? Ол қандай ауруларды емдейді? Кімге қолдануға болмайды? Қай кезде ем ретінде ұсынылады? 
 
Антибиотик – бактерияның көзін жоятын дәрі. Әлемдегі алғашқы антибиотик – пенициллин деп аталады. Бүгінде оның жүздеген атауы бар. Жалпы атауы антибиотик делінгенімен атқаратын қызметі әртүрлі.
 
Антибиотик – ағзадағы бактериямен күреседі әрі оның дамуына кедергі келтіреді. Антибиотикті қай кезде қабыладу керек? Егер сіздегі инфекция бактерияның әсерінен пайда болып, ауруға шалдықсаңыз, онда антибиотиктің көмегіне жүгінесіз. Ал егер СУЫҚТАП ауырсаңыз, ТҰМАУ тигізсеңіз, ЖРВИ жұқтырсаңыз онда сізге АНТИБИОТИК көмектесе алмайды.
 
Вирус бір мезетте тыныс жолдарын (мұрын, тамақ) және кеңірдек, өкпе, ішек жолдарын жаулайды. Тіпті, теріге ұшық, желшекшек, қызылша болып көрініс береді. Міне, бұл белгілерді де антибиотикпен емдеп қателікке бой алдырмаңыз. Антибиотиктен қандай қауіп болады? Аталған препаратты дұрыс қолданбасаңыз немесе басқа ауруды емдеу үшін ішсеңіз, онда мына жайсыздыққа ұрынатыныңыз сөзсіз: Жүрегіңіз айниды; Ішіңіз өтеді; Ішіңіздің айналасы ауырады; Басыңыз айналады; Аллергиялық реакция болады. Бұл жалпы әрі тез білінетін белгісі. Жоғарыда айтқанымыздай антибиотиктің түрлері өте көп әрі қолданылуы да әртүрлі. Мәселен, микробқа қарсы түрі балалар мен жүкті әйелдерге өте зиянды. Ал кейбір түрін күніне 3 рет, екінші түрін тәулігіне 1-ақ рет ішу керек. Енді бір антибиотикті тамақтан алдын, енді бірін тамақтан соң қабылдау керек. Тіпті, қандай сұйықтықпен ішуге болатыны, болмайтыны да қарастырылған. Сондықтан да қандай дәріні қабылдаудан алдан міндетті түрде ДӘРІГЕРМЕН кеңесіңіз және НҰСҚАУЛЫҒЫМЕН танысыңыз.
 
Антибиотикті қалай дұрыс қабылдау керек? Егер сіздің дертіңізге қарай дәрігер антибиотик қабылдауды ұсынған болса, міндетті түрде қатаң ережесін сақтаңыз. Бұл өте маңызды екенін ескеріңіз. 1. БІР УАҚЫТТА ҚАБЫЛДАҢЫЗ. Егер сізге күніне үш рет ішу керек болса, әр 8 сағат сайын қабылдау керектігін ұмытпаңыз. Мәселен, бірінші дәріні сағат 7:00-де ішсеңіз, екіншісін 15:00, үшінші дәріні 23:00-де қаблыдау керек. Бұл қатып қалған уақыт емес. Бастысы бір уақытты қабылдау маңызды.
 
2. ТАМАҚТАНУДАН БҰРЫН НЕМЕСЕ КЕЙІН Егер сізге дәрігер тамақтанудан 30 минут бұрын антибиотик ішу керек десе, айтқанын бұлжытпай орындаңыз. Өйткені антибиотиктің ағзаға сіңіп, әсер етуі осыған байланысты. Сондықтан да ауруыңыздан толық әрі тез айыққыңыз келсе дәрігер ұсынған ережеге бағыныңыз. Антибиотиктің тамақтан алдын, тамақпен бірге немесе тамақтан кейін ішетін түрлері болады. Нақтырақ айтқанда, эритромицин, оксациллин, левомицетин дәрілерін тамақтан алдын, ал ампициллин мен цефалексинді тамақпен бірге қабылдау керек. Тетрациклинді сүтпен бірге қабылдау зиян. Ем кезінде алкоголь ішуге болмайды. Сонымен қатар грейпфрут жемісін де жеуге болмайды. Негізінде дәрігер сіздің ауруыңыздың жағдайына қарай дәрімен бірге диета да ұсынады. Дертке қарай жейге болатын немесе болмайтын тағамдар қосылады. Осыны да ескеру керек.
 
3. БІР РЕТ ҚАБЫЛДАҒАН АНТИБИОТИКТІ ЕКІНШІ РЕТ ҚАБЫЛДАУҒА БОЛМАЙДЫ Егер сізге дәрігер емді үзбей 10 күн қабылдаңыз десе, орындаңыз. 2-3 күннен кейін өзіңізді жақсы сезінесіз. Бұл аурудан айықтыңыз деген сөз емес. Емді тастау аурудың созылмалы түріне ұласуы ықтимал. Көпшілігіміз дәрігер ұсынған дәріні 3-5 күн аламыз да, аурудан айыққан соң тоқтата саламыз. Арада біраз уақыт өткен соң тағы да солай ауырамыз. Сөйтеміз де қораптағы алдыңғы емнен қалған дәріні ішіп бастаймыз. БІРАҚ, бұл өте ҚАТЕ шешім. Өйткені сіздің алдын ішкен дәріңіздің енді әсері болмауы мүмкін. сондықтан да қалай ауырсаңыз да міндетті түрде дәрігердің қабылдауына барыңыз. 
 
Дайындаған - Л.АХМЕТОВА, Ernur.kz

Еліміз қатаң карантинге қайта оралса, қазақстандықтарға 42 500 теңге төлене ме ?

 

Министрдің айтуынша, егер Қазақстандағы эпидемиологиялық жағдай тағы нашарласа, үкімет бизнес пен тұрғындарға қолдау көрсетеді.

"Қазір нақты төлемдер, әсіресе әлеуметтік төлемдердің көлемі жайлы айту әлі ерте", - деді Нұрымбетов.

Нұрымбетов еңбек министрлігі денсаулық сақтау министрлігінің басшысы ұсынған үш сценарийдің ең

нашарына дайындалып жатқанын айтты.

Бүгінгі таңда жұмыссыз қалуы мүмкін қазақстандықтардың саны туралы есеп жасалған. "Біз сценарийдің

қандай болатынын білмейміз. Біз сәуір-мамыр айларында болған қатаң карантиндік шараларды есепке ала

отырып, еңбек нарығына баға бердік. Егер жағдай нашарлап, үкімет сәуір-мамыр айларындағыдай қатаң

шаралар қабылдаса, онда шамамен 4 миллион адам жұмыс орнын сақтап қалады. 28 пайыз, яғни 2,5

миллион адам қашықтан жұмыс істеуге ауысады, шамамен 2 миллион адам жұмыс уақытының

қысқаруынан зардап шегеді.

Олар ақылы не ақысыз демалысқа кетеді. Егер қатаң карантин болса, онда шамамен 160 мың адам жұмыстан шығарылып, жұмыссыз қалуы мүмкін", - деді министр.

Естеріңізге сала кетейік, бұған дейін денсаулық сақтау министрі Алексей Цой президенттің қатысуымен өткен коронавирустың екінші толқынына дайындық жөніндегі кеңесте елімізде локдаунның қашан енгізілуі мүмкін екенін айтқан еді.

Министр елдегі коронавирус жағдайына қатысты үш сценарий ұсынған болатын. Бүгінде Нұр-Сұлтанда карантин тәртібін сақтауды бақылау мен мониторинг бойынша шаралар күшейтілген. 

Дереккөз : kaz.nur.kz