7-ауланы орнынан көп қабатты үй түскелi жатыр. Әуелi баспанаға қол жеткiзiп алайын. Оған дейiн кiтабым да жарық көрiп қалар. Ғалия да соған балаша мәз болып, қатты қуанған.
– «Көк бөрiлер қашанға дейiн ұлиды».
Сол өлеңдер жинағым да бүгiн қолыма тиген. Ғалия кешiккен сайын, ой-дүнием ойран-топыр болып, шиыршық аттым.
Өлерде ғана танитын,
Тәубесiн мына заманда.
Сондайларға налитын,
Ақын керек ғаламға.
Қиялымның аспаны түнере түстi. «Ғалия осыншалық кешiкпесе керек едi. 7-ауланың тас-талқанын шығарып, шетелдiк құрылыс серiктiгi iстетiп жатқан ауыл жiгiттерi самайларынан сағал-сағал тер жосып жанталас. Мүмкiн солардың арасында Ғалияның ауылынан жұмыс iздеп келген жiгiттер де бар шығар? Жаңбыршы бабамның көзiндей санап, өзiмiз қызығын көрмесек те, көңілiме медет болып жүрген ауланың ойран-топыры шығып жатқанын көргенде, көзiмнiң алды тұманданып кеттi. Өңiм бе, әлде түсiм бе, жоқ есiмнен адасып тұрмын ба? Бұл аула менiң ана тiлiм шыққаннан берi жүрегiмнен өзгеше орын алған. Алматыда оқып жүрiп, бұл арада ешқандай жұмысым болмаса да, қолымнан ештеңе келмесе де, осы ауланы айлансоқтап, бiр шолып қайтатынмын.
Әкем байқұс бұл ауланың тарихын менiң құлағыма қаршадай кезiмнен құйған. Жаңбыршы бабамыз дәулетi лықсыған, қаракөктiң тұқымы екен. Алаш арыстарымен тiзе қосқан ұлтжанды кiсi болыпты. 1937 жылғы зобалаңда осы Алматы түрмесiнде жылға жуық жатып, қала сыртына шығарып атыпты. Қазiр сол бейне менiң де көз алдыма елестей бередi. Шаңырағы ортасына түсiп, бұзылып жатқан мына екi қабат жер үйдi сол бабамыз өзi салдырып, отбасы он жылға жуық отырып, бiр дәурен рақатын да көрiптi. Халық жауының үйi де, дүние-мүлкi де ұрпақтарына бұйырмайтыны түсiнiктi. Ұясына жылан жұмыртқалаған торғайдай тозып, отағасынан айрылған сорлылар Аягөз жақтағы туыстарын паналап кетiптi. Ол кезде Жаңбыршы бабамыздан қалған жалғыз ұлы Қойбағар үш жасқа еркiн тола қоймапты. Қойбағардың шешесi де ұзаққа бармай, дүниеден озыпты. Еңсесiн көтере алмаған шерлi жетiм Қойбағардан, менiң туған әкем Жылқайдар дүниеге келiптi. Әйтеуiр Қойбағар отбасының алдыңғы көрген азаптарының бетi берi қарай бастаған. Алматыдан әке-шешемнiң баспанаға қолы жетпей, студенттерге арналған ұядай жатақханада тұрыпты. Менiң жөргектегi кезiмде, 1986 жылғы желтоқсан көтерiлiсiнде, әкем қызыл әскерлердiң соққысынан оң аяғы қара санынан кесiлiп, мүгедек болыпты. Қазiр ауылда.
– Менiң жазғалы жүргенiм, тарихи шындықты бейнелеп жеткiзбекшімін, – дедім әкеме.
– Жаза ғой, балам! – дейдi әкем мәз болып.
Жауабын таппай қиналам,
Ойларымды дат басып.
Бұзылған екен бұл ғалам,
Атажұртты жат басып…
Әкемнен қазақ жерiне зорлықпен қоныс аударылып, iрге тепкендер жайлы әңгiменi естiп отырып, ойыма жазбақшы болып жүрген шығармамның сюжетi оралады. Меңiрейген түңiлiстi әлпетiмдi байқап қалған жуан қара бас-аяғыма бадырайған үлкен көздерiмен сүзе қарап:
– Iнiшек, бұл арада нағып осынша уақыт тұрдың? Бiр сұлумен кездеспекшi ме едiң, әлде? – деп, жеңiл әзiл айтты.
– Иә, – дедiм мен. Әкемнiң айтуына қарағанда, Жаңбыршы бабамызға өлiм жазасы берiліп, Алматыдағы баспанасы қолдан кеткеннен кейiн, 7-аула үкiмет меншiгiне өтiптi. Сонан берi оған қазақ та, орыс та, немiс те, еврей мен өзбек те, ұйғыр да отырыпты. Ал Жаңбыршы тұқымынан бұл ауланы ешкiм маңайлай алмапты. Тұсынан өтiп бара жатып темiр қақпаның сыртындағы Найман таңбасына көздерi сүрiнедi екен. Қақпадағы таңбаны көрген Найман тұқымы iштей тыныпты. Таңбаның табы бiр ғасырға жуық уақыт өтсе де, әлi айшықты бадырайып тұр. Сол қақпаның қос қанатын жуан қара жiгiт өзiне икемдеп жүр. Соған қарағанда, ол да Найманның бiр руынан сияқты. Мен өз жөнiмдi айтып, бабамнан қалған таңбалы қақпаға қолқа салайын десем, оны қайда апарып сатпақшымын? Аягөзге қайтып жеткiземiн? Алматының маңында үйiм тұрмақ, алақандай жерiм де жоқ.
«Әй, Ғалия саған не болды? Ендi қанша уақыт күтпекшiмiн сенi? Бәлкiм отырған поезыңда шырғалаң шығып қалды ма? Қалта телефоны жабық тұр ғой? Әлденендей суық хабарды Құдай маған естiте көрмесiн! О, аққанатты перiштем-ау!
Сен үшiн ғана жылаған,
Сезiмiмдi уатқам.
Жүрегiмдi тонаған,
Ақылымды жұбатқам…
Мен Ғалия үшiн алғашқы алған жарым Ажардан, бүлдiршiндей сүп-сүйкiмдi, сәби қызымнан айрылғанмын. Екеуiн де сенiң махаббатыңның құрбандығына шалғанмын. Бiздi қосқан құдай өзi айырмаса, өзге жұмыр басты пенде ажырата алмайды!..
Мына 7-ауланың орнынан түсетiн көп қабатты үйден бiзге пәтер қашан тиерiн Құдай берсе, бабамның ауласының орнынан бой көтергелi жатқан көп қабатты үйден тиетiн пәтермiзде де ұрпағымыз жалғасар. Желтоқсан көтерiлiсiнде әкемнiң соққыға жығылып, қан мен жасы аралас аққан Республика алаңы да осы Алматыда ғой?Сенi қыздар институтының қасындағы дәмханада тұңғыш рет кезiктiрген күнi-ақ, саған құлай ғашық болғанмын. Сен де маған ғашық болғандай сыңай танытқансың. Әлде сенi жақсы көрiп қалғандығым үшiн, тұнжыр қара көздерiңмен маған қиыла қарағаның да, жүрiс-тұрысың да ғажайып сезiлетiн болар. Бәлкiм, сен мен үшiн жаралғандықтан таңғажайып сұлу көрiнетiн шығарсың. Сенiң жүрегiң де, жаның да, тәнің де сұлу, Ғалияш!..».
– Сенсiз жерде жарық дүние маған қараңғы көр сияқты, – дегенсiң сен, маған ең алғаш кездескен күнi. Сол сөзiңдi дәлелдеп келесiң. Махаббатты да Алла тағала адамның өзiмен бiрге жаратқан ғой, сiрә. Өлгенде де өзiмен қоса жерленетiндей. Ғалия екеумiздiң көңілiмiз тоғысқан күнi мен оған бұрын үйленгенiмдi айтпағанмын. Бiрақ Ғалияға ғашық болғаным шын едi.
–Сiз менi шынайы жақсы көргенiңiз рас па? – деген ол.
– Онымды қалай сендiре аламын саған? – дедiм мен.
– Лапылдап жанып тез сөнетiн махаббаттың талайын көргенмiн… Сiзше мәңгiлiк нәрсе бар ма, бұл жалған дүниеде?
Менiң жүрегiме жылан орала түскендей дiр етiп қалды. «Менi қара басып, осындай жеңiл жүрiстi әйел затына шынымен ғашық болып қалғаным ба?» деген ой сап ете түстi. Бiрақ өтер iс өттi. Бiр күнi бөлмемде жалғыз отыр едiм. Ғалия кiрiп келдi. Тiзесiне жетер-жетпес тар шалбар мықынын шала жасырып тұр. Жағасыз, қысқа, күлгiн түстi жейде киiптi. Ерлерше жасалған қара шашын ақсары түске боятыпты. Мейлi ол қандай киiнсе де, қалай жасанса да бәрiбiр маған. Құдай тағала оның пешенесiне сұлу ажар, сымбатты дене бiтiм сыйлағандықтан да болар, бәрi де ұнасымды. Ғалияның аппақ сазандай аршын төсi, жартылай ашылған қос күмбездей омырауы, жұп-жұмыр балтыры ағараңдап, жарқ-жарқ етедi. Атжақтылау, ақ дидары толықсыған айдай алаулап, шаралы қара көздерi балбұл жанады. Ол үнсiз күлiмсiреген қалпында менiң мойнымнан құшақтай алып, бетiмнен, аузымнан өзi бастап сүйдi.
– Жаным, Ерден! Сенi бiр күн көрмесем қатты сағынып қаламын! – дедi маңдайымнан жұп-жұмсақ, сүйрiк саусағы ұлпадай алақанымен сипап.
– Мен де өзiң сияқты… Сағына бiлмеген адамда махаббат та болмайды.
– Сен ше қалай?
– Қосылмай кеткен ғашықтардың махаббаты мәңгiлiк болады екен ғой.
– Ал бiз қосылғалы тұр емеспіз пе?
– Маған жаңа ой түстi.
– Айта ғой ойыңды!
– Бiр басыма жетерлiк күнәм бар… Сенiң жас жұбайыңнан, сәби балаңнан айрылуыңа себепшi болдым. Мұнымды Алла да кешiре қоймас.
– Жоқ, оған сен кiнәлі емессiң, Ғалия, өзiм…
– Жарайды ендеше, кiнәні де, күнәні да бөлiсiп алған болайық.
– Ал сонда қайтуымыз керек?
Осы ойынды доғарсақ қайтедi? – дедi Ғалия менiң құшағымнан су жыландай сусып шықты да, қатарыма қаздиып отыра қалды. Менiң ойыма кенет бiр шумақ өлең оралды:
Қызғыш мұң кеулеп үскiрiк
Өлкемде боран гулейдi.
Айдаһар сезiм ысқырып,
Жүрекке маза бермейдi…
Ғалия менiң жүрегiмнiң лүпiлiн тыңдап, оң жақ шекесiн көкiрегiме сүйеп, солқ-солқ жылады.
– Ой, неге жыладың, Ғалияш?!
– Сенiң ажырасқан келiншегiң менiмен ханбазарда ұшырасып қалып бетiме түкiрдi. Аузынан ақ ит кiрiп, көк ит шықты.
– Сен не дедiң оған? Ол соншалықты бейшара емес едiғой.
– Мен оған ләм-мим деп, жағымды ашпадым. Өйткенi ол – жаралы жолбарыс қой…Қызғаныш атты қорқау жанын жегiдей жедi емес пе?!
– Өзiңде кiнә жоқ екенiн неге айтпадың? «Бәрiне күйеуiң кiнәлi, оның жүрегiне ие бола алмаған өзiң де кiнәлiсің», – десең болмай ма?
– Мен оның бетiне шапшитын түз мысық емеспiн ғой? Әйелiң де, сәби балаң да жазықсыз емес пе? Сенiң отбасыңа лаң салып, ұя басқан торғайды арбаған жылан болғаныма, менiң де жүйкем онан арман тозып тұр, Ерден.
– Сен сезiмнiң пендесi екен десем, ақылдың да иесi көрiнесiң. Ғалия сықылықтап, күмiс қоңыраудай сыңғырлады. Екеумiз бұл жолы да құшақтасып, сүйiсiп, бiрiмiздi-бiрiмiз қимай ажырастық.
– Құдай бұйырса, Жаңбыршы бабамның тiрлiгiнде шаңырағын көтерген 7-ауланың орнынан түскелi жатқан көп қабатты үйден тиетiн пәтерiмiз қолға түскен күнi, үйлену тойымызды жасаймыз, – дедiм Ғалия есiктен шыға бере.
– Пәтер тимесе, үйленбейтiн болдық па, олай болғанда? – дедi ол.
– Баспана тимей тұрып үйленiп алсақ, далада қалмаймыз ба?
– Бүгiн кеште қайда боламыз?
– Бақша аралаймыз.
– Онан соң кафеге тартамыз ба?
– Менің қалтам таяздап қалды.
– Олай болса мен бүгiн сенi қонақ қылайын…
Сол күнi кеште алдымен менiң жатағыма жақындау жердегi бақшаға бардық. Төрт кiсiлiк орындықты екеумiз ғана иемденiп, ұзақ уақыт құшағымыз жазылмай, сүйiспеген жерiмiз қалмады.
Толған ай сүттей жарық. Алатаудың биiк шыңына қонақтаған ақша бұлттар неше қилы көрiнiс берiп, мүлгiп тұр.
– Сөйлесеңшi, Ерден! – дедi Ғалия бiр кезде.
– Не айтамын? Айтатын ештеңе қалмаған сияқты.
– Сен осы ажырасқан келiншегiңдi жақсы көрмесең де алған ба едiң?
– Жақсы көрсем де, сендей жұлдызы ыстық болмаған.
– Егер екеумiздiң ойынымыздың үстiнен түспегенде, әйелiңмен ажыраспайтын шығарсың?
– Әрине.
– Солай болғаны әбзел едi!
– Неге?
– Айтып едiм ғой, қосылмаған ғашықтардың махаббаты мәңгiлiк болатынын.
Мен үндемедiм. Бiз бақшадағы ойынымызды тәмамдаған соң, Ғалия қоярда-қоймай, менi Алматының дәл ортасындағы мейрамханаға бастап барды да, ауаша үстелге жайғастық.
– Не iшiп, не жейсiң? – деп сұрады менен Ғалия.
– Қалтаң қалыңдап қалған-ау деймiн?
– Мұнан бұрын менi талай жол ойнаттың. Мен де сенi бiр кеш ойнатуым керек қой.
– Жарайды ендеше, азырақ сыра iшейiк. Жейтiнiмiз жеңiл болсын.
Ғалия даяшы қызға менiң тiлегiм бойынша тамақтың тiзiмдiгi жазылған дәптерден қарап, балық, тауық етi қуырдағын бұйыртты. Iштiк, жедiк, би биледiк… Биге шыққан қыздардың қатарында да небiр сұлулар бар екен. Бiрақ Ғалияның қасында бәрi де жолда қалады. Жiгiттердiң көзiнiң құрты Ғалияға түскенiмен, бәрiнiң иесi бар, жұп-жұбымен.
Түн ортасы таяғанда, қартамен құмар ойнайтын төрт-бес жiгiт пайда болды.
– Ендi кетейiк, – дедi Ғалия маған.
Әйтеуiр аман-есен менiң жатағыма жетiп алдық. Жатағымның дәл бүгiн ауаша болғанына, менен гөрi Ғалияның қуанғаны оның жанарындағы көңiлдi ұшқын, езуiндегi жылы жымиыс бетiнiң әдемi шұңқырына дейiн жүгірді. Толық ай жатағымның терезесiнен күмiс тозаңын төгiп тұр. Қызғанышы асқынып, ажырасқан әйелiмдi, сәби қызым Бақытты ойлап та үлгердiм. Менiң көзiмдегi кiреукеленген мұңды Ғалия байқап қалғандай. Оның да жүзiне кiрбеңдiк қонды.
– Сенiң де өлеңiңдегi жаңа идеялар бас көтере бастады. Тарихта атыңды сол қалдырады, – дедi. Оның шырайы дереу өзгерiп, жүзiнде жеңiске жеткен жанның жымиысы бiлiндi.
– Кiмде-кiмнiң тапқырлығын басқалар бiлсе ғана, аты әлемге жайылады ғой. Менiң өлеңiмдегi жаңа идеяны сен сезiнгенiңмен, өзгелерде әлi үн жоқ.
Ғалияны қапсыра құшақтай алып, ұлпадай жұп-жұмсақ ерiндерiн емiп, тәттi тiлiн сорып сүйдiм. Үйреншiктi ойынымыз жалғаса бердi…
Осыдан жарты ай өткен соң, Ғалияның Шымкент қаласы маңындағы ауылына өзiмен бiрге бардым. Ауылдың жүдеулiгi сыртқы көрiнiсiнен де байқалып тұр. Күндiз қабағат ыстық едi. Кешке таман ауа райы кенет бұзылды. Желiнi сыздаған бұлттар аспанды әлем-тапырық етiп, азан-қазан боп, күркiрей жеттi де, көз жасын төге бастады. Ернеуiн жалаған өзен шылп-шылп, сыр-сыр етiп, бүйрегi бүлкiлдеп, көсiле жосиды.
Ғалияның қолындағы азын-аулақ төрт түлiк малға сүйенiп, күн көрiп жатыпты. Қаннен-қаперсiз қалқиған жалғыз үй өзге түтiннен ауаша отырыпты. Оның әке-шешесi, аға-жеңгесi бәр-бәрi бiр шаңырақтың астында екен.
– Бұрынғы күйеулер атасының табалдырығын, ұрын келгенде ғана аттайды деушi едi. Сен ондай салт-дәстүрді баса-көктеп келе жатырсың. «Етiк тартар», «шаш сипатар», «қол ұстатар» сияқты «жеңгетайлық» жора-жосыннан да құтылып кеттiң, – дедi Ғалия үйiне жақындай бере.
– Бiздiң заманымыз басқа ғой, – деп күлдiм мен. Әкесi бар-мәзiрiн жалғыз қызының оқу қаражатынан аямай, Ғалияны институт бiтiргенше оқытыпты. Ол оқу тауысқалы, екi жылға жуықтағанымен, Алматыдан жұмыс орнын таба алмай, ауылдық мектепте iстеуге көңілi соқпай, Алматы мен Шымкент аралығында сабылып жүргенде, бағы жанып, маған кез болыпты. Мен оның отбасындағылардың жәй-күйiн осы жолы ғана ұғындым. Әкесi де, ағасы да малсақ, қаражон еңбекшiлер екен. Көне дүниелерден көзiме түскенi – керегенiң басында iлулi тұрған күмiс кiсе болды. Ғалияның әкесiнен сұрап көрсем, осыдан үш ғасыр бұрын жасалып, арғы аталарынан қалған ескiкөз мұрасы көрiнедi. Болашақ қайын атамның үйiне бiр қонып, кебе туған бағыланның етiн жеп қайтқанмын. Ғалия үйiнде қалған.
Мен сол жолғы тiлшiлiк сапарымды Шымкентте жалғастырып, «Алтын орда» газетi редакциясында iстейтiн сабақтасыма жолығып, бiрер күн сонда аялдадым.
– Ғалия, нағыз сезімнiң адамы ғой. Бiрақ ақылы да, кiсiлiгi де бар. Байқауымша оның қолынан бәрi де келедi, – дедi ол.
– Жөргегiнде кеткен кiшкене қызымды сағынып жүрмiн!..
– Әйелiңдi сағынбадың ба?
– Ғалия оны сағынуға мұрша бере ме?
– Қызғаныш деген – арыстан. Ол адамның өзiн немесе қарсыласын мерт қылмай тынбайды, Ерден. Осымен тынса жақсы-ау!..
– Сен – талантты үмiт күткен жас ақындарымыздың бiрiсiң. Сезiмге де байсың.
– Нағыз достың сөзiн айттың. Мен ылғи да сезiмнiң жетегiнде кетемiн…
– Ғалия ажырасқан әйелiң туралы не айтады?
– Оны аяйды. Жаны ашиды.
… Ал бүгiн бұзылып жатқан 7-ауланың қасында Ғалия екеумiз табыспақшы болған едiк қой. Түсiмде Ғалия Ертiстiң суына ағып кеткен. Өзiм де өзенге қойып кетуге оқталып тұрғанымда, шошып оянғамын. «Әй, Ғалия тегiн емес!..» деген ойға келдiм. Соның арасынша қалта телефоным жылан шағып жылаған баладай шыр ете түстi.
– Алло.
– Даусымнан танып тұрған шығарсың?
– Таныдым. Ажарсың…
– Танысаң, мен шерiмнен шығып, арманыма жеттiм.Кереметтей рақаттанып отырмын қазiр!..
– Ол не дегенiң-ей?!
– Сенiң аспандағы ай-күнiң, ақ перiштең менен кешiрiм сұрағалы келiптi алдыма.
– Сен не дедiң оған? Кешiрдiң бе?
– Кешiргенде қандай, алдына дастарқан жайып, екеумiз ауаша отырып сырластық. Әңгiмемiз ұзаққа созылды. Iштiк, жедiк… Шылқа мас болдық. Әсiлi кегiмдi сенен алуым керек едi. Бiрақалғашқы махаббатым, барымды сыйлаған жан жарым болғандығың үшiн, саған қолым бармаған…
– Үй, не деп кеттiң, Ажар?!
– Не деушi едiм? Ғашығың мас болып, қылжиып қалғанда, қара жүрегiн қақ жарып, тұйық сапты, екi жүздi пышақты бойлата перiп қалдым көкiрек тұсына…
– Ей, мынау, жынданғаннан саумысың?!
– Сенсең сен, сенбесең қой! Салған пышағымды суырып алып, қанын ғашығыңның шашына сүртiп отырмын, мiнеки!.. Милицияға да телефон соғамын қазiр.
– Ой, менi ақымақ еткелi тұрған боларсың?
– Ендi абақтыда шiрiсем де арманым жоқ. Жазықсыз сәби қызың ұйықтап жатыр, еш қамсыз… Ие боларсың!? Бақытты бол!..
Ажардың үнi күңiрене күрсiнiп өштi. Төбемнен жасыл түскендей болып, есеңгiреп қалдым мен. «Тәңiрiм-ау, өңiм бе, түсiм бе бұл?… Ой, сұмдық!..».
О, Ғалияш!
Сен өлмедiң, мен өлдiм тек!
Бұдан өткен сұмдық үкiм болған ба?!
Махаббатты жеңе алмайды жауыз кек,
Қызғанышқа жүктi пәни жалғанда.
Сен соншалық адам өлтiретiндей жауыз ба едiң, Ажар-ау?! Ғалия сенен кешiрiм сұрап, басын иiп, алдыңа жүгiнгенде, оған пышақ салуға қайтiп дүркiнiң барды?! Пай-пай, пәлекет қызғаныш-ай! Ажар момын едi бұрын… Ашынған екен, иә!..». Ал Ажар да пенде емес пе? Ажардың маған шын ғашық екенiне көзiм ендi жеттi. Ғашық болмаса, менен қызғанып, кiсi өлтiруге батылы бара ма? Мен Ғалияға ғашықпын! Егер ол менiң көзiмше бiреудiң құшағында мiз бақпай отырғанын кезiктiрсем, өзiм қайтер едiм? Жан жүрегiммен берiле ғашық болған Ғалияға семсер сiлтеуге батылым бара қояр ма? «Қосылмай кеткен ғашықтардың махаббаты мәңгiлiк болады» дегенсiң. Сен менiң жүрегiмдi о дүниеге өзiңмен бiрге ала кеттiң. Махаббатты да жалған дүниеге тастамай, шын дүниеге жөнелттiң. Жаның жәннатта болсын, Ғалияшым! Сен үшiн Алматымдағы Жаңбыршы бабамның ауласының орнынан түсетiн көп қабатты үйден пәтер алуға асғып-ақ едiм. Ал сен жоқсың ендi маған! Оған кiмдi кiргiзе қоярмын? Ажар түрмеде қанша жыл отырар? Қанға боялған адам өлiмiн көрiп, қаршадай қызым шошынып қалмаса игi едi! Менiң мейманам тасыған екен. «Көк бөрiлер қашанға дейiн ұлиды?» атты кiтабымды Ғалия екеумiз жаңа пәтерiмiзде қоныс тойы мен тұрмыс құру тойын бiрге өткізбекші болып едiк-ау! Армандарымыздың асыл дiңгегi ортасынан опырылғаны ма, тәңiрiм-ай!..».
Менiң сенделектеп қалғанымды байқаған жуан қара жiгiт қасыма келiп:
– Не болып қалды, бауырым? – дедi.
– Әншейiн, – дедiм сасқаным_нан.
– Әй, сен шыныңды айтпадың ғой деймiн?
– Сiздер бұзып жатқан 7нөмiрлi жер үй, менiң Жаңбыршы бабамның бiр ғасырдың алдындағы меншiгi екен. Қақпа сыртындағы Найман таңбасын көрiп, көңiлiм бұзылып тұр!..
– Мен де Найманмын. Маған қимасаң, өзiң ал бабаңнан қалған бір ғасырлық қақпаңды!
– Мен оны қайда апарып сақтай алармын? Сiз ала берiңiз, қадiрiне жетiп, мұра қып сақтай бiлсеңiз болғаны. Бабамның ауласы күйрегенiне ғана құсаланып тұрмын!
– Күйремеген не қалды мына заманда?!
– Рас айтасыз…
Жуан қара үндемей жұмысына қарай бет бұрды. Қайда барарымды, не iстерiмдi бiлмей, сенделектеп сәл аялдадым. «Ой, ендi мен Ғалияның өлімін өз қолыммен жерлеуiм керек қой. Ең болмағанда топырақ бұйырсын ғашығыма!..» деген ой сап ете қалып, бұзылған ауланың қасынан жынын алдырған бақсыдай боп, жылжи бердiм. Ой, құдiрет-ай! Жаңбыршы бабамды түсiмде ғана көргенмiн. Әкемнiң альбомында суретi ғана бар. Сол кiсi қазiр қарсы алдыма келiп, елестеп тұр.
Мен Ғалияны жерлеуге асығып, 7-ауланың бұзылған үйiндiсiнің қасынан қазтұрған баладай тәнтiректей басып, алыстай бердiм. Жаңбыршы бабам ақбоз атына мiнiп, алдыма түстi…
Мен ендi Ғалияны жерлеуге, сәби қызым Бақытты тапсырып алуға кетiп барамын.
Тұрсынәлі РЫСКЕЛДИЕВ,
ҚХР Мемлекеттік сыйлықтың иегері
madeniportal.kz
