el24.kz 2029 жылдың сәуір айында Жерге жақын маңнан диаметрі шамамен 350 метр болатын Апофис астероиды ұшып өтеді. Бұл оқиға астрономия саласында соңғы ондаған жылдағы ең маңызды әрі сирек құбылыстардың бірі ретінде бағаланып отыр.
Ғалымдардың есептеуінше, астероид Жерден бар болғаны 32–38 мың шақырым қашықтықта өтеді.
Мұндай арақашықтық кейбір жасанды серіктердің орбитасымен шамалас, тіпті кей жағдайда одан да төмен, ал Айға дейінгі қашықтықпен салыстырғанда шамамен он есе жақын. Ғарыштық өлшеммен қарағанда, бұл – Жердің дәл қасынан өтумен тең.
Аталған астероид алғаш рет анықталған кезде оның Жермен соқтығысу ықтималдығы бар деген болжам айтылып, ғылыми ортада үлкен алаңдаушылық туғызған еді. Алайда кейінгі жылдары жүргізілген дәл әрі ұзақ мерзімді бақылаулар нәтижесінде оның орбитасы толықтай нақтыланып, қауіп жоқ екені ресми түрде расталды. NASA және басқа да халықаралық зерттеу орталықтары 2029 жылы да, одан кейінгі бірнеше ондаған жыл ішінде де Апофистің Жермен соқтығысу қаупі болмайтынын мәлімдеді. Соған қарамастан, ғалымдар оның қозғалысын бақылауды тоқтатпай, тұрақты түрде зерттеп келеді.
Апофистің ерекше тұстарының бірі – оның Жерге соншалық жақын келуі салдарынан қарапайым адамдарға да көрінетіндігі. Мамандардың айтуынша, 2029 жылдың 13 сәуірінде бұл астероидты арнайы телескопсыз-ақ, жалаң көзбен бақылауға мүмкіндік болады. Ол аспанда жұлдызға ұқсас жарқырап, бірнеше сағат ішінде айтарлықтай жылдам қозғалып өтетін нысан ретінде байқалады. Мұндай мүмкіндік адамзатқа өте сирек беріледі, сондықтан бұл күн астрономияға қызығушылар үшін тарихи сәт болмақ.
Ғалымдар Апофистің траекториясына ерекше назар аударып отыр, себебі ол геостационарлық серіктер орналасқан аймаққа өте жақын өтеді. Теориялық тұрғыда бұл байланыс жүйелеріне, телехабар таратуға немесе навигациялық қызметтерге белгілі бір деңгейде әсер етуі мүмкін. Дегенмен ғылыми қауымдастық мұндай ықтималдықтың өте төмен екенін және айтарлықтай техникалық ақаулар күтілмейтінін атап өтеді. Қазіргі технологиялық мүмкіндіктер мұндай жағдайларға дайын болуға мүмкіндік береді.
Бұл оқиғаның ғылыми маңызы да зор. Апофис Жердің гравитациялық өрісіне өте жақын кіргендіктен, оның орбитасы аздап өзгеруі мүмкін. Сонымен қатар астероидтың құрылымы мен беткі қабатында да белгілі бір өзгерістер болуы ықтимал. Осындай процестерді зерттеу арқылы ғалымдар болашақта Жерге қауіп төндіруі мүмкін нысандарды алдын ала анықтау және олардан қорғану әдістерін жетілдіре алады. Осыған байланысты халықаралық ғарыш агенттіктері арнайы зерттеу миссияларын жоспарлап отыр.
Жалпы алғанда, Апофис астероидының 2029 жылғы Жер маңынан ұшып өтуі – адамзат үшін қауіпсіз, бірақ ғылыми тұрғыдан аса маңызды әрі бірегей құбылыс. Ол бізге ғарыш кеңістігін тереңірек түсінуге, сондай-ақ болашақтағы ықтимал қауіптердің алдын алуға бағытталған зерттеулерді дамытуға үлкен мүмкіндік береді.
