Қазақстан жаңалықтары, аналитика, видео және блогтар

Алматыда Жүрсін Ерманның 75 жылдық мерейтойы атап өтілді

el24.kz Бүгін Алматы қаласында белгілі ақын, журналист, қазіргі айтыс өнерінің ұйымдастырушысы, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері **Жүрсін Ерман**ның 75 жылдық мерейтойы кең көлемде аталып өтті.

Осынау мерейлі күн қарсаңында Мемлекет басшысы **Қасым-Жомарт Тоқаев**тың Жарлығымен Жүрсін Ерманға «Қазақстанның Халық жазушысы» атағы берілді. Бұл — қаламгердің қазақ әдебиеті мен руханиятына сіңірген ұзақ жылғы еңбегіне берілген жоғары баға.

Аталған мәртебелі атақ бұған дейін де көрнекті қаламгерлерге табысталған. Олардың қатарында Төлен Әбдік (2023), Смағұл Елубай (2023), Бексұлтан Нұржекеұлы (2023), Софы Сматаев (2023), Ахметжан Аширов (2023), Любовь Шашкова (2023), Темірхан Медетбек (2024), Валерий Михайлов (2024), Исраил Сапарбай (2024), Марфуға Айтхожина (2025), Ғаббас Қабышов (2025) бар.

TikTok-та қазақ қыздарына тіл тигізген Ресейлік блогерлер 5 жылға дейін сотталуы мүмкін

el24.kz Ресей азаматы Анар Абдуллаев пен Грузия азаматы Ренат Пашаев әлеуметтік желілерде қазақ қыздарына қатысты балағат сөздер айтқаны үшін жауапқа тартылуда.

Бас прокуратураның орынбасары Ғалымжан Қойгелдиевтің айтуынша, блогерлердің әрекеті TikTok әлеуметтік желісінде жасалған видеолар мен тікелей эфир жазбалары арқылы жүзеге асқан. Олар қазақ ұлтына тиесілі қыздарды ашық түрде талқылап, балағат сөздер қолданған.

Қазіргі уақытта олар ұсақ бұзақылыққа байланысты 15 күнге қамауға алынған. Сонымен қатар, полиция РФ Қылмыстық кодексінің 174-бабы бойынша – ұлтаралық араздықты қоздыру фактісі бойынша тергеу жұмыстарын бастады.

Заң бойынша, ұлтаралық араздықты қоздыру әрекеті жасалған жағдайда блогерлерге 5 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылған.

Бұл жағдай әлеуметтік желілерде жауапкершілік пен этика мәселесін қайта күн тәртібіне шығарды. Сарапшылар интернет қолданушыларының ұлтқа, дінге және нәсілге қатысты тілді сақтап, жауапкершілікпен сөйлеу керектігін ескертеді.

Астанада 7 жастағы балаға қатысты қылмыс: сотталған қария апелляцияға жүгінді

el24.kz Астанада 7 жастағы шөбересіне қатысты жыныстық сипаттағы зорлық-зомбылық жасаған 82 жастағы қарияға байланысты істің мән-жайы белгілі болды. Қылмыстық іс қоғамда үлкен резонанс тудырды.

Еске сала кетейік, сот үкімімен айыпталушы Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінің 121-бабы 4-бөлігі бойынша кінәлі деп танылып, 20 жылға бас бостандығынан айырылған болатын. Алайда сотталған азамат үкіммен келіспей, апелляциялық шағым түсірген.

Жәбірленуші тарап сот шешімі өзгеріссіз қалады деп үміттеніп отыр.

Жәбірленуші баланың анасы оқиғаның қыздың туған күнінен кейінгі күні болғанын айтты. Оның сөзінше, сол күні отбасы мүшелері демалып жатқан кезде күдікті қылмыстық әрекетке барған. Әйелдің айтуынша, ол жағдайды дер кезінде байқап, қылмыстың жолын кескен.

Оқиғадан кейін күдікті үйден кетіп қалғанымен, келесі күні кешке құқық қорғау органдары тарапынан ұсталған. Тергеу барысында ұсынылған дәлелдемелер, соның ішінде сот-медициналық және психологиялық сараптама қорытындылары сотта жан-жақты қаралған.

Жәбірленуші тараптың айтуынша, қылмыс отбасы үшін ауыр психологиялық соққы болған. Қазіргі таңда баланың жағдайы дәрігерлер тарапынан қанағаттанарлық деп бағаланғанымен, оған ұзақ мерзімді психологиялық оңалту қажет.

Баланың анасы бірінші сатыдағы соттың шешімі заңды әрі әділ қабылданғанын атап өтті. Оның айтуынша, қылмыстың туыстық қатынаста болған адам тарапынан жасалуы жағдайды одан әрі ауырлата түседі.

Қазіргі уақытта іс апелляциялық сот сатысында қаралуға дайындалуда. Құзырлы органдар қылмыстық іс заң аясында және қолданыстағы рәсімдерге сәйкес қаралатынын мәлімдеді.

Психологиялық қызмет көрсету саласы заңмен реттелмек

el24.kz Мәжілісте психологиялық көмек көрсету саласын заңмен реттеу мәселесі көтерілді. Соңғы жылдары әлеуметтік желілер мен түрлі платформаларда білімі жоқ коучтар мен өзін психолог ретінде таныстыратын тұлғалардың көбейуі қоғамда алаңдаушылық туғызып отыр, деп хабарлайды ресми дереккөздер.

Депутаттардың айтуынша, бүгінде «коуч», «тренер», «мотивациялық маман» атауларын жамылған адамдар психологиялық көмек көрсетіп, тіпті күрделі психикалық мәселелерді «емдеуге» тырысуда. Алайда олардың басым бөлігінің арнайы білімі де, кәсіби даярлығы да жоқ.

Мәжіліс депутаты Асхат Аймағамбетов бұл бағытта жаңа заң әзірленіп жатқанын атап өтті. Оның сөзінше, психологтар қызметіне қатысты бірқатар жүйелі проблема қордаланған.

— Қазіргі таңда әлеуметтік желілерде өзін психолог ретінде таныстыратын, алайда тиісті білімі мен даярлығы жоқ адамдар өте көп. Олар психология саласынан хабары болмаса да, азаматтардың жеке мәселелеріне араласып, «ем жүргізуге» дейін барып жатады. Бұл — қауіпті үрдіс, — деді депутат.

Жаңа заң жобасына сәйкес, психологиялық қызметпен айналысатын барлық мамандар арнайы тізілімге тіркелуі тиіс. Бұл талап білімі жоқ коуч-тренерлердің психологиялық көмек көрсетуіне тосқауыл қоюды көздейді. Сонымен қатар құжатта мамандардың кәсіби стандарттары, қызмет көрсету тәртібі мен жауапкершілік талаптары нақты белгіленген.

Заң жобасында психологтардың әр бес жыл сайын кемінде бір рет біліктілікті арттыру курстарынан өтуі міндеттеледі. Сондай-ақ оларға медициналық диагностика жүргізуге, диагноз қоюға және дәрі-дәрмек тағайындауға тыйым салынбақ.

Мәжілісмендер бұл өзгерістер азаматтардың психологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және жалған мамандардың қызметін шектеуге бағытталғанын атап өтті. Жауапты органдар әлеуметтік желілерде кең тараған жалған психологтардың жарнамасы қоғамға зиян келтіруі мүмкін екенін ескертіп отыр.

Qarakesek Ақтөбеде 100 сағат қоғамдық жұмысқа тартылды

el24.kz Ақтөбе қаласында Qarakesek лақап атымен танымал әнші **Омар Амантаев**ке қатысты сот үкімі шықты. Сот шешіміне сәйкес, 31 жастағы музыкант 100 сағат қоғамдық жұмыс атқаруға міндеттелді.

Іс материалдарына сәйкес, сот отырысына айыпталушы белгіленген уақытта келмеген. Себепсіз қатыспауына байланысты сот оны мәжбүрлеп жеткізу туралы шешім қабылдаған. Осылайша, ол сот залына құқық қорғау органдарының көмегімен жеткізілді.

Белгілі болғандай, Qarakesek 2025 жылдың күзінде ұсталған. Тергеу барысында оның көлікті есірткілік масаң күйде басқарғаны анықталған. Көлікті тінту кезінде тәртіп сақшылары синтетикалық есірткі салынған zip-пакетті тәркілеген. Бұған дейін ол көлік құралын мас күйде басқарғаны үшін 15 тәулікке әкімшілік қамауға алынып, 7 жыл мерзімге жүргізуші куәлігінен айырылған болатын.

Бұл жолы сот оны есірткі заттарын заңсыз сақтағаны үшін кінәлі деп таныды. Нәтижесінде, әншіге 100 сағат қоғамдық жұмыс жазасы тағайындалды. Қоғамдық жұмыстар пробация қызметінің және құқық қорғау органдарының бақылауымен орындалады. Ол көше тазалау және өзге де әлеуметтік маңызы бар жұмыстарға тартылады.

Сот барысында айыпталушы қоғамдық жұмыс жазасын айыппұлмен алмастыруды сұрап, бұл шараның шығармашылық қызметіне, атап айтқанда концерттік жұмыстарына кедергі келтіретінін мәлімдеген. Алайда сот бұл өтінішті қанағаттандырмады.

Тұрсынхан Салихов, Ақтөбе қаласы №2 сотының судьясы, үкімді жариялау кезінде айыпталушыға психиатрдың амбулаториялық мәжбүрлі бақылауымен емдеу түріндегі медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шарасы тағайындалғанын айтты. Сонымен қатар қоғамдық жұмыстан жалтарған жағдайда, әрбір орындалмаған төрт сағат үшін бір тәулік қамауға алу жазасы қолданылатыны түсіндірілді.

Сот шешіміне сәйкес, жаза толық өтелгенге дейін Qarakesek пробациялық бақылауда болады.

Жамбыл облысындағы әскери бөлімде әлімжеттік дерегі бойынша бірқатар офицер қызметінен босатылды

el24.kz Жамбыл облысы аумағындағы әскери бөлімде орын алған әлімжеттік дерегіне байланысты бірқатар лауазымды офицер қызметінен босатылды. Қазіргі уақытта Отар кентінде кезектен тыс тексеріс жүргізу үшін арнайы комиссия жұмыс істеуде.

Тексеріс 18 жастағы мерзімді әскери қызметшінің ауыр дене жарақаттарымен әскери госпитальге түсуінен кейін басталған. Ресми мәліметке сәйкес, сарбаздың жақ сүйегі мен мұрны сынған.

Әйгерім Ағылтаева, **Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрлігі**нің ресми өкілі, тексеріс нәтижесі бойынша қабылданған шешімдерге тоқталды. Оның айтуынша, басшылық құрамдағы төрт лауазымды тұлға — әскери бөлім командирі, тәрбие және идеологиялық жұмыс жөніндегі орынбасары, батальон командирі және рота командирі қызметінен босатылған.

Сонымен қатар қызметтік міндеттерін тиісінше орындамаған бірнеше лауазымды қызметкерге ескерту жарияланған. Ал сарбаздар тікелей бағынатын сержанттарға қатаң тәртіптік жаза қолдану ұсынылған.

Ресми ақпаратқа сәйкес, аталған оқиға Гвардейск әскери гарнизоны аумағында мерзімді әскери қызметін өтеп жүрген **Есбол Қапар**ға қатысты болған. Сарбаздың соққыға жығылғаны жөнінде оның ата-анасы хабарлаған. Олардың айтуынша, жарақат алған ұлдары екі апта бойы пәтерде ұсталған.

Қазіргі уақытта Есбол Қапар Алматы қаласындағы әскери госпитальде ем қабылдап жатыр. Оқиғаға байланысты тексеріс жалғасуда, кінәлі тұлғалардың әрекетіне құқықтық баға беру мәселесі уәкілетті органдар тарапынан қаралатын болады.