Қазақстан жаңалықтары, аналитика, видео және блогтар

Қазақстан жолдарында жасанды интеллекті бар «ақылды» камералар орнатылып жатыр

el24.kz Қазақстандық жүргізушілер республикалық тас жолдар бойында күн батареялары мен жел турбиналарымен жабдықталған ерекше құрылымдарды жиі байқай бастады. ҚазАвтоЖол бұл нысандардың жасанды интеллект элементтерімен жабдықталған жаңа «ақылды» камералар екенін мәлімдеді.

Видеоталдаудың жаңа жүйесі жол саласын цифрландыру аясында енгізіліп жатыр. Жобаның негізгі мақсаты – жол жағдайын тәулік бойы бақылау, апаттар мен төтенше жағдайларды дер кезінде анықтап, оларға жедел әрекет ету.

Жаңа жүйелердің басты ерекшелігі – олардың толық автономды режимде жұмыс істеуі. Яғни жабдықтар электр желілері мен дәстүрлі инфрақұрылым жоқ шалғай жол учаскелерінде де үздіксіз қызмет көрсете алады.

Камералар энергияны өздігінен өндіретін күн батареялары мен жел турбиналарымен жабдықталған. Ал жолдағы жағдай туралы мәліметтер нақты уақыт режимінде өңделіп, тиісті қызметтерге жіберіледі.

Кіріктірілген жасанды интеллект көліктердің маркасын, түсін және мемлекеттік тіркеу нөмірін анықтай алады. Сонымен қатар жүйе жолдағы қауіпті жағдайларды да автоматты түрде тіркейді.

Атап айтқанда, жасанды интеллект жолдағы жаяу жүргіншілерді, бұралқы жануарларды, қарсы бағытта немесе кері қозғалып келе жатқан көліктерді, сондай-ақ тұрақ ережелерін бұзу фактілерін анықтауға бейімделген. Қауіпті жағдай тіркелген жағдайда жүйе жол қызметтеріне бірден хабарлама жібереді.

Жобаны іске асыру бірнеше кезең бойынша жүргізілуде. Алғашқы пилоттық жоба Алматы – Қонаев ақылы автожолында қолға алынған. Мұнда автономды жабдықтардың тұрақтылығы мен тиімділігі тексерілуде.

Сонымен қатар Астана – Теміртау бағытының 134 шақырымдық учаскесінде тіректерді орнату және камералар, жел турбиналары мен күн батареяларын монтаждауға дайындық жұмыстары жүргізілуде.

Ал Астана – Щучинск тас жолында болашақ құрылымдардың іргетасын қалау және коммуникациялық инфрақұрылымды дайындау кезеңі басталды.

ҚазАвтоЖол өкілдерінің айтуынша, болашақта бұл жүйелер бірыңғай интеллектуалды бақылау желісіне біріктіріліп, еліміздің автожолдарындағы қауіпсіздікті айтарлықтай арттыруға мүмкіндік береді.

Павлодарда өгей қызын зорлаған ер адам өмір бойына сотталды

el24.kz Павлодар қаласының 36 жастағы тұрғыны өгей қызына бірнеше жыл бойы жыныстық сипаттағы зорлық-зомбылық көрсеткені үшін өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Қылмыстық іс жабық сот отырысында қаралды.

Іс материалдарына сәйкес, сотталушы 2022 жылдан 2025 жылға дейін кәмелетке толмаған қызға бірнеше рет зорлық әрекеттерін жасаған. Тергеу мәліметінше, алғашқы қылмыс 2022 жылы Ақмола облысындағы ауылдардың бірінде, қыздың анасы түнгі ауысымға жұмысқа кеткен кезде орын алған.

Белгілі болғандай, күдікті жәбірленушінің бұл туралы ешкімге айтпауын талап етіп, бүкіл отбасын өлтіремін деп қорқытқан. Осылайша ол бірнеше жыл бойы өз қылмысын жалғастырып келген. Соңғы дерек 2025 жылы, жәбірленуші 11 жасқа толғанда тіркелген.

Сот іс материалдарын жан-жақты зерделеп, айыпталушыны Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 120-бабының 4-бөлігі бойынша кінәлі деп таныды.

«Сотталушы Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 120-бабының 4-бөлігі бойынша кінәлі деп танылып, өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасына кесілсін. Сондай-ақ оған өмір бойына педагогикалық қызметпен және кәмелетке толмағандармен жұмыс істеуге байланысты лауазымдарды атқаруға тыйым салынсын», – деп үкімді Павлодар облысының мамандандырылған ауданаралық қылмыстық істер жөніндегі сотының судьясы Жанна Нығыбаева жариялады.

Сот мәліметінше, айыпталушының кінәсі жәбірленушінің алғашқы жауаптарымен, куәгерлердің айғақтарымен және сараптамалардың қорытындыларымен толық дәлелденген.

Өмір бойына сотталған азамат жазасын ерекше режимдегі, өмір бойына бас бостандығынан айырылғандар ұсталатын «Қара бүркіт» түзеу мекемесінде өтейтін болады.

Қазіргі уақытта сот үкімі заңды күшіне енген жоқ. Тараптар оған апелляциялық тәртіппен шағымдана алады.

Қазақстанда мұрағат және ветеринария саласы қызметкерлеріне жаңа үстемақылар енгізілді

el24.kz Қазақстанда мұрағат ісі мен ветеринария саласында еңбек ететін мамандар үшін жаңа қосымша төлемдер мен үстемақылар қарастырылды. Тиісті өзгерістер Үкіметтің №564 қаулысына сәйкес 2026 жылғы 30 маусымнан бастап күшіне енді.

Жаңа нормаларға сәйкес, енді ветеринария және мұрағат ісі саласының қызметкерлері заңнамада көзделген еңбек жағдайына байланысты қосымша төлемдер мен үстемақыларды ресми түрде алуға құқылы.

Сонымен қатар құжатта ауылдық жерлерде жұмыс істейтін мамандарды қолдау шаралары да қарастырылған. Атап айтқанда, ауылдық елді мекендерде еңбек ететін қызметкерлерге жергілікті мәслихаттардың шешімі негізінде лауазымдық жалақысына кемінде 25 пайыз көлемінде үстемеақы белгіленеді.

Үкімет қаулысында орта мерзімді кезеңге арналған өзгерістер де көзделген. Соның ішінде 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап мемлекеттік қызметшілер үшін қосымша арттыру коэффициентін енгізу жоспарланып отыр.

Нәтижесінде мемлекеттік қызметкерлердің лауазымдық жалақысы 1,75 есеге дейін өседі деп күтілуде.

Жаңа өзгерістер еңбек жағдайын жақсартуға, кадр тапшылығын азайтуға және әсіресе ауылдық жерлердегі мамандарды қолдауға бағытталған.

Семейде көпірдің қақ ортасында фотосессия ұйымдастырған әйел жауапқа тартылды

el24.kz Семей қаласында түнгі уақытта автомобиль көпірінің жол жүру бөлігінде фотосессия ұйымдастырған әйел әкімшілік жауапкершілікке тартылды.

Абай облысы полиция департаментінің мәліметінше, оқиға әлеуметтік желілерде тараған бейнежазбадан кейін белгілі болған. Желі қолданушыларының алаңдаушылығын тудырған видеоны тексеру барысында тәртіп сақшылары заңбұзушының жеке басын анықтады. Ол Ақтөбе облысының 35 жастағы тұрғыны болып шыққан.

Кадрларда әйелдің қараңғы уақытта көлік қозғалысына қарамастан жолдың дәл ортасына жатып, камера алдында суретке түсіп жатқанын көруге болады. Бұл әрекет тек оның өз өміріне ғана емес, жол қозғалысының басқа қатысушыларына да қауіп төндірген.

Полиция қызметкерлері азаматшаға қатысты Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне сәйкес жаяу жүргіншілер мен жол қозғалысының өзге де қатысушыларының жол қозғалысы қағидаларын бұзуы бойынша әкімшілік хаттама толтырды.

Абай облысы полиция департаменті азаматтарды әсерлі кадр немесе әлеуметтік желідегі танымалдылық үшін өз өмірі мен денсаулығына қауіп төндірмеуге шақырды.

«Бірде-бір лайк пен бірде-бір видео адам өмірінен қымбат емес», – деп ескертті тәртіп сақшылары.

Айта кетейік, соңғы уақытта әлеуметтік желілерде қауіпті жерлерде фото және видео түсіру фактілері жиілеп келеді. Мамандар мұндай әрекеттер жол-көлік оқиғаларына себеп болуы мүмкін екенін айтып, азаматтарды қауіпсіздік талаптарын қатаң сақтауға шақырады.

Ақтауда жалаңаш жүрген ер адам 20 тәулікке әкімшілік қамауға алынды

el24.kz Ақтауда тұрғын үйлердің бірінде жалаңаш жүрген ер адамның әрекеті сотқа дейін жетіп, оған әкімшілік қамауға алу жазасы тағайындалды.

Оқиға тұрғындардың назарын аударып, олар бұл туралы құқық қорғау органдарына хабарлаған. Істі қарау барысында құқық бұзушының кінәсі жәбірленушінің арызымен, әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттамамен және оқиға орнынан түсірілген бейнежазбамен дәлелденді.

Сот мәліметінше, ер адам бұған дейін де осындай құқық бұзушылықтары үшін әкімшілік жауапкершілікке тартылған. Алайда ол әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл өтпей жатып, тағы да осындай әрекетке барған.

Осыған байланысты оның іс-әрекеті Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 434-бабының 2-бөлігі бойынша, яғни «Ұсақ бұзақылық» бабы негізінде қаралды.

Соттың хабарлауынша, аталған бапқа сәйкес құқық бұзушыға 60 сағаттан 100 сағатқа дейін қоғамдық жұмыстарға тарту немесе 15 тәуліктен 30 тәулікке дейін әкімшілік қамауға алу жазасы көзделген.

«Сот қаулысымен Р. ҚР ӘҚБтК-нің 434-бабының 2-бөлігі бойынша кінәлі деп танылып, оған 20 тәулік әкімшілік қамауға алу жазасы тағайындалды», – делінген соттың ресми хабарламасында.

Астанада полицейлер зейнеткерді 20 миллион теңге шығыннан құтқарып қалды

el24.kz Астанада полиция қызметкерлері алаяқтардың арбауына түскен 76 жастағы жергілікті тұрғынды ірі көлемдегі қаржылық шығыннан аман алып қалды. Әйел 20 миллион теңгесінен айырылып қала жаздаған. Бұл туралы елордалық Полиция департаменті хабарлады.

Алдын ала мәліметтерге сәйкес, алаяқтар зейнеткерге емхана қызметкерлері ретінде хабарласқан. Олар қабылдауға жазылу қажеттігін алға тартып, SMS-хабарлама арқылы келген растау кодын айтуды сұраған. Әйел олардың сөзіне сеніп, кодты айтып берген.

Осыдан кейін күдіктілер байланысын үзбей, әйелге психологиялық қысым көрсетуді жалғастырған. Олар зейнеткерді үйінен шығып, саябаққа баруға және кейінгі нұсқауларды сол жерде күтуге көндірген.

Алайда алаяқтық әрекетті құқық қорғау органдары мен «Қазақтелеком» АҚ қызметкерлерінің бірлескен жұмысының арқасында дер кезінде тоқтату мүмкін болды. Ықтимал алаяқтық туралы ақпарат алған полиция қызметкерлері жедел түрде әйелдің орналасқан жерін анықтап, онымен байланыс орнатқан.

Тәртіп сақшылары заңсыз әрекеттің жолын кесіп, зейнеткермен профилактикалық-түсіндіру жұмыстарын жүргізді. Соның нәтижесінде әйелдің барлық қаражаты, оның ішінде банктік депозитте сақталған жинақтары да толық сақталып қалды.

Полиция департаменті азаматтарды бейтаныс адамдарға SMS арқылы келген кодтарды, банк карталарының деректерін және жеке мәліметтерді бермеуге шақырады. Сондай-ақ күмәнді қоңыраулар мен хабарламалар түскен жағдайда әңгімені дереу тоқтатып, ресми ұйымдардың байланыс нөмірлері арқылы ақпаратты нақтылау қажет екенін ескертеді.

Құқық қорғау органдарының мәліметінше, соңғы уақытта өзін мемлекеттік орган, банк немесе медициналық мекеме қызметкері ретінде таныстыратын интернет-алаяқтардың әрекеті жиілеп отыр. Сондықтан мамандар азаматтарды сақ болуға және қаржылық қауіпсіздік ережелерін қатаң сақтауға шақырады.