Маңғыстаудағы Қызылқұм шипалы қайнары: табиғи байлық қоқысқа көміліп барады

                                 фото ктк арнасы

  el24.kz Маңғыстау облысындағы Қызылқұм аумағында орналасқан шипалы ыстық су көзі бүгінде мүшкіл күйге түскен. КТК арнасының хабарлауынша, Ақтау қаласынан шамамен 50 шақырым жердегі емдік қасиеті бар қайнардың маңы қоқысқа толып, санитарлық жағдайы сын көтермейді.

Жерасты көзінен шығып, көлдей жайылған шипалы су жыл он екі ай бойы адамнан босамайды. Тұрғындар оның емдік қасиетіне сеніп, түрлі дерттеріне шипа іздеп келеді. Алайда келушілердің айтуынша, аумақтың тазалығы мүлде сақталмаған. Киім ауыстыратын арнайы орындар жоқ, ал жылдар бойы жиналған қоқыс аяқсыз қалған құрылыс маңына үйіліп қалған. Сасыған иіс қолқаны қабады.

Көнекөз қариялардың айтуынша, бұл шипалы су өткен ғасырдың соңында геологтардың мұнай іздеу жұмыстары кезінде кездейсоқ табылған. Содан бері қайнар емдік қасиетімен танылып, халық арасында кеңінен пайдаланылып келеді. Суда минералдардың мол екені айтылып, әсіресе буын, бел ауруларына пайдалы саналады.

Жергілікті тұрғын Еділ Танашевтың сөзінше, шипалы су расында да ем, бірақ жағдай жасалмаған:
«Бел ауруына жақсы көмектеседі. Бірақ тазалығы көңіл көншітпейді. Адамдарға жағдай жасап, қоқысты реттесе екен», – дейді ол.

Қоғам белсендісі, блогер Азамат Сәрсенбай бұл мәселенің бірнеше себебін атап өтті. Оның айтуынша, бір жағынан келушілердің экологиялық мәдениеті төмен болса, екінші жағынан жердің жекеменшікке өтіп, қараусыз қалуы жағдайды ушықтырған. Белсенді бұл аумақты мемлекет меншігіне қайтарып, инвестор тарту қажеттігін алға тартады.

«Мұнда жақсы курорт салуға толық мүмкіндік бар. Инфрақұрылым жоқ. Жерді мемлекетке қайтарып, инвесторларға ұсынып, туризмді дамыту керек», – дейді ол.

Аталған аумақ Мұнайлы ауданы әкімдігі қарауына жатады. Шенеуніктердің мәліметінше, жер иесіне санитарлық талаптарды орындамағаны үшін ескерту берілген. Қазіргі таңда шетелдік инвесторлармен келіссөздер жүргізіліп жатыр. Егер келісім жасалса, жақын жылдары бұл жерде шипажай құрылысы басталуы мүмкін.

Жергілікті билік өкілдері жекеменшік иесі нысанды толық аяқтауға уәде бергенін айтады. Алайда тұрғындар мен келушілер нақты нәтижені күтуде. Олардың басты тілегі – табиғи емдік көздің қадірі кетпей, заманауи әрі таза демалыс орнына айналуы.

Қазіргі жағдайда халық шипа іздеп келіп, антисанитариямен бетпе-бет келуге мәжбүр. Егер мәселе дер кезінде шешілмесе, бірегей табиғи ресурс қоқыс астында қалып, өзінің маңызын жоғалтуы мүмкін.

Жетісу облысында екі ұл әкесін ұрып-соғып, қорлады деген күдікке ілінді

 

  el24.kz Жетісу облысы Ақсу ауданында екі ауыл тұрғыны өз әкесіне күш көрсетіп, қорлады деген күдікке ілінді. Оқиға ауданға қарасты ауылдардың бірінде тіркелген.

62 жастағы қария әлеуметтік желі арқылы қазақстандықтардан көмек сұрап, ұзақ уақыт бойы өз ұлдарының қысымына ұшырап келгенін мәлімдеген. Оның айтуынша, екі ұлы үнемі ақша талап етіп, бас тартқан жағдайда күш қолданған.

«Менің төрт ұлым бар. Соның екеуі өз отбасымен осы ауылда тұрады. Үнемі менен ақша сұрайды. Қазір заман қиын, менде артық қаражат жоқ. Қолымнан келгенше өсірдім, оқыттым. Бірақ соған қарамастан, қыстың басында олар мені ауыл шетіне апарып, ұрып-соғып, жыртылған киіммен, аяқта тек үй шәркейімен тастап кетті. Әрең дегенде үйге жетіп, бір айдай ауырып жаттым», – дейді қария.

Зардап шегушінің сөзінше, ұлдары тек үйде ғана емес, оның жұмыс орнында да тәртіпсіздік жасап, құралдарын сындырып, ақшасы мен құжаттарын тартып алған. Қазіргі уақытта ол жоғалған құжаттарын қайта қалпына келтіру үшін полициядан көмек сұраған.

Белгілі болғандай, қария 2013 жылы отбасымен бірге Қытайдан Қазақстанға қоныс аударған. Қазір ауылдағы шағын шеберханада етікші болып жұмыс істейді.

Ол бұған дейін де бірнеше рет полицияға жүгінген. Құқық қорғау органдары оның екі ұлын жауапкершілікке тартып, сот шешімімен олар бір айға дейін қамауға алынған. Алайда бостандыққа шыққаннан кейін де қысым тоқтамаған.

«Бір жарым-екі жыл бұрын болған жанжал кезінде үшінші ұлым мені қорғап жүріп, пышақ жарақатын алды. Биыл ақпанда екі ұлым мені буындырып, ұрып-соқты. Көршілер араласпағанда не боларын білмеймін. Қазір олар тағы да қамауда. Бірақ кейін не болатынын ойласам, қорқамын», – дейді ол.

Полиция мәліметінше, аталған дерек бойынша қылмыстық іс қозғалып, тергеу барысында бұл әрекеттерді 31 және 34 жастағы екі ұлы жасағаны анықталған. Сот үкімімен олар кінәлі деп танылып, әрқайсысына қамау жазасы тағайындалды.

Сонымен қатар сот олардың мінез-құлқына 3 ай мерзімге ерекше талаптар белгілеп, жәбірленушіге жақындауға тыйым салған. Қазіргі уақытта күдіктілер қамауда отыр. Бостандыққа шыққан соң олар профилактикалық есепке алынады.

Құқық қорғау органдары мұндай жағдайларда азаматтарды дер кезінде полицияға жүгінуге шақырып, тұрмыстық зорлық-зомбылыққа жол берілмейтінін ескертті.

 
 

 

Атырау облысындағы төрт адамның қазасы: резонансты іс бойынша жаңа айыптар тағылды

 

  el24.kz  Атырау облысы Жангелдин ауылында төрт адамның қазасына байланысты қозғалған қылмыстық іс қоғам назарында қалып отыр. Ресми мәліметтерге сәйкес, аталған іс бойынша тергеу жұмыстары әлі де жалғасуда.

Құқық қорғау органдарының дерегінше, негізгі күдікті – 29 жастағы Сұлтан Сәрсемалиев. Тергеу барысында оған тағылған айыптар тізімі кеңейтілген.

Бұған дейін адам өлтіру дерегі бойынша күдікке ілінген азамат енді жәбірленушілердің малын сатып, мүлкін иемдену әрекеттеріне қатысы бар деген күдікпен қосымша «ұрлық» және «алаяқтық» баптары бойынша да жауапқа тартылуда.

Іс аясында күдіктінің жұбайы Ақбаян Мұқанғалиева да тексеріліп жатыр. Сот санкциясына сәйкес, ол стационарлық сот-психологиялық және психиатриялық сараптамадан өту үшін арнайы медициналық мекемеге орналастырылған. Қажет болған жағдайда оны Сот сараптамалары институты (Алматы қаласы) базасында қосымша тексеруден өткізу мүмкіндігі қарастырылуда.

Қазіргі уақытта Ақбаян Мұқанғалиеваның әрекеттеріне нақты құқықтық баға берілген жоқ. Сондай-ақ оған қатысты қандай да бір бұлтартпау шарасы әзірге таңдалмаған. Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы мәліметінше, түпкілікті процессуалдық шешім сараптама нәтижелері шыққаннан кейін қабылданады.

Қадағалаушы орган тергеу мерзімі жүргізіліп жатқан іс-шаралардың ауқымына және сараптамалардың қорытындысына байланысты болатынын атап өтті. Сонымен қатар тұрғындарға тек ресми ақпарат көздеріне сену қажеттігі ескертілді.

Қазіргі таңда іс бойынша барлық мән-жайларды толық әрі жан-жақты анықтау бағытында кешенді тергеу амалдары жүргізілуде. Ресми органдар істің барысы заң аясында қатаң бақылауда екенін мәлімдеді.

 
 
 



Астана прокуратурасы «Qyran» тұрғын үй кешені бойынша істі сотқа жолдады

 

   el24.kz Астана қаласының прокуратурасы «Qyran» тұрғын үй кешеніндегі пәтерлерді екі рет сату дерегі бойынша қылмыстық істің сотқа жолданғанын хабарлайды.

Сотқа дейінгі тергеп-тексеру барысында күдікті тұлғалар құрылыс компаниясының қызметкерлері бола отырып, «Qyran» тұрғын үй кешенінің пәтерлерін екі рет сату арқылы азаматтарды алдағаны анықталды.

Тергеу мәліметінше, олар International Invest Company IIC ЖШС-нің атынан әрекет етіп, жылжымайтын мүлікті сату сылтауымен азаматтарға пәтер макеттерін, техникалық паспорттарды және өзге де құжаттарды көрсеткен.

Сондай-ақ, тұрғындарға пәтерлерді, тұрғын емес үй-жайларды және автотұрақ орындарын нарықтық құнынан төмен бағамен сатып алу ұсынылған.

Алайда сатып алу-сату шарттарын ресімдеудің орнына күдіктілер мемлекеттік тіркеуге жатпайтын брондау шарттарын, кепілге беру туралы келісімдерді және алдын ала шарттарды жасаған. Алданған азаматтар төлемдерді күдіктілердің жеке шоттарына аудару арқылы немесе қолма-қол ақшамен жүргізген.

Компания қызметкерлерінің заңсыз әрекеттерінің салдарынан келтірілген жалпы шығын көлемі 8 млрд теңгеден асты.

Сот санкциясымен жалпы сомасы 7,4 млрд теңгені құрайтын жылжымайтын және жылжымалы мүлікке тыйым салынды.

Қазіргі таңда үш күдіктіге қатысты «қамауда ұстау» түріндегі бұлтартпау шарасы қолданылды, ал төртінші күдіктіге «кепіл» түріндегі шара таңдалды.

Қылмыстық іс мәні бойынша қарау үшін сотқа жолданды.

 

Қазақстанда терроризм мен экстремизмге қарсы күрес күшейтілді: 17 адам сотталды

 

 el24.kz Қазақстанда ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасып жатыр. Қазақстан Республикасының Ұлттық қауіпсіздік комитеті мәліметінше, 2026 жылдың басынан бері терроризм мен экстремизмге қатысы бар 17 адам сот шешімімен түрлі мерзімге бас бостандығынан айырылған.

Ресми ақпаратқа сәйкес, аталған тұлғалар ел аумағында радикалды идеологияны насихаттауға, сондай-ақ қоғам тұрақтылығына қауіп төндіретін әрекеттерге барған. Тергеу барысында олардың кейбірі интернет арқылы үгіт-насихат жүргізіп, азаматтарды экстремистік ұйымдардың идеяларына тартуға тырысқаны анықталған.

Сонымен қатар, құқық қорғау органдары күдіктілердің арасында шетелге заңсыз шығып кеткендер де бар екенін хабарлады. Бұл жағдайлар трансұлттық қауіпсіздік қатерлерінің бар екенін көрсетеді және халықаралық деңгейде бірлескен күрестің маңызын арттырады.

Мемлекеттік органдардың мәлімдеуінше, мұндай құқықбұзушылықтарға қатысты жазалар Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қатаң белгіленген. Терроризм мен экстремизмге қатысу, қаржыландыру немесе насихаттау ауыр қылмыс санатына жатады.

Ұлттық қауіпсіздік комитеті азаматтарды сақ болуға және күмәнді діни немесе радикалды сипаттағы ақпараттарға сенбеуге шақырады. Сондай-ақ қоғамдағы тұрақтылық пен қауіпсіздікті сақтау – әрбір азаматтың ортақ міндеті екені атап өтілді.

Сарапшылардың пікірінше, алдын алу шаралары мен ақпараттық түсіндіру жұмыстары экстремизмнің таралуына тосқауыл қоюда маңызды рөл атқарады. Осы бағыттағы жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табады.

Жүргізушілерге жаңа бақылау: камералар көліктің ішін де түсіреді

 

  el24.kz  Камералар енді көліктің ішін де бақылайды: белдік тақпаған, телефон қолданған жүргізушілерге айыппұл автоматты түрде тіркеледі.

Қазақстанда жол қозғалысы ережелерін бұзған жүргізушілерге бақылау күшейтілді. Енді көлік тізгінінде отырып қауіпсіздік белдігін тақпаған немесе телефон қолданған жүргізушілерді көшедегі бейнекамералар автоматты түрде анықтап, айыппұл тіркейді.

Жаңа жүйе бүгіннен бастап іске қосылды. Бұған дейін мұндай құқық бұзушылықтарды жол-патрульдік полиция қызметкерлері ғана анықтап, хаттама толтыратын. Ал енді автоматтандырылған камералар көліктің ішіндегі көріністі де талдап, ереже бұзған жүргізушілерді тіркей алады.

Жол қозғалысы ережесін бұзғандарға 21 625 теңге көлемінде айыппұл салынады. Мамандардың айтуынша, бұл жаңашылдық жол қауіпсіздігін арттыруға бағытталған.

Алматы қаласы полиция департаментінің ресми өкілі Салтанат Әзірбектің айтуынша, жол бойында орналасқан камераларға жаңа функция қосылған.

— Жол бойында орналасқан автоматтандырылған камералардың жаңа функциясы пайда болды. Телефон пайдалану, сондай-ақ қауіпсіздік белдігін тақпау сияқты құқық бұзушылықтарды енді бейнекамера арқылы анықтаймыз. Бұрын бұл функцияны полиция инспекторы атқаратын, — деді ол.

Айта кетейік, қазіргі таңда Алматы қаласының өзінде 180 мыңнан астам бейнебақылау камерасы жұмыс істейді. Құқық қорғау органдарының мәліметінше, қылмыстардың 80 пайыздан астамы дәл осы камералардың көмегімен ашылады.

Соңғы екі айдың өзінде рөлде отырып телефон қолданғаны үшін 2400 жүргізуші, ал қауіпсіздік белдігін тақпағаны үшін 4000-нан астам адам әкімшілік жауапкершілікке тартылған. Енді жаңа жүйе іске қосылғаннан кейін бұл көрсеткіштің күрт өсуі мүмкін.

Дегенмен бұл өзгеріске қатысты қоғам пікірі екіге бөлінді. Кейбір жүргізушілер мұны жол қауіпсіздігін күшейтетін тиімді шешім деп санайды. Олардың айтуынша, рөлде телефон қолдану жол апатына жиі себеп болады.

Ал енді бір бөлігі мұны артық бақылау деп есептейді. Кейбір жүргізушілер қала ішінде қауіпсіздік белдігін тағудың аса қажеті жоқ деп санайтынын айтады.

Соған қарамастан мамандар жолдағы қауіпсіздік ең алдымен жүргізушінің тәртібіне байланысты екенін еске салады. Сондықтан рөлде отырғанда телефон қолданбау және қауіпсіздік белдігін тағу — әр жүргізуші үшін міндетті талап.